Milli Eğitim Bakanlığı, 19/08/2026 tarihli, 2026/70 Nolu ve 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler başlıklı Genelgeyle önümüzdeki eğitim öğretim yılının mevzuat doğrultusunda sürdürülmesi için bir dizi tedbiri hayat geçirmeyi planladı.
Bu tedbirlerden, kamuoyunda ‘Öğretmenlere Önlük Zorunluluğu’ adıyla tartışma yaratan düzenleme şöyle;
“Eğitim kurumu yöneticileri, öğretmenler ve eğitim çalışanlarının İlgi (f) Yönetmelik doğrultusunda görevlerini icra ederken öğretmenlik mesleğinin saygınlığını, temsil sorumluluğunu ve öğrencilere örnek olma niteliğini gözetmeleri, kılık ve kıyafetlerinde mesleğin vakarına, kamu hizmetinin ciddiyetine ve toplumsal hassasiyetlere uygun hareket etmeleri, önlük giymeleri; bu kapsamda eğitim ve öğretim yılı başında yapılacak öğretmenler kurulunda konuya ilişkin gerekli bilgilendirmelerin yapılması, bu hususun millî eğitim müdürlüklerince takip edilmesi ve mevzuata aykırı uygulamalara izin verilmemesi…”
Genelgede atıf yapılan Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık Ve Kıyafetine Dair Yönetmelik’in 5.maddesi şöyledir;
“…sözü edilen personelin kılık ve kıyafette uyacakları hususlar:
a.Kadınlar;
Kolsuz ve çok açık yakalı gömlek, bluz veya elbise ile strech, kot ve benzeri pantolonlar giyilmez. Etek boyu dizden yukarı ve yırtmaçlı olamaz. Terlik tipi (sandalet) ayakkabı giyilmez.
b. Erkekler;
Elbiseler temiz, düzgün, ütülü ve sade; ayakkabılar kapalı, temiz ve boyalı giyilir. Sandalet veya atkılı ayakkabı giyilmez. Bina içinde ve görev mahallinde baş daima açık bulundurulur, temiz bakımlı ve taranmış olur. Bıyık tabii olarak bırakılır, uzunluğu üst dudak boyunu geçemez. Üstten alınmaz, yanlar üst dudak hizasında olur, alt uçları dudak hizasından kesilir. Kravat takılır, kravatı örtecek şekilde balıkçı yaka veya benzeri süveterler giyilmez. Hizmet gereğine uygun olarak verilmişse tek tip elbise giyilir. Bina içinde gömleksiz, kravatsız ve çorapsız dolaşılmaz.
c. Ancak bazı hizmetler için özel iş kıyafetleri varsa görev sırasında kurum amirinin izni ile bu kıyafet kullanılır.”
Yönetmelikte, öğretmenlerin önlük giymeleri konusunda herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Sadece, hizmet gereğine uygun olarak verilmişse tek tip elbise giyilir, düzenlemesi bulunmakta ve bugüne kadar öğretmenlerin önlük veya başka bir tek tip elbise giymesi hizmetin gereği olarak değerlendirilmemiştir.
Yönetmelikte düzenlenmeyen bir konunun daha alt bir mevzuat hükmüyle düzenlenmesi mümkün değildir.
Bu bağlamda konunun daha iyi anlaşılması için normlar hiyerarşisi kavramına başvurmak gerekiyor. Normlar hiyerarşisi, bir hukuk düzenindeki yazılı hukuk kurallarının (normların) alt-alta ve üst-üste sıralanmasıdır. Alt basamaktaki bir kural gücünü üst basamaktan alır. Bu nedenle alt kural, üst kurallara aykırı olamaz.
Hukuk kurallarının sıralaması da şu şekildedir;
-Anayasa: En üst basamaktır. Diğer tüm kurallar anayasaya uymak zorundadır.
-Uluslararası Antlaşmalar: Temel hak ve özgürlüklere ilişkin olanlar kanunlarla aynı veya üst düzeyde kabul edilir.
-Kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri: Meclis kararları ve kararnameler bu basamaktadır.
-Yönetmelikler: Bakanlıklar veya kurumlar tarafından çıkarılır. Kanuna aykırı olamaz.
-Yönerge, Genelge ve Tebliğler: En alt basamaktır. Üstteki yönetmelik ve kanunlara uymak zorundadır.
Bu anlamda, alt sıradaki Genelgeyle, üst sıradaki Yönetmelikte düzenlenmeyen bir konunun düzenlenmesi mümkün değildir.
Konunun bir başka boyutu da, yıllardır eğitim sendikalarının kılık-kıyafet konusunda kararlar alarak, üyelerinin serbest kıyafetle görev yapmalarını sağlamış olmaları ve bu durumun adeta bir kural haline gelmiş olmasıdır. Eğitim sendikalarının kararları, bağlayıcı bir yasal düzenleme gücüne sahip değildir; ancak üyeleri nezdinde ve idari düzeyde meşru bir etki alanı barındırır.
Bugün için serbest kıyafet konusunda karar alan sendikalar Eğitim Bir Sen, Türk Eğitim Sen, Eğitim İş, Eğitim Sen, Hürriyetçi Eğitim Sen, Eğitim Gücü Sen sendikalarıdır ve bu sendikaların üye sayıları neredeyse bir milyonu bulmaktadır.
Kısacası, Milli Eğitim Bakanlığı, hem normlar hiyerarşisinde alt düzeyde yer alan Genelgeyle, Yönetmelikte düzenlenmemiş olan bir konuyu düzenlemeye çalışırken, bir yandan da bir milyon civarında öğretmenin üyesi olduğu eğitim sendikalarının aldığı serbest kıyafet kararlarıyla karşı karşıya kalacaktır.
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı, öğretmenlerin ve eğitim sisteminin sorunlarının bilince çıkarılacağı ve çözüm aranacağı bir eğitim öğretim yılı olmak yerine, öğretmenlerin kılık-kıyafetiyle gündeme gelen bir eğitim öğretim yılı olarak yaşanacaktır.