{"id":286745,"date":"2026-06-17T17:44:14","date_gmt":"2026-06-17T17:44:14","guid":{"rendered":"https:\/\/halkweb.com.tr\/?p=286745"},"modified":"2026-06-17T17:44:14","modified_gmt":"2026-06-17T17:44:14","slug":"taraftar-baska-tarafgir-baska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/taraftar-baska-tarafgir-baska\/","title":{"rendered":"A FAN IS ONE THING, A PARTISAN IS ANOTHER"},"content":{"rendered":"<p>Taraftar ile tarafgir aras\u0131nda ince oldu\u011fu kadar derin bir ayr\u0131m vard\u0131r. \u0130lk bak\u0131\u015fta ikisi de bir fikri, bir ki\u015fiyi veya bir davay\u0131 destekliyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Fakat mesele imtihan vaktine geldi\u011finde aradaki fark b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Taraftar\u0131n ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 duygusal olabilir. Kimi zaman aidiyet hissiyle, kimi zaman umutla, kimi zaman da heyecanla hareket eder. Ancak taraftar\u0131n akl\u0131 tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir. Olaylar\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7tikten sonra d\u00f6n\u00fcp muhasebe yapabilir. Gerekirse kendi destekledi\u011fi ki\u015fiyi veya hareketi ele\u015ftirebilir. Hatta &#8220;Burada yanl\u0131\u015f yapm\u0131\u015f\u0131z.&#8221; deme olgunlu\u011funu g\u00f6sterebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc taraftar\u0131n sadakati hakikatin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7memi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tarafgir ise farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Tarafgirlik, bir fikri savunmaktan ziyade akl\u0131 belirli bir merkeze teslim etmektir. Ki\u015fi art\u0131k olaylar\u0131 oldu\u011fu gibi de\u011ferlendirmez; sevdi\u011fi ki\u015fi hakl\u0131ysa de\u011fil, sevdi\u011fi i\u00e7in hakl\u0131d\u0131r. Destekledi\u011fi yap\u0131 do\u011fru oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, destekledi\u011fi i\u00e7in do\u011frudur. B\u00f6yle bir noktada muhakeme zay\u0131flar, vicdan k\u00f6relir ve ki\u015fi ger\u00e7e\u011fi aramaktan vazge\u00e7er.<\/p>\n<p>Cengiz Aytmatov&#8217;un &#8220;mankurt&#8221; tasviri tam da bunu anlat\u0131r. Haf\u0131zas\u0131n\u0131, kimli\u011fini ve muhakemesini kaybetmi\u015f insan tipi&#8230; Ne kadar a\u00e7\u0131k delil ortaya koyarsan\u0131z koyun, ne kadar mant\u0131kl\u0131 izah yaparsan\u0131z yap\u0131n sonu\u00e7 de\u011fi\u015fmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesele bilgi eksikli\u011fi de\u011fil, zihinsel esarettir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn siyasette ya\u015fanan bir\u00e7ok tart\u0131\u015fman\u0131n temelinde de bu tarafgirlik hastal\u0131\u011f\u0131 yatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Mesela y\u0131llard\u0131r &#8220;1982 Anayasas\u0131 de\u011fi\u015fsin&#8221; slogan\u0131n\u0131 tekrarlayanlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, anayasan\u0131n hangi maddesine itiraz etti\u011fini dahi a\u00e7\u0131klayamamaktad\u0131r. Sadece &#8220;asker\u00ee anayasa&#8221; denilmekte ve bunun \u00fczerinden bir olumsuz alg\u0131 olu\u015fturulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Oysa ortada izaha muhta\u00e7 bir durum vard\u0131r.<\/p>\n<p>Sanki bu anayasay\u0131 yabanc\u0131 bir i\u015fgal g\u00fcc\u00fc haz\u0131rlam\u0131\u015f gibi konu\u015fuluyor. H\u00e2lbuki metnin ruhuna bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00fcniter devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 koruyan, \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc esas alan ve vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla devlete ba\u011fl\u0131 olan herkesi T\u00fcrk kabul eden kapsay\u0131c\u0131 bir yakla\u015f\u0131m g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Bir anayasa elbette ele\u015ftirilebilir, de\u011fi\u015ftirilebilir ve geli\u015ftirilebilir. Buna kimsenin itiraz\u0131 yoktur. Fakat ele\u015ftiri sloganla de\u011fil, gerek\u00e7eyle yap\u0131l\u0131r. E\u011fer bir madde yanl\u0131\u015fsa hangi sebeple yanl\u0131\u015f oldu\u011fu ortaya konur. E\u011fer eksikse neyin eksik oldu\u011fu s\u00f6ylenir.<\/p>\n<p>Aksi h\u00e2lde mesele hukuk veya anayasa de\u011fil, tarafgirlik olur.<\/p>\n<p>Benzer bir durum CHP i\u00e7erisindeki tart\u0131\u015fmalarda da ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Milleti ad\u0131na karar veren yarg\u0131 mercileri bir karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 belgeler, beyanlar ve dosyadaki deliller ortadad\u0131r. Hukuk\u00e7ular bunlar\u0131 tart\u0131\u015fabilir, de\u011ferlendirebilir, ele\u015ftirebilir. Ancak baz\u0131 \u00e7evreler delillerden \u00f6nce isimlere bakmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer sonu\u00e7 kendi istedikleri gibi \u00e7\u0131karsa mahkemeler ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r; aksi bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131karsa hukuk siyasalla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tarafgirli\u011fin en belirgin alameti budur.<\/p>\n<p>Kural ki\u015fiye g\u00f6re de\u011fi\u015fiyorsa ortada ilke de\u011fil menfaat vard\u0131r.<\/p>\n<p>Hakimlerin \u00f6n\u00fcne gelen delilleri g\u00f6rmezden gelmesini istemek hukuk talebi de\u011fil, siyasi beklentidir. Hukuk ise beklentiye g\u00f6re de\u011fil, dosyaya g\u00f6re karar verir. Be\u011fenilsin veya be\u011fenilmesin, hukuk devletinin temel mant\u0131\u011f\u0131 budur.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn baz\u0131 \u00e7evrelerin \u00f6fkesinin sebebi de budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesele hakikat de\u011fil, al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r. Y\u0131llard\u0131r belirli isimleri merkeze koymu\u015f bir anlay\u0131\u015f, olaylar\u0131 art\u0131k hukuk penceresinden de\u011fil \u015fah\u0131slar penceresinden okumaktad\u0131r. B\u00f6yle olunca ki\u015filer ele\u015ftirilemez, sorgulanamaz ve hata yapmaz h\u00e2le gelir.<\/p>\n<p>Oysa demokrasi de hukuk da ki\u015filerin de\u011fil ilkelerin rejimidir.<\/p>\n<p>G\u00f6bekten ba\u011fl\u0131 olmayan, midesiyle de\u011fil akl\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar ise meseleye daha farkl\u0131 bakmaktad\u0131r. Sa\u011fc\u0131, solcu, milliyet\u00e7i, muhafazak\u00e2r veya sosyal demokrat olmas\u0131 fark etmeksizin bir\u00e7ok insan olaylar\u0131 \u015fah\u0131slar \u00fczerinden de\u011fil, deliller \u00fczerinden de\u011ferlendirmektedir.<\/p>\n<p>Nitekim 2023 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinde Say\u0131n Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu&#8217;nun ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 48 oy da k\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek bir oran de\u011fildir. Bu sonu\u00e7, toplumun \u00e7ok geni\u015f bir kesiminin ona g\u00fcven duydu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Y\u00fczde 48 alan\u0131n y\u00fczde 50+1 alabilme ihtimali de teorik olarak her zaman vard\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmek ba\u015fka \u015feydir, ele\u015ftirilmez bir lider k\u00fclt\u00fc olu\u015fturmak ise bamba\u015fka bir \u015feydir.<\/p>\n<p>The real issue is this:<\/p>\n<p>Hakikatin taraf\u0131nda m\u0131 duraca\u011f\u0131z, yoksa taraf\u0131m\u0131z\u0131 hakikatin yerine mi koyaca\u011f\u0131z?<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc taraf olmak bir tercihtir.<\/p>\n<p>Tarafgir olmak ise muhakemeyi terk etmektir.<\/p>\n<p>Taraf olmak insan\u0131 dava sahibi yapar.<\/p>\n<p>Tarafgir olmak ise insan\u0131 dava de\u011fil \u015fah\u0131s pe\u015finde s\u00fcr\u00fckler.<\/p>\n<p>Birinde ak\u0131l rehberdir, di\u011ferinde sadakat.<\/p>\n<p>Birinde hakikat aran\u0131r, di\u011ferinde hakikat e\u011filip b\u00fck\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Toplumlar\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcmesi de tam burada ba\u015flar. \u0130nsanlar do\u011fruyu yanl\u0131\u015f\u0131 \u00f6l\u00e7mek yerine, kimin s\u00f6yledi\u011fine bakmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 g\u00fcn fikir hayat\u0131 \u00f6l\u00fcr, geriye sadece taraftarl\u0131\u011f\u0131n fanatik bi\u00e7imi olan tarafgirlik kal\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok siyasi ve toplumsal krizin temelinde de bu hastal\u0131k bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cTaraf olmak erdemdir; tarafgir olmak ise \u00e7o\u011fu zaman akl\u0131n istifas\u0131d\u0131r!\u201d.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Taraftar ile tarafgir aras\u0131nda ince oldu\u011fu kadar derin bir ayr\u0131m vard\u0131r. \u0130lk bak\u0131\u015fta ikisi de bir fikri, bir ki\u015fiyi veya bir davay\u0131 destekliyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Fakat mesele imtihan vaktine geldi\u011finde aradaki fark b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar. Taraftar\u0131n ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 duygusal olabilir. Kimi zaman aidiyet hissiyle, kimi zaman umutla, kimi zaman da heyecanla hareket eder. Ancak taraftar\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":286746,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[15,78,288],"class_list":["post-286745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-yazarlar","tag-chp","tag-kemal-kilicdaroglu","tag-ozgur-ozel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286745"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":286747,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286745\/revisions\/286747"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/286746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}