Nevroz bir bayramdır. Bir şenliktir. Toprağın yeniden nefes aldığı, doğanın uykusundan uyandığı, insanın içindeki umudu tazelediği bir başlangıçtır. Sadece bir takvim günü değil; bir ruh halidir, bir diriliştir.
Binlerce yıllık bir geleneğin adı olan Nevroz, bu coğrafyada yaşayan halkların ortak hafızasında yer etmiş köklü bir değerdir. Ateşin üzerinden atlamak, yeni bir başlangıca niyet etmek, doğayla birlikte yeniden doğduğunu hissetmek… Bunların hiçbiri bir ideolojinin değil, insanlığın ortak mirasının parçasıdır.
Bu coğrafyada Nevroz denildiğinde ise Kürt halkının yeri ayrıdır. Yüzyıllardır Nevroz’u yaşatan, kuşaktan kuşağa taşıyan, tüm baskılara rağmen bu geleneği unutturmayan en güçlü iradelerden biri Kürtler olmuştur. Ateşin etrafında toplanan o dirayet, o coşku ve o sahiplenme; aslında bir halkın kültürüne, kimliğine ve tarihine olan bağlılığının en açık göstergesidir.
Kürtler için Nevroz sadece baharın gelişi değil; aynı zamanda direnişin, var olmanın ve kimliğini korumanın sembolüdür. En zor zamanlarda bile Nevroz ateşini söndürmeyen bu halk, aslında bize kültürün yasaklarla yok edilemeyeceğini göstermiştir. Bu yönüyle Nevroz, Kürtlerin hafızasında sadece bir bayram değil, bir duruşun adıdır.
Ancak Türkiye’de Nevroz’un hikâyesi sadece baharın gelişiyle sınırlı kalmamıştır. Uzun yıllar boyunca bu bayram, yasakların, çekincelerin ve güvenlik kaygılarının gölgesinde kalmıştır. İnsanların doğayla buluştuğu, umutlarını tazelediği bir gün; zaman zaman politik gerilimlerin odağı haline gelmiştir.
Geçmişte uygulanan yasaklar, aslında sadece bir günü değil, bir kültürü bastırma girişimi olarak algılanmıştır. Oysa hiçbir yasak, insanların kalbinde yer etmiş bir geleneği ortadan kaldıramaz. Nevroz da tam olarak bunu göstermiştir: Yasaklandıkça daha çok sahiplenilen, engellendikçe daha güçlü hatırlanan bir bayram olmuştur.
Diğer yandan, bu kadim geleneğin zaman zaman örgütler tarafından siyasi propaganda aracı haline getirilmesi de Nevroz’un özüne zarar vermiştir. Baharın, barışın ve kardeşliğin sembolü olan bir günün; gerilim, ayrışma ve kutuplaşma üzerinden okunması, en çok Nevroz’un ruhunu incitmiştir.
Oysa Nevroz; ayrıştıran değil birleştiren bir değerdir. Türk’ün de Kürt’ün de, bu topraklarda yaşayan herkesin ortak baharıdır. Doğa nasıl sınır tanımıyorsa, Nevroz da kimlikler üstü bir anlam taşır.
Son yıllarda Nevroz kutlamalarına yönelik yaklaşımda kademeli bir normalleşme yaşandığı görülmektedir. Daha geniş alanlarda, daha serbest şekilde kutlanmasına izin verilmesi önemli bir adımdır. Ancak hâlâ bu bayramın tam anlamıyla doğal ve özgür bir şekilde kabul edildiğini söylemek zordur. Nevroz, hâlâ zaman zaman temkinle karşılanan, kontrol altında tutulmak istenen bir gün olma özelliğini korumaktadır.
Oysa yapılması gereken çok açıktır: Nevroz’u korkulacak bir gün olmaktan çıkarmak, onu gerçek anlamına kavuşturmaktır. Bu bayramı güvenlik eksenli değil, kültür eksenli okumaktır. İnsanların bir araya gelmesini tehdit olarak değil, toplumsal bağların güçlenmesi olarak görmektir.
Çünkü Nevroz; ateşin etrafında toplanan insanların birbirine daha çok yaklaştığı bir gündür. Umudun tazelendiği, kırgınlıkların unutulduğu, yeni başlangıçların yapıldığı bir gündür.
Kürtlerin yüzyıllardır yaşattığı bu kültür, aslında hepimize ait bir değerin korunmuş halidir. Bu yüzden Nevroz’u anlamak, Kürtlerin bu topraklara kattığı kültürel zenginliği de anlamaktır.
Yasaklarla engellenemeyen, baskılarla silinemeyen Nevroz; aslında bize çok basit bir gerçeği hatırlatır: Baharın gelişini kimse durduramaz.
Ve belki de en önemlisi şudur:
Nevroz’u gerçekten anlamak, sadece bir günü kutlamak değil; birlikte yaşama iradesini yeniden hatırlamaktır.
Newroz pîroz be!
Bi hatina biharê re hêvî şîn bibe, yekîtî û biratîya me xurtir bibe.
Sala nû ji we re tenduristî, aşîtî û bereket bîne.
Nevroz Bayramı kutlu olsun!
Baharın gelişiyle birlikte umutlar yeşersin, birlik ve kardeşliğimiz güçlensin.
Baharın sağlık, huzur ve bereket getirmesini diliyorum.
Newroz pîroz bo!
Bi ameyışê biharî ra hêvî şîn beno, yewkîyayî û birayîya ma zêde bibo.
Sala newe we ra tenduristî, aşîtî û bereket bîyo.
عيد النوروز مبارك!
مع قدوم الربيع تتجدد الآمال، ولتتعزز وحدتنا وأخوتنا.
نتمنى أن يجلب العام الجديد الصحة والسلام والبركة