<\/p>\n
Sat\u0131lan Cumhuriyet: \u00d6zelle\u015ftirmeler ve Kay\u0131p Yirmi \u00dc\u00e7 Y\u0131l<\/p>\n
Bir \u00fclke nas\u0131l zenginle\u015fir?<\/p>\n
Daha \u00e7ok \u00fcretip.<\/p>\n
Daha \u00e7ok ihra\u00e7 edip.<\/p>\n
Daha fazla teknoloji geli\u015ftirip.<\/p>\n
Daha y\u00fcksek katma de\u011fer yaratarak.<\/p>\n
Daha iyi e\u011fitimli insanlar yeti\u015ftirerek.<\/p>\n
Daha g\u00fc\u00e7l\u00fc kurumlar in\u015fa ederek.<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131 gelece\u011fe yat\u0131r\u0131m yaparak.<\/p>\n
Peki bir \u00fclke sahip oldu\u011fu varl\u0131klar\u0131 satarak zenginle\u015febilir mi?<\/p>\n
K\u0131sa vadede evet.<\/p>\n
Uzun vadede ise hay\u0131r.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc sat\u0131\u015f bir gelir modelidir.<\/p>\n
Kalk\u0131nma ise bir \u00fcretim modelidir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin son yirmi \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 bu ayr\u0131m\u0131n en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biri olarak tarihe ge\u00e7ebilir.<\/p>\n
Cumhuriyet yaln\u0131zca bir devlet kurmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda onlarca y\u0131l boyunca ekonomik bir birikim de olu\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n
Limanlar.<\/p>\n
Enerji tesisleri.<\/p>\n
Fabrikalar.<\/p>\n
Telekom\u00fcnikasyon altyap\u0131lar\u0131.<\/p>\n
Araziler ve kamu varl\u0131klar\u0131.<\/p>\n
Bunlar\u0131n tamam\u0131 nesiller boyunca \u00f6denen vergilerle olu\u015fturulmu\u015ftu.<\/p>\n
Her biri \u00fclkenin ortak servetinin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131.<\/p>\n
AKP d\u00f6neminde Cumhuriyet tarihinin en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelle\u015ftirme programlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n
\u00d6zelle\u015ftirme kendi ba\u015f\u0131na yanl\u0131\u015f bir politika de\u011fildir.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde uygulanm\u0131\u015f, kimi zaman verimlili\u011fi art\u0131rm\u0131\u015f, kimi zaman da kamu \u00fczerindeki mali y\u00fck\u00fc azaltm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken konu \u00f6zelle\u015ftirmenin kendisi de\u011fil, ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7tur.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l soru \u015fudur:<\/p>\n
Sat\u0131lanlar\u0131n yerine ne konuldu?<\/p>\n
Bir \u00fclke liman\u0131n\u0131 satabilir ve elde etti\u011fi kaynakla yenilerini in\u015fa edebilir.<\/p>\n
Bir kamu i\u015fletmesini \u00f6zelle\u015ftirebilir ve bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda teknoloji yat\u0131r\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelebilir.<\/p>\n
Bir varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elden \u00e7\u0131karabilir ama ayn\u0131 zamanda yeni \u00fcretim alanlar\u0131 yaratabilir.<\/p>\n
O zaman sat\u0131\u015f, gelece\u011fe yap\u0131lan bir yat\u0131r\u0131m\u0131n par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de ise y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e \u015fu soru daha y\u00fcksek sesle sorulmaya ba\u015fland\u0131:<\/p>\n
Sat\u0131lan milyarlarca dolarl\u0131k kamu varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonunda \u00fclkeye ne kald\u0131?<\/p>\n
Bu sorunun neden soruldu\u011funu anlamak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck ekonomik teorilere ba\u015fvurmak gerekmez.<\/p>\n
Yak\u0131n tarihten iki \u00f6rnek yeterlidir.<\/p>\n
Bunlardan ilki T\u00fcrk Telekom\u2019dur.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin en stratejik altyap\u0131lar\u0131ndan biri olan T\u00fcrk Telekom y\u0131llar boyunca kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla olu\u015fturuldu.<\/p>\n
Daha sonra \u00f6zelle\u015ftirildi.<\/p>\n
Ancak sonraki y\u0131llarda \u015firketin bor\u00e7 yap\u0131s\u0131, hissedarl\u0131k modeli ve finansal s\u00fcre\u00e7leri uzun s\u00fcre kamuoyunda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Bug\u00fcn d\u00f6n\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda as\u0131l soru \u015fudur:<\/p>\n
Bu kadar stratejik bir varl\u0131\u011f\u0131n sat\u0131\u015f\u0131ndan sonra T\u00fcrkiye telekom\u00fcnikasyon alan\u0131nda beklenen s\u0131\u00e7ramay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebildi mi?<\/p>\n
This is precisely the point.<\/p>\n
Sat\u0131\u015f\u0131n kendisi de\u011fil, sat\u0131\u015f sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sonucun ne oldu\u011fudur.<\/p>\n
Bir ba\u015fka \u00f6rnek ise \u015feker fabrikalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu fabrikalar y\u0131llar boyunca Anadolu\u2019nun bir\u00e7ok kentinde \u00fcretimin, istihdam\u0131n ve tar\u0131msal hayat\u0131n \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131 oldu.<\/p>\n
Gelecekleri uzun s\u00fcre tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Ancak bug\u00fcn yine ayn\u0131 soru kar\u015f\u0131m\u0131zda duruyor:<\/p>\n
T\u00fcrkiye tar\u0131mda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale gelebildi mi?<\/p>\n
\u00c7ift\u00e7i daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale gelebildi mi?<\/p>\n
K\u0131rsal \u00fcretim daha rekabet\u00e7i hale gelebildi mi?<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc bir ekonomik tercihin ba\u015far\u0131s\u0131 sat\u0131\u015f i\u015flemiyle de\u011fil, y\u0131llar sonra ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7la \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
Vatanda\u015f\u0131n hayat\u0131nda kal\u0131c\u0131 bir iyile\u015fme yaratm\u0131yorsa yap\u0131lan i\u015flemin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc tek ba\u015f\u0131na ba\u015far\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n
Bug\u00fcn geriye d\u00f6n\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tablo d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
T\u00fcrkiye d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck teknoloji \u00fcreticileri aras\u0131na giremedi.<\/p>\n
Y\u00fcksek katma de\u011ferli sanayide beklenen s\u0131\u00e7ramay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiremedi.<\/p>\n
Ki\u015fi ba\u015f\u0131na gelir uzun vadeli ve kal\u0131c\u0131 bir y\u00fckseli\u015f trendi yakalayamad\u0131.<\/p>\n
\u00dcretim yap\u0131s\u0131ndaki temel sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclemedi.<\/p>\n
Cari a\u00e7\u0131k kronik bir sorun olmaya devam etti.<\/p>\n
D\u0131\u015f finansmana ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak sat\u0131lan varl\u0131klar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kaynaklar kal\u0131c\u0131 bir ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme d\u00f6n\u00fc\u015femedi.<\/p>\n
Bir anlamda T\u00fcrkiye gelece\u011finden harcad\u0131.<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 miras yiyen bir aile gibi, k\u0131sa vadeli rahatlama u\u011fruna y\u0131llar\u0131n birikimini t\u00fcketti.<\/p>\n
Ancak sat\u0131\u015flardan elde edilen kaynaklar t\u00fckendi\u011finde ayn\u0131 sorular yeniden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131:<\/p>\n
Nas\u0131l \u00fcretece\u011fiz?<\/p>\n
Nas\u0131l rekabet edece\u011fiz?<\/p>\n
Nas\u0131l b\u00fcy\u00fcyece\u011fiz?<\/p>\n
Nas\u0131l zenginle\u015fece\u011fiz?<\/p>\n
Bu sorular\u0131n hi\u00e7birinin cevab\u0131 sat\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc sat\u0131\u015f bir kez yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Kalk\u0131nma ise her g\u00fcn yeniden \u00fcretilir.<\/p>\n
Belki de bu d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck ekonomik \u00e7eli\u015fkisi burada yat\u0131yor.<\/p>\n
Tarihin en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelle\u015ftirme gelirleri elde edildi.<\/p>\n
Ancak ayn\u0131 d\u00f6nemde toplumun geni\u015f kesimleri ekonomik olarak daha k\u0131r\u0131lgan hale geldi.<\/p>\n
Emekliler ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131.<\/p>\n
Asgari \u00fccret ya\u015fam maliyetinin gerisinde kald\u0131.<\/p>\n
Orta s\u0131n\u0131f\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc a\u015f\u0131nd\u0131.<\/p>\n
Gen\u00e7ler i\u00e7in ev sahibi olmak giderek ula\u015f\u0131lmas\u0131 zor bir hayale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
Bir \u00fclkenin ekonomik ba\u015far\u0131s\u0131 yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclmez.<\/p>\n
Vatanda\u015flar\u0131n\u0131n hayat\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
\u0130nsanlar daha iyi ya\u015fayabiliyor mu?<\/p>\n
Gelece\u011fe daha g\u00fcvenle bakabiliyor mu?<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131na daha iyi imk\u00e2nlar sunabiliyor mu?<\/p>\n
As\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fc budur.<\/p>\n
Bug\u00fcn milyonlarca insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ekonomik kayg\u0131 yaln\u0131zca g\u00fcncel bir kriz de\u011fildir.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda y\u0131llar boyunca yap\u0131lan tercihlerin sonucudur.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomi yaln\u0131zca rakamlardan ibaret de\u011fildir.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda tercihlerin ve \u00f6nceliklerin sonucudur.<\/p>\n
Neye yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadar neyi ihmal etti\u011finiz de \u00f6nemlidir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye son yirmi \u00fc\u00e7 y\u0131lda \u00f6nemli kaynaklar kulland\u0131.<\/p>\n
\u00d6nemli varl\u0131klar satt\u0131.<\/p>\n
\u00d6nemli f\u0131rsatlar elde etti.<\/p>\n
Fakat bug\u00fcn d\u00f6n\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u015fu soru h\u00e2l\u00e2 cevab\u0131n\u0131 bekliyor:<\/p>\n
Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir ekonomik g\u00fc\u00e7 ve bu kadar uzun bir siyasi istikrar d\u00f6nemi neden kal\u0131c\u0131 bir kalk\u0131nma hik\u00e2yesine d\u00f6n\u00fc\u015femedi?<\/p>\n
Belki de gelecek nesiller bu d\u00f6nemi incelerken en \u00e7ok bu sorunun cevab\u0131n\u0131 arayacak.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 d\u00f6nemler krizleriyle hat\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131 ba\u015far\u0131lar\u0131yla.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131 ise ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f f\u0131rsatlar\u0131yla.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin son yirmi \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 da belki en \u00e7ok bu nedenle tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc tarih yaln\u0131zca neyin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, sat\u0131lanlar\u0131n yerine neyin in\u015fa edildi\u011fini de sorgular.<\/p>\n
Ve y\u0131llar sonra bu d\u00f6neme ili\u015fkin en \u00f6nemli soru muhtemelen ayn\u0131 kalacakt\u0131r:<\/p>\n
T\u00fcrkiye gelece\u011fine yat\u0131r\u0131m m\u0131 yapt\u0131, yoksa gelece\u011fini mi harcad\u0131?<\/p>\n
Hakan URUN<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sat\u0131lan Cumhuriyet: \u00d6zelle\u015ftirmeler ve Kay\u0131p Yirmi \u00dc\u00e7 Y\u0131l Bir \u00fclke nas\u0131l zenginle\u015fir? Daha \u00e7ok \u00fcretip. Daha \u00e7ok ihra\u00e7 edip. Daha fazla teknoloji geli\u015ftirip. Daha y\u00fcksek katma de\u011fer yaratarak. Daha iyi e\u011fitimli insanlar yeti\u015ftirerek. Daha g\u00fc\u00e7l\u00fc kurumlar in\u015fa ederek. K\u0131sacas\u0131 gelece\u011fe yat\u0131r\u0131m yaparak. Peki bir \u00fclke sahip oldu\u011fu varl\u0131klar\u0131 satarak zenginle\u015febilir mi? K\u0131sa vadede evet. […]<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":286716,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":["post-286715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-yazarlar","tag-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286715"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":286719,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286715\/revisions\/286719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/286716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}