Bu ülkenin hafızası yalnızca darbelerle değil, sessizlikle de şekillendirildi.
1960’tan 12 Eylül’e, 28 Şubat’tan bugüne uzanan çizgide ortak olan şey şuydu:
Devlet, yurttaşını korumaktan çok terbiye etmeyi görev bildi.
Fikirler fişlendi, kimlikler törpülendi, geçmiş “sakıncalı” ilan edildi.
Bizler; tek tip düşünmenin, tek tip konuşmanın, tek tip susmanın makbul olduğu bir iklimde büyüdük.
Okullarda soru sormak değil, ezber yapmak öğretildi.
Evlerde fısıltıyla konuşuldu, sokakta yüksek sesle düşünmek cesaret sayıldı.
Tarihle yüzleşmek değil, tarihi parlatmak makbuldü.
İşte bu yüzden, Sabiha Gökçen’in hikâyesini,
işte bu yüzden Hrant Dink’in yazdıklarını konuşmak hâlâ rahatsızlık veriyor.
Çünkü cunta yalnızca tankla gelmez;
zihne yerleşti mi, nesiller boyu kalır.
Ama dünya değişti.
Bilgi artık sınırlardan kaçıyor, yasaklardan sızıyor, korkudan hızlı yayılıyor.
Gençler şunu bilmeli:
Gerçeği söylemek suç değildir,
soru sormak ihanet değildir,
tarihle yüzleşmek düşmanlık değildir.
Cuntanın asıl korkusu tanktan değil,
konuşan, düşünen ve hatırlayan insanlardan gelir.