Türkiye yine bir tartışmanın eşiğinde: Kadın ve Cinsiyet Eşitliği Bakanlığı. Mantıklı mı, gereksiz mi, yoksa sadece siyasi bir söylem mi?
Anayasa herkesi eşit yurttaş ilan ediyor; kadın-erkek, genç-yaşlı, LGBT+ fark etmiyor. Teoride eşitlik var, ama pratikte haklar farklı bakanlıklar arasında dağılmış durumda. Sosyal yardımlar Aile Bakanlığı’nda, iş yaşamında eşitlik Çalışma Bakanlığı’nda, hukuki koruma Adalet Bakanlığı’nda… ortaya koordinasyondan yoksun bir karmaşa çıkıyor.
Özel’in önerisi kulağa mantıklı geliyor: Kadın ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularına merkezi bir odak oluşturmak, şiddet ve ayrımcılıkla mücadeleyi güçlendirmek, uluslararası standartlara uyumu sağlamak.
Ama Türkiye bugün ekonomik kriz, enflasyon, eğitim ve enerji sorunlarıyla boğuşuyor. Burada asıl mesele şu: Yeni bir bakanlık açmak, gereksiz bir bürokratik yük ve maliyet olabilir. Öte yandan bakanlık sadece isim değişikliğiyle kalırsa, uygulamada anlamlı bir fark yaratma ihtimali düşük.
Dahası, bakanlık kolaylaştırıcı ve merkezi bir araç olabilir, ama eşitliği uygulamada görünür kılmak için tek yol değil. Eşit yurttaşlığı sahada görünür yapmak için başka yollar da var:
* Mevcut bakanlıklar içinde kadın ve eşitlik odaklı daireler kurulabilir.
* Ulusal düzeyde stratejik eylem planları ve politikalar hayata geçirilebilir.
* TBMM veya Başbakanlık düzeyinde bağımsız eşitlik komisyonları oluşturulabilir.
* Sivil toplum ve medya iş birliğiyle farkındalık kampanyaları yürütülebilir ve verilerle şeffaf raporlamalar yapılabilir.
Özetle, yeni bakanlık teorik olarak fark yaratabilir, ama esas inandırıcılık ve etkinlik, eşit yurttaşlığı uygulamada görünür kılacak somut politikalarla sağlanır. Sadece isim değişikliği ya da yeni bir yapı açmak, sahada gerçek değişim getirmeyebilir.
Gerçek soru şu: Türkiye’nin bugün hangi sorunları öncelikli? Kadın hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği elbette önemli, ama acil mi, yoksa lüks bir hedef mi? Haklar teorik olarak eşit, ama uygulamada hâlâ eksikler var. Yeni bakanlık sadece isimden ibaret olmamalı; yoksa görünürlük yaratır ama sahada değişim getirmez.