Vatan; sadece bir sınır çizgisi değildir. Üzerinde siyasetin yapıldığı bir arazi, bürokrasinin işlediği bir devlet aygıtı ya da teknik bir harita hiç değildir. Bunlar vatanın dış kabuğudur; oysa vatanın ruhu çok daha derinde, insanın kalbinde nefes alır.
İnsan vatanını sever; çünkü zamanını onunla paylaşır; acılarını, hatıralarını ve umutlarını onunla yoğurur. Bazen de henüz yaşanmamış bir ihtimali, bir gün yeniden o topraklarla buluşabilme umudunu içinde taşır. Peki vatan nedir? Sınırları çizilmiş bir coğrafya mı, yoksa insanın gönlünde kurduğu bir aidiyet mi?
Vatan, yalnızca devlet değildir. Zaman akar, rejimler başkalaşır, devlet yapısı değişebilir; ancak vatan, tüm fırtınaların ortasında insanın içinde sarsılmaz bir kale gibi kalır. Bu yüzden vatan, sahip olunan değil; sahip çıkılandır. Bir toplum, en büyük acıları bile büyük bir vakarla, “Vatan sağ olsun” nidasıyla göğüslüyorsa; bir anne, evladını bir adanmışlık mühürüyle sonsuzluğa uğurluyorsa, burada belirleyici olanın teknik bir yapı değil, vatan olduğu açıktır. Bu, rasyonel bir tercih değil, ontolojik bir varoluş meselesidir.
Kadim Benzerlik ve Kader Ortaklığı
Bu hakikat, sadece bizim topraklarımıza da özgü değildir. En yakın komşumuz İran’a baktığımızda, aramızdaki o kadim benzerliği görmek mümkündür. Onlar da tıpkı bizim gibi; acıyı şiirle yoğuran, vatanı bir haritadan ziyade bir kimlik ve onur meselesi olarak gören bir halktır. Devlet yapıları farklı olsa da vatanı “içinde taşıma” noktasında kader ortağımızdırlar. Belki de bu yüzden, o derin hüzün ve direnç bağını dünyada en iyi anlayacak olan bizleriz.
Vatan, teknik güçle korunur; fakat onu asıl yaşatan, damarlarda atan o kolektif yürektir. Bu yürek; doktorun şifasında, işçinin nasırlı elinde, öğrencinin berrak zihninde, memurun liyakatinde ve köylünün kadim vakarında aynı tempo ile atar. Zira vatanı sevmek; sadece sınır beklemek değil, toplumsal iş bölümünün her halkasında adaleti ve emeği en yüksek verimle savunmaktır.
Muhtaç Olduğun Kudret
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur,” ifadesi sıradan bir hamaset cümlesi değildir. Bu söz, binlerce yıllık bir duygunun, en zor anda somut bir eyleme ve sarsılmaz bir iradeye dönüşmüş halidir. Bir milletin en zor anında bile kendi iç gücüne dayanabileceğini hatırlatan hakikatin ta kendisidir.
Çünkü vatan, sadece üzerinde yaşanılan bir yer değil; en çok onu ruhunda hissedenlerin, bedel ödeyenlerin ve onu sessizce omuzlarında taşıyanların vicdanında yükselen bir abidedir.
İşte emperyalizmin tüm o soğuk mekanik hesaplarıyla bir türlü ölçemediği ve asla hesaplayamadığı, bu sarsılmaz abidenin varlığıdır. Delinmeyecek çelik kubbe budur.