Türkiye süreklileşmiş bir ekonomik krizle yönetilmeye çalışılıyor. Asgari ücretin normal ücret haline geldiği bu koşullarda, ücretli çalışanların alım gücü enflasyon karşısında azalmaya devam ediyor. Bunun yanı sıra çocuk işçiliği MESEM projesiyle birlikte yaygınlaşırken mülteci işçiliği de yine yoğun olarak üretim sürecinde yer almaktadır.Çocukların eğitimle ilişiği kesilirken gündelik hayatın sürdürülebilmesi için bir ücrete ihtiyaç duyması bir zorunluluk hali almış durumdadır.
Mutlak yoksulluk, yani insanların hayatta kalabilmesi için gerekli temel ihtiyaçlar barınma, sağlık, gıda benzeri başlıkları ailede bir ücretli işçinin geliriyle sağlanması mümkün değildir. Çocukların çalışması zorunlu hale gelirken bu durum normalleştirilmeye çalışılıyor. Eğitimdeki dönüşümlerle birlikte özellikle son 15 yıllık süreç ebeveynlerin çocuklarının alacakları eğitimle bir iş imkanının olmayacağını pratikteki atamayan meslek grupları ile gösterildi.
Yine Meslek okullarının yaygınlaştırılması da örgün eğitimin cazibesini azaltmaya yönelik bir eğitim politikası haline getirildi. Çıraklık okulları 2016 yılıyla birlikte Mesleki eğitim merkezleri adıyla bir dönüşüme uğratılırken 2021 yılıyla birlikte bu proje yaygınlaştırıldı. Dört gün iş yerine bir okula giden bu çocuklar 9-10-11. sınıftalarsa asgari ücretin yüzde otuzunu ücret olarak alırken bu ücrette devlet tarafından karşılanıyor. 12. sınıfta ise asgari ücretin yüzde ellisini alan bu çocukların ücretide yine devlet tarafından karşılanıyor. Sermaye sınıfı için bu çocuklar ucuz değil ücretsiz işgücü anlamına geliyor.
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinde çocukların tehlikeli işlerde çalıştırılmasının yasak olduğu yazıyor. Türkiye’de bu sözleşmeye imza atan devletler arasında yer alıyor. Ancak çocukları çalıştırılabilecekleri sektörlerin 4857 sayılı iş kanununun 71. maddesinde yer alması çocukların hangi işlerde çalıştırılabileceklerinin de önünü açıyor. Hem sözleşmelerde hemde yasalardaki muğlaklık çocuk işçiliğinin yaygınlaşmasına yarıyor.
İSİG meclisinin 2025 yılı iş cinayetleri raporunda en az 94 çocuk çalışırken iş cinayetlerinde yaşamını yitirmiş. Sorunun hukuki boyutların dışında yapısal bir hal aldığı görülüyor. Uygulanan Neoliberal politikaların yol açtığı bir soruna karşı yine temel bir politikayla cevap verilmesi sorunun çözümünü sağlayacaktır. Merkezi-Kamucu-Planlı bir ekonomik modelin hayata geçirilmesi için mücadele, çocuk işçiliği ile mücadeleden ayrılamaz bir bağdır.
8 Kasım’da, Kocaeli Dilovası Ravive Kozmetik’te çıkan yangın ve patlamada (3’ü çocuk) 6’sı kadın olmak üzere 7 işçi hayatını kaybetmişti. Bu çocukların orada ne işi vardı sorusunu ve mücadelenin sağlıklı yürütülmesi için bu meseleyi hatırlatmayı da önemli görüyorum.