{"id":286821,"date":"2026-06-22T05:09:20","date_gmt":"2026-06-22T05:09:20","guid":{"rendered":"https:\/\/halkweb.com.tr\/?p=286821"},"modified":"2026-06-22T05:09:20","modified_gmt":"2026-06-22T05:09:20","slug":"sahadan-borsaya-tasinan-futbol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/sahadan-borsaya-tasinan-futbol\/","title":{"rendered":"FOSBALL: FROM THE FIELD TO THE STOCK MARKET"},"content":{"rendered":"<p><strong>SPORDAN END\u00dcSTR\u0130YE: OYUNUN EL DE\u011e\u0130\u015eT\u0130RD\u0130\u011e\u0130 YER<\/strong><\/p>\n<p>Bir zamanlar futbol ger\u00e7ekten futboldu.<\/p>\n<p>Mahalle aralar\u0131nda oynanan, trib\u00fcnlerde ya\u015fanan, insanlar\u0131n haftal\u0131k stresini att\u0131\u011f\u0131 bir oyundu.<\/p>\n<p>Tak\u0131mlar\u0131n formalar\u0131nda birka\u00e7 yerel sponsor bulunur, gazeteler ma\u00e7 sonucunu yazar, taraftarlar sevinir ya da \u00fcz\u00fcl\u00fcr ve hayat normal ak\u0131\u015f\u0131na d\u00f6nerdi.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ise durum tamamen farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Art\u0131k futbolun etraf\u0131nda d\u00f6nen para, bir\u00e7ok \u00fclkenin y\u0131ll\u0131k b\u00fct\u00e7esini a\u015fan b\u00fcy\u00fckl\u00fcklere ula\u015fm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>Bir D\u00fcnya Kupas\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda sahaya yaln\u0131zca futbolcular \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n<p>Reklam ajanslar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Sponsor \u015firketler \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Bahis \u015firketleri \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Veri analiz \u015firketleri \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Sosyal medya algoritmalar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Televizyon kanallar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131 modern kapitalizmin b\u00fct\u00fcn akt\u00f6rleri sahaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc futbol art\u0131k bir spor organizasyonu olmaktan \u00e7ok, k\u00fcresel bir ekonomik faaliyet alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn insanlar \u00e7o\u011fu zaman ma\u00e7\u0131 izlediklerini san\u0131yor.<\/p>\n<p>Oysa ayn\u0131 anda kendilerine pazarlanan onlarca \u00fcr\u00fcn, onlarca marka ve onlarca siyasi mesajla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Modern sistem yaln\u0131zca ayakkab\u0131 satm\u0131yor.<\/p>\n<p>Forma satm\u0131yor.<\/p>\n<p>Yay\u0131n aboneli\u011fi satm\u0131yor.<\/p>\n<p>Aidiyet sat\u0131yor.<\/p>\n<p>Kimlik sat\u0131yor.<\/p>\n<p>Duygu sat\u0131yor.<\/p>\n<p>Heyecan sat\u0131yor.<\/p>\n<p>Ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n merkezine futbolu yerle\u015ftiriyor.<\/p>\n<p>Tam da bu nedenle D\u00fcnya Kupalar\u0131 art\u0131k yaln\u0131zca spor organizasyonu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Onlar ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel ekonominin dev fuarlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir milli tak\u0131m sahaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca puan m\u00fccadelesi ba\u015flamaz.<\/p>\n<p>Milyarlarca dolarl\u0131k reklam yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da sahaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Milyonlarca insan\u0131n dikkati ayn\u0131 noktaya y\u00f6neltilir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 sloganlar tekrar edilir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 duygular b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 hik\u00e2yeler anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam da bu nedenle futbolu anlamak isteyenler \u00f6nce oyuna de\u011fil, oyunun etraf\u0131nda kurulmu\u015f sisteme bakmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc modern \u00e7a\u011fda futbol sahas\u0131 yaln\u0131zca \u00e7imlerden olu\u015fmaz.<\/p>\n<p>Onun alt\u0131nda piyasa vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dczerinde medya vard\u0131r.<\/p>\n<p>Etraf\u0131nda siyaset vard\u0131r.<\/p>\n<p>Ve \u00e7o\u011fu zaman topun pe\u015finden ko\u015fan futbolcular, bu dev d\u00fczenin yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>The question is this:<\/p>\n<p>Biz ger\u00e7ekten futbol mu izliyoruz, yoksa futbolun i\u00e7ine yerle\u015ftirilmi\u015f devasa bir ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel organizasyonun par\u00e7as\u0131 m\u0131 oluyoruz?<\/p>\n<p><strong>M\u0130LL\u0130 TAKIM, REKLAM END\u00dcSTR\u0130S\u0130 VE DUYGULARIN PAZARLANMASI<\/strong><\/p>\n<p>Modern \u00e7a\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131ndan biri, insanlar\u0131n en samimi duygular\u0131n\u0131 ekonomik de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmesidir.<\/p>\n<p>Eskiden milli tak\u0131m denildi\u011finde akla \u00fclkeyi temsil eden futbolcular gelirdi.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ise milli tak\u0131m\u0131n sahaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nce reklam kampanyalar\u0131 sahaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00d6zel filmler \u00e7ekiliyor.<\/p>\n<p>Markalar milyonlarca liral\u0131k b\u00fct\u00e7eler ay\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Televizyonlar haftalarca ayn\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri yay\u0131nl\u0131yor.<\/p>\n<p>Sosyal medya ayn\u0131 sloganlar\u0131 dola\u015f\u0131ma sokuyor.<\/p>\n<p>Bir s\u00fcre sonra insanlar ma\u00e7\u0131 de\u011fil, ma\u00e7 etraf\u0131nda olu\u015fturulan atmosferi ya\u015famaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda bu yeni bir durum de\u011fildir.<\/p>\n<p>Edward Bernays&#8217;in bir as\u0131r \u00f6nce geli\u015ftirdi\u011fi kitle y\u00f6nlendirme teknikleri bug\u00fcn spor organizasyonlar\u0131nda en geli\u015fmi\u015f h\u00e2liyle uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar mant\u0131kla de\u011fil, duygularla harekete ge\u00e7er.<\/p>\n<p>Bir \u00fcr\u00fcn sat\u0131n almadan \u00f6nce hissetmek ister.<\/p>\n<p>Bir fikre inanmadan \u00f6nce aidiyet duymak ister.<\/p>\n<p>Bir kalabal\u0131\u011f\u0131n par\u00e7as\u0131 olmadan \u00f6nce ortak bir heyecana ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n<p>Modern pazarlama tam da burada devreye girer.<\/p>\n<p>\u0130nsanlara yaln\u0131zca forma satmaz.<\/p>\n<p>Milli gurur satar.<\/p>\n<p>Yaln\u0131zca bilet satmaz.<\/p>\n<p>Birlik duygusu satar.<\/p>\n<p>Yaln\u0131zca yay\u0131n aboneli\u011fi satmaz.<\/p>\n<p>Tarihin par\u00e7as\u0131 olma hissi satar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle D\u00fcnya Kupalar\u0131 art\u0131k yaln\u0131zca spor organizasyonlar\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel pazarlama \u015f\u00f6lenleridir.<\/p>\n<p>Milli tak\u0131m sahaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda asl\u0131nda y\u00fczlerce \u015firket de sahaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Forma markalar\u0131 sahadad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7ecek firmalar\u0131 sahadad\u0131r.<\/p>\n<p>Bankalar sahadad\u0131r.<\/p>\n<p>Teknoloji \u015firketleri sahadad\u0131r.<\/p>\n<p>Bahis sekt\u00f6r\u00fc sahadad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc hepsi ayn\u0131 duygudan beslenmektedir:<\/p>\n<p>Kolektif heyecan.<\/p>\n<p>Tam da bu y\u00fczden ba\u015far\u0131 yaln\u0131zca sportif bir mesele olmaktan \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Ekonomik bir meseleye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Milli tak\u0131m kazand\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca puan al\u0131nmaz.<\/p>\n<p>Markalar g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazan\u0131r.<\/p>\n<p>Reklam yat\u0131r\u0131mlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulur.<\/p>\n<p>Televizyon reytingleri y\u00fckselir.<\/p>\n<p>Sosyal medya etkile\u015fimleri patlar.<\/p>\n<p>Bahis hacimleri b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden modern spor d\u00fcnyas\u0131nda ba\u015far\u0131ya duyulan ihtiya\u00e7 yaln\u0131zca taraftarlar\u0131n ihtiyac\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda dev bir ekonomik sistemin ihtiyac\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat burada \u00f6nemli bir soru ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>E\u011fer her \u015fey bu kadar m\u00fckemmel planlan\u0131yorsa&#8230;<\/p>\n<p>E\u011fer aylarca s\u00fcren reklam kampanyalar\u0131 haz\u0131rlan\u0131yorsa&#8230;<\/p>\n<p>E\u011fer milyonlarca lira harcan\u0131yorsa&#8230;<\/p>\n<p>E\u011fer milli duygular bu kadar yo\u011fun bi\u00e7imde mobilize ediliyorsa&#8230;<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 neden her zaman beklenildi\u011fi gibi olmuyor?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam da burada ger\u00e7ekle pazarlama aras\u0131ndaki fark ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc reklam filmi ma\u00e7 kazand\u0131rmaz.<\/p>\n<p>Sloganlar puan getirmez.<\/p>\n<p>Sosyal medya kampanyalar\u0131 savunma yapmaz.<\/p>\n<p>Marka i\u015f birlikleri gol atmaz.<\/p>\n<p>Saha sonunda ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n<p>Ve bazen aylarca in\u015fa edilen hik\u00e2yeleri doksan dakikada y\u0131kar.<\/p>\n<p>Bu nedenle sporun en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ger\u00e7eklikle ba\u011f\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f abart\u0131l\u0131 beklentilerdir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc pazarlama d\u00fcnyas\u0131 hik\u00e2yelerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Futbol ise sonu\u00e7larla.<\/p>\n<p>Ve bir g\u00fcn gelir, sonu\u00e7lar hik\u00e2yeleri yenmeye ba\u015flar.<\/p>\n<p><strong>HA\u0130T\u0130 \u0130LE AYNI C\u00dcMLEDE ANILMAK: H\u0130K\u00c2YEN\u0130N DUVARA \u00c7ARPTI\u011eI AN<\/strong><\/p>\n<p>Ve sonunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Aylarca s\u00fcren reklam kampanyalar\u0131n\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck hedeflerin&#8230;<\/p>\n<p>Y\u00fcksek perdeden yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>Milyonlarca liral\u0131k sponsorluk anla\u015fmalar\u0131n\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>Ve milli duygular \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclen devasa pazarlama faaliyetlerinin ard\u0131ndan ortaya kalan \u015fey bir skor tabelas\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Ac\u0131mas\u0131z.<\/p>\n<p>So\u011fuk.<\/p>\n<p>Yal\u0131n.<\/p>\n<p>Tart\u0131\u015fmas\u0131z.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, Haiti ile birlikte D\u00fcnya Kupas\u0131&#8217;na en erken veda eden milli tak\u0131mlardan biri h\u00e2line geldi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn hik\u00e2ye burada de\u011fi\u015fiyor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015far\u0131 d\u00f6nemlerinde ortaya \u00e7\u0131kan g\u00fcr\u00fclt\u00fc, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k d\u00f6nemlerinde yerini sessizli\u011fe b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n<p>D\u00fcn ekranlarda s\u00fcrekli d\u00f6nen reklam filmleri vard\u0131.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn yok.<\/p>\n<p>D\u00fcn b\u00fcy\u00fck hedeflerden s\u00f6z edenler vard\u0131.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn sessizler.<\/p>\n<p>D\u00fcn milli duygular \u00fczerinden hamaset \u00fcretenler vard\u0131.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Ama ortada kalan ger\u00e7ek de\u011fi\u015fmiyor.<\/p>\n<p>Skor tabelas\u0131 orada duruyor.<\/p>\n<p>Ve b\u00fct\u00fcn pazarlama stratejilerinden daha d\u00fcr\u00fcst konu\u015fuyor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc futbolun ac\u0131mas\u0131z bir taraf\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Sahaya yalan \u00e7\u0131kamaz.<\/p>\n<p>Alg\u0131 \u00e7\u0131kamaz.<\/p>\n<p>PR \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00e7\u0131kamaz.<\/p>\n<p>Bas\u0131n b\u00fclteni \u00e7\u0131kamaz.<\/p>\n<p>Sponsorluk anla\u015fmas\u0131 \u00e7\u0131kamaz.<\/p>\n<p>Sahaya yaln\u0131zca performans \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Sonucu da performans belirler.<\/p>\n<p>Tam da bu nedenle spor, zaman zaman modern propagandan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren en \u00f6nemli alanlardan biri h\u00e2line gelir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc propaganda insanlar\u0131 bir s\u00fcre ikna edebilir.<\/p>\n<p>Pazarlama insanlar\u0131 bir s\u00fcre heyecanland\u0131rabilir.<\/p>\n<p>Medya insanlar\u0131 bir s\u00fcre y\u00f6nlendirebilir.<\/p>\n<p>Ama skor tabelas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiremez.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte T\u00fcrkiye&#8217;nin Haiti ile ayn\u0131 c\u00fcmlede an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 noktada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan as\u0131l mesele budur.<\/p>\n<p>Bu yaln\u0131zca sportif bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu ayn\u0131 zamanda y\u0131llard\u0131r ba\u015far\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u00fczerinden \u00fcretilen yapay \u00f6zg\u00fcvenin de duvara \u00e7arpmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc modern d\u00fcnyada art\u0131k ba\u015far\u0131n\u0131n kendisi kadar ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesi de pazarlan\u0131yor.<\/p>\n<p>Bazen hik\u00e2ye ba\u015far\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Bazen reklam ger\u00e7ekli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Bazen alg\u0131 performans\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Ve insanlar anlat\u0131lan hik\u00e2yeye o kadar inan\u0131yor ki ger\u00e7ek tabloyu g\u00f6rmez h\u00e2le geliyor.<\/p>\n<p>Fakat sporun g\u00fczel taraf\u0131 tam da burada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Saha sonunda kimsenin ideolojik pozisyonunu umursamaz.<\/p>\n<p>Kimsenin reklam b\u00fct\u00e7esini umursamaz.<\/p>\n<p>Kimsenin sosyal medya etkile\u015fimini umursamaz.<\/p>\n<p>Kimsenin siyasi hesaplar\u0131n\u0131 umursamaz.<\/p>\n<p>Sadece oyuna bakar.<\/p>\n<p>Ve oyunun sonunda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle Haiti ile ayn\u0131 tabloda yer almak yaln\u0131zca bir sonu\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda bir uyar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Belki de y\u0131llard\u0131r futbola y\u00fcklenen yapay anlamlar\u0131n, \u015fi\u015firilmi\u015f beklentilerin ve reklam esteti\u011fiyle \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan eksikliklerin yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fini g\u00f6steren bir uyar\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek ba\u015far\u0131 sloganlarla de\u011fil sistemle gelir.<\/p>\n<p>Reklamlarla de\u011fil emekle gelir.<\/p>\n<p>Alg\u0131yla de\u011fil kaliteyle gelir.<\/p>\n<p>Ve bunlar yoksa, g\u00fcn\u00fcn sonunda sizi kurtaracak hi\u00e7bir reklam filmi yoktur.<\/p>\n<p>Skor tabelas\u0131 b\u00fct\u00fcn hik\u00e2yeleri susturur.<\/p>\n<p><strong>BAH\u0130S END\u00dcSTR\u0130S\u0130, MEDYA VE K\u0130TLE PS\u0130KOLOJ\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Futbolun yaln\u0131zca futbol olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yer tam da buras\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc modern sporun etraf\u0131nda olu\u015fan yap\u0131 art\u0131k yaln\u0131zca sporcular\u0131n, teknik direkt\u00f6rlerin ve taraftarlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131ndan ibaret de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn futbolun etraf\u0131nda medya vard\u0131r.<\/p>\n<p>Pazarlama vard\u0131r.<\/p>\n<p>Veri ekonomisi vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bahis sekt\u00f6r\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n<p>Sosyal medya algoritmalar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Ve en \u00f6nemlisi, milyonlarca insan\u0131n dikkatini y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015fan devasa bir sistem vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bir D\u00fcnya Kupas\u0131 ma\u00e7\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan saatler \u00f6nce televizyon yay\u0131nlar\u0131 ba\u015flar.<\/p>\n<p>G\u00fcnler \u00f6ncesinden \u00f6zel programlar haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>Haftalar \u00f6ncesinden reklam kampanyalar\u0131 planlan\u0131r.<\/p>\n<p>Sosyal medya i\u00e7erikleri \u00fcretilir.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar daha topa ilk dokunulmadan psikolojik olarak ma\u00e7\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekilir.<\/p>\n<p>Burada ama\u00e7 yaln\u0131zca futbol izletmek de\u011fildir.<\/p>\n<p>Dikkati toplamak ve o dikkati ekonomik de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n en de\u011ferli metas\u0131 petrol de\u011fildir.<\/p>\n<p>Alt\u0131n de\u011fildir.<\/p>\n<p>Topraktan \u00e7\u0131kan madenler de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130nsan dikkatidir.<\/p>\n<p>Kim insanlar\u0131n dikkatini y\u00f6netebiliyorsa, ekonomiyi de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde o y\u00f6netmektedir.<\/p>\n<p>Futbol ise bu dikkat ekonomisinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>Bir milli ma\u00e7 s\u0131ras\u0131nda milyonlarca insan ayn\u0131 anda ayn\u0131 ekrana bakar.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 reklamlar\u0131 izler.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 mesajlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 sloganlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Bu durum reklam sekt\u00f6r\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u015fsiz bir f\u0131rsatt\u0131r.<\/p>\n<p>Bahis sekt\u00f6r\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise \u00e7ok daha de\u011ferlidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc sporun etraf\u0131nda olu\u015fan heyecan, ekonomik davran\u0131\u015flar\u0131 do\u011frudan etkiler.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar yaln\u0131zca tak\u0131m tutmaz.<\/p>\n<p>Tahminde bulunur.<\/p>\n<p>Risk al\u0131r.<\/p>\n<p>Para yat\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Kaybeder.<\/p>\n<p>Kazan\u0131r.<\/p>\n<p>Ve b\u00fct\u00fcn bunlar devasa bir ekonomik d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelir.<\/p>\n<p>Bir zamanlar futbolun sonucu yaln\u0131zca taraftar\u0131 ilgilendirirdi.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ise milyonlarca insan\u0131n ekonomik pozisyonunu etkileyen bir unsur h\u00e2line gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu y\u00fczden sporun etraf\u0131ndaki sistem giderek b\u00fcy\u00fcmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k sat\u0131lan \u015fey yaln\u0131zca ma\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Beklentidir.<\/p>\n<p>Heyecand\u0131r.<\/p>\n<p>Belirsizliktir.<\/p>\n<p>Umuttur.<\/p>\n<p>Ve modern piyasa umut satmay\u0131 \u00e7ok sever.<\/p>\n<p>Bu noktada medya da devreye girer.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc medya yaln\u0131zca bilgi aktaran bir ara\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Duygu \u00fcreten bir makineye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Kazan\u0131nca destan yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Kaybedince felaket senaryolar\u0131 haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>Bir oyuncu kahraman ilan edilir.<\/p>\n<p>Bir hafta sonra hain ilan edilir.<\/p>\n<p>Bir teknik direkt\u00f6r g\u00f6klere \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan yerin dibine sokulur.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrekli duygusal dalgalanma \u00fcretmek medya ekonomisinin temel yak\u0131tlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>Sakinlik reyting getirmez.<\/p>\n<p>\u00d6fke getirir.<\/p>\n<p>Denge ilgi \u00e7ekmez.<\/p>\n<p>Abart\u0131 \u00e7eker.<\/p>\n<p>Bu nedenle modern spor medyas\u0131 \u00e7o\u011fu zaman oyunun kendisini de\u011fil, oyunun etraf\u0131ndaki duygusal f\u0131rt\u0131nay\u0131 pazarlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ve tam da bu y\u00fczden milyonlarca insan, fark\u0131nda olmadan yaln\u0131zca ma\u00e7\u0131 de\u011fil; kendi dikkatini, zaman\u0131n\u0131 ve duygular\u0131n\u0131 da t\u00fcketmektedir.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta ortaya ilgin\u00e7 bir tablo \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Sahada yirmi iki futbolcu oynuyor.<\/p>\n<p>Ama trib\u00fcnde, ekran ba\u015f\u0131nda ve sosyal medyada milyonlarca insan ayn\u0131 psikolojik dalgan\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekiliyor.<\/p>\n<p>Belki de modern sporun en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131 budur.<\/p>\n<p>\u0130nsanlara yaln\u0131zca bir oyun izlettirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcrken, asl\u0131nda onlar\u0131n dikkatini, duygular\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da y\u00f6netebilmektir.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden mesele hi\u00e7bir zaman yaln\u0131zca futbol de\u011fildir.<\/p>\n<p>Mesele, futbolun etraf\u0131nda kurulmu\u015f olan devasa dikkat ve duygu ekonomisidir.<\/p>\n<p>Ve bu ekonomi, \u00e7o\u011fu zaman sahadaki oyundan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 \u00fcretmektedir.<\/p>\n<p><strong>STADYUMLARDAN MEYDANLARA: MODERN D\u00dcNYANIN YEN\u0130 AY\u0130N\u0130<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu tabloya yukar\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kar\u015f\u0131m\u0131za yaln\u0131zca bir spor organizasyonu \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131m\u0131za modern toplumun i\u015fleyi\u015fine dair \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir resim \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc mesele asl\u0131nda futbol de\u011fil.<\/p>\n<p>Mesele, modern insan\u0131n nas\u0131l y\u00f6nlendirildi\u011fi.<\/p>\n<p>Nas\u0131l heyecanland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>Nas\u0131l \u00f6fkelendirildi\u011fi.<\/p>\n<p>Nas\u0131l umutland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>Ve gerekti\u011finde nas\u0131l oyalanabildi\u011fidir.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flarda iktidarlar kitleleri y\u00f6netmek i\u00e7in farkl\u0131 ara\u00e7lar kullan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Kimi zaman din kullan\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p>Kimi zaman hanedanlar.<\/p>\n<p>Kimi zaman ideolojiler.<\/p>\n<p>Kimi zaman sava\u015flar.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ise bunlar\u0131n yan\u0131na \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc yeni ara\u00e7lar eklendi.<\/p>\n<p>Kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131.<\/p>\n<p>Sosyal medya.<\/p>\n<p>E\u011flence end\u00fcstrisi.<\/p>\n<p>T\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc.<\/p>\n<p>Ve dev spor organizasyonlar\u0131.<\/p>\n<p>Art\u0131k milyonlarca insan ayn\u0131 anda ayn\u0131 heyecan\u0131 ya\u015fayabiliyor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere bakabiliyor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 sloganlar\u0131 tekrarlayabiliyor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 duygusal atmosferin i\u00e7ine girebiliyor.<\/p>\n<p>Bu durum elbette kendili\u011finden k\u00f6t\u00fc de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130nsan toplumsal bir varl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Ortak heyecanlar ya\u015fayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ortak sevin\u00e7ler ve ortak \u00fcz\u00fcnt\u00fcler hissedecektir.<\/p>\n<p>Sorun, bu ortak duygular\u0131n giderek daha fazla ekonomik ve siyasi m\u00fchendisli\u011fin konusu h\u00e2line gelmesidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc modern sistem insanlar\u0131n yaln\u0131zca ne sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, ne hissetti\u011fini de y\u00f6netmek istemektedir.<\/p>\n<p>Neye sevinece\u011fini&#8230;<\/p>\n<p>Neye \u00f6fkelenece\u011fini&#8230;<\/p>\n<p>Neye dikkat edece\u011fini&#8230;<\/p>\n<p>Neyi unutaca\u011f\u0131n\u0131&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde belirlemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam da bu nedenle bir D\u00fcnya Kupas\u0131&#8217;n\u0131 yaln\u0131zca futbol olarak okumak yetersizdir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc D\u00fcnya Kupas\u0131 ayn\u0131 zamanda bir medya olay\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir reklam organizasyonudur.<\/p>\n<p>Bir t\u00fcketim kampanyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir dikkat ekonomisi operasyonudur.<\/p>\n<p>Ve zaman zaman bir siyasal me\u015fruiyet alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden milli tak\u0131m kazand\u0131\u011f\u0131nda herkes ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Siyaset\u00e7iler ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Markalar ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Yorumcular ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Fenomenler ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Herkes ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesinden pay almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ama kaybedildi\u011finde geriye yaln\u0131zca ger\u00e7ek kal\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte T\u00fcrkiye&#8217;nin Haiti ile birlikte D\u00fcnya Kupas\u0131&#8217;na erken veda etmesinin sembolik anlam\u0131 da burada yatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sonu\u00e7 yaln\u0131zca bir spor sonucu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda y\u0131llard\u0131r futbolun \u00fczerine y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f reklamlar\u0131n, sloganlar\u0131n, pazarlama hik\u00e2yelerinin ve yapay \u00f6zg\u00fcvenin ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekli\u011fin \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir huyu vard\u0131r.<\/p>\n<p>Er ya da ge\u00e7 gelir.<\/p>\n<p>Ve geldi\u011finde b\u00fct\u00fcn hik\u00e2yeleri test eder.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn sloganlar\u0131 s\u0131nar.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn propagandalar\u0131 sorgular.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn reklamlar\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Sonunda geriye yaln\u0131zca \u00e7\u0131plak hakikat kal\u0131r.<\/p>\n<p>Belki de bu nedenle futbol h\u00e2l\u00e2 \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn ticarile\u015fmesine ra\u011fmen, b\u00fct\u00fcn propaganda g\u00fcc\u00fcne ra\u011fmen ve b\u00fct\u00fcn ekonomik hacmine ra\u011fmen; sahaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sizi kurtaracak tek \u015fey performanst\u0131r.<\/p>\n<p>Ne reklam filmi gol atar.<\/p>\n<p>Ne sponsorluk anla\u015fmas\u0131 savunma yapar.<\/p>\n<p>Ne sosyal medya kampanyas\u0131 puan kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Ne de hamaset kupa getirir.<\/p>\n<p>Son d\u00fcd\u00fck \u00e7ald\u0131\u011f\u0131nda geriye yaln\u0131zca sonu\u00e7 kal\u0131r.<\/p>\n<p>Belki de bu y\u00fczden futbol, modern d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00e7eli\u015fkisidir.<\/p>\n<p>Bir yanda milyarlarca dolarl\u0131k bir end\u00fcstri&#8230;<\/p>\n<p>Di\u011fer yanda bir topun pe\u015finden ko\u015fan insanlar.<\/p>\n<p>Bir yanda k\u00fcresel \u015firketler&#8230;<\/p>\n<p>Di\u011fer yanda doksan dakikal\u0131k bir oyun.<\/p>\n<p>Bir yanda devasa alg\u0131 operasyonlar\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Di\u011fer yanda skor tabelas\u0131n\u0131n ac\u0131mas\u0131z d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc.<\/p>\n<p>Ve bazen tek bir skor, aylarca anlat\u0131lan b\u00fct\u00fcn hik\u00e2yeleri yerle bir etmeye yeter.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc sonunda futbol ger\u00e7ekten sadece futbol de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ama ne kadar b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcrse b\u00fcy\u00fct\u00fcls\u00fcn, ne kadar pazarlan\u0131rsa pazarlans\u0131n ve ne kadar siyasi anlam y\u00fcklenirse y\u00fcklensin; oyunun son s\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u00e2l\u00e2 saha s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n<p>Ve saha, reklam metinlerinden \u00e7ok daha d\u00fcr\u00fcst konu\u015fur.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SPORDAN END\u00dcSTR\u0130YE: OYUNUN EL DE\u011e\u0130\u015eT\u0130RD\u0130\u011e\u0130 YER Bir zamanlar futbol ger\u00e7ekten futboldu. Mahalle aralar\u0131nda oynanan, trib\u00fcnlerde ya\u015fanan, insanlar\u0131n haftal\u0131k stresini att\u0131\u011f\u0131 bir oyundu. Tak\u0131mlar\u0131n formalar\u0131nda birka\u00e7 yerel sponsor bulunur, gazeteler ma\u00e7 sonucunu yazar, taraftarlar sevinir ya da \u00fcz\u00fcl\u00fcr ve hayat normal ak\u0131\u015f\u0131na d\u00f6nerdi. Bug\u00fcn ise durum tamamen farkl\u0131d\u0131r. Art\u0131k futbolun etraf\u0131nda d\u00f6nen para, bir\u00e7ok \u00fclkenin y\u0131ll\u0131k [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":286822,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":["post-286821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":286823,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286821\/revisions\/286823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/286822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}