{"id":285869,"date":"2026-05-13T11:44:59","date_gmt":"2026-05-13T11:44:59","guid":{"rendered":"https:\/\/halkweb.com.tr\/?p=285869"},"modified":"2026-05-13T11:46:47","modified_gmt":"2026-05-13T11:46:47","slug":"trumpin-cin-ziyaretinin-sifreleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/trumpin-cin-ziyaretinin-sifreleri\/","title":{"rendered":"Passwords of Trump's China Visit"},"content":{"rendered":"<p>ABD ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n \u00c7in ziyareti hem stratejik hem de g\u00fcncel b\u00f6lgesi politik geli\u015fmeler bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemseniyor. Trump\u2019\u0131n \u00c7in lideri Xi ile yapaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6zellikle k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemseniyor. Sadece devletler de\u011fil ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel \u015firketlerin de dikkatle izledi\u011fi bir g\u00f6r\u00fc\u015fme olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeni stratejik ve politik arka plan\u0131 g\u00fcncelli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan Tayvan ve \u0130ran konular\u0131 olsa da bunun \u00e7ok daha ilerisinde bir bak\u0131ma kapitalist k\u00fcresel ekonominin geli\u015fimi ve y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirleme de \u00f6nemli bir etkide bulunacakt\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00fcresel d\u00fcnyan\u0131n iki b\u00fcy\u00fck ekonomik g\u00fcc\u00fc olan \u00c7in ile ABD aras\u0131ndaki ili\u015fki d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr. G\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fcnden \u00e7ok daha ileri d\u00fczeyde b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel rekabetin ve hegemonya m\u00fccadelesinin bir yans\u0131mas\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki bu ziyaretin ABD-\u0130srail ikilisinin \u0130ran&#8217;a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f nedeniyle Ortado\u011fu konusu mutlak bir \u015fekilde g\u00fcndeme gelecektir. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00c7in\u2019in g\u00fcvenlik stratejisinde de\u011fi\u015fmez bir fakt\u00f6r olan Tayvan\u2019\u0131n ABD taraf\u0131ndan tan\u0131n\u0131p tan\u0131nmamas\u0131 da \u00f6nem arz ediyor. Bu iki konu masaya gelecektir ancak Trump\u2019\u0131n heyetinde yer alanlar\u0131n kimlikleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00c7in ile ABD aras\u0131ndaki ili\u015fkilerinin stratejisinin hangi hususlar \u00fczerine oturtturuldu\u011funu g\u00f6rebiliriz Bu nedenle Trump\u2019\u0131n \u00c7in ziyaretinin g\u00fcncelli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan uluslararas\u0131 ve Asya k\u0131tas\u0131n\u0131 kapsayan bir k\u0131s\u0131m sorunlar olsa da esasen iki \u00fclke aras\u0131ndaki k\u00fcresel ticaretin yeniden dizayn edilmesiyle ili\u015fkili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu nedenle ABD ile \u00c7in aras\u0131nda k\u00fcresel ticari rekabette bir uzla\u015f\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda, \u0130ran ve Tayvan meselesi \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde veya ortak bir uzla\u015f\u0131 noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>\u00c7in ile ABD aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin bir k\u0131s\u0131m somut veriler \u00fczerinden analiz edilmesi \u00e7ok daha objektif d\u00fc\u015f\u00fcnmemize ve do\u011fru sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karmam\u0131za yard\u0131m eder.<\/p>\n<p>Bir \u00fclkenin k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinde rol\u00fcn\u00fc ortaya koyan 4 temel husus vard\u0131r. Bunlar Co\u011frafik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve konumu n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu askeri g\u00fcc\u00fc ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ekonomik potansiyeli. 21 y\u00fczy\u0131lda Bir \u00fclkenin k\u00fcresel dengelerdeki rol\u00fcn\u00fc belirleyen bu d\u00f6rt temel unsur \u00fczerinden somut durum ve analizler yap\u0131l\u0131r. D\u00fcnya k\u00fcresel sistemin iki b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn mevcut durumunun anla\u015f\u0131labilmesi bak\u0131m\u0131ndan bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda geli\u015fme e\u011filiminin nereye do\u011fru oldu\u011funu ve rekabet hegemonya m\u00fccadelesinin ne olabilece\u011fine dair daha somut fikirler ileri s\u00fcr\u00fclebiliriz<\/p>\n<p><strong>ABD \u2013 \u00c7in Co\u011frafik ve N\u00fcfus Durumu<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Alanlar<\/td>\n<td>ABD<\/td>\n<td>China<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc<\/td>\n<td>9,834,000 km\u00b2<\/td>\n<td>9,597,000 km\u00b2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Toplam N\u00fcfus<\/td>\n<td>341 milyon<\/td>\n<td>1,41 milyar<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>N\u00fcfus Yo\u011funlu\u011fu<\/td>\n<td>~35 ki\u015fi\/km\u00b2<\/td>\n<td>~147 ki\u015fi\/km\u00b2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ba\u015fkent<\/td>\n<td>Washington, D.C.<\/td>\n<td>Pekin<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Resmi Dil<\/td>\n<td>\u0130ngilizce<\/td>\n<td>Mandarin \u00c7incesi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>K\u0131ta Konumu<\/td>\n<td>Kuzey Amerika<\/td>\n<td>Asya<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>S\u0131n\u0131r Kom\u015fular\u0131<\/td>\n<td>Kanada, Meksika<\/td>\n<td>14 \u00fclke (Rusya, Hindistan, Mo\u011folistan, Pakistan, Vietnam, vb.)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>\u0130ki \u00fclkenin y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc birbirine \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r. \u00c7in&#8217;in n\u00fcfusu ABD&#8217;nin 4 kat\u0131ndan fazla olmas\u0131 bir\u00e7ok bak\u0131mdan fark\u0131 arazi ediyor. N\u00fcfus yo\u011funlu\u011funun fazlal\u0131\u011f\u0131 \u00c7in&#8217;e ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir avantaj sa\u011fl\u0131yor. Bu nedenle \u00c7in gibi bir \u00fclkede d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6\u00e7 almayan tersine g\u00f6\u00e7 veren bir \u00fclke pozisyondad\u0131r. ABD&#8217;de ise tersine s\u00fcrekli d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6\u00e7 alma ihtiyac\u0131 duymaktad\u0131r. Zaten hem tarihsel hem de g\u00fcncellik bak\u0131m\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ABD\u2019yi bir g\u00f6\u00e7menler \u00fclkesi olarak tan\u0131mlayabiliriz. \u00c7in&#8217;in n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu nedeniyle \u015fehirle\u015fme altyap\u0131 ve kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131 konusunda belirli sorunlar ya\u015famaktad\u0131r. Ancak bu durum \u00c7in&#8217;in i\u015f t\u00fcketimini ve alt yap\u0131s\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesi nedeniyle \u00fclkenin ekonomik b\u00fcy\u00fcmesine belli bir katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. \u00d6yle ki d\u00fcnya ekonomisi i\u00e7erisinde istikrarl\u0131 bir \u015fekilde en h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen bir \u00fclke olmas\u0131ndaki fakt\u00f6rlerden biri n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funu ve bu n\u00fcfusun taleplerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir etkisi oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. \u00c7in\u2019in k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin rekabeti haline gelen Asya k\u0131tas\u0131nda olmas\u0131 ona \u00f6nemli bir avantaj sa\u011fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Asya K\u0131tas\u0131 Hem y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc hem n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu hem de ekonomi potansiyeli bak\u0131mda d\u00fcnyan\u0131n %50&#8217;sine yak\u0131n\u0131 temsil ediyor. \u00c7in&#8217;in geli\u015fime e\u011filimi ve potansiyeli bak\u0131m\u0131ndan bu \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>ABD Amerika K\u0131tas\u0131&#8217;nda Kanada ve Meksika ile s\u0131n\u0131r\u0131 bulunurken \u00c7in&#8217;in ise 14 \u00fclke yani Kuzey Kore, Rusya, Mo\u011folistan, Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan, Tacikistan, Afganistan, Pakistan, Hindistan, Nepal, Bhutan, Myanmar, Laos ve Vietnam ile yakla\u015f\u0131k 22 bin km s\u0131n\u0131r\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu kara s\u0131n\u0131r\u0131 yan\u0131nda ayn\u0131 \u015fekilde G\u00fcney Kore, Filipinler, Japonya, Malezya ve Endonezya ile de Deniz K\u0131ta Sahanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde kom\u015fu \u00fclkeler olarak de\u011ferlendirebiliriz. Bu kadar geni\u015f bir kom\u015fusu olan \u00c7in i\u00e7in hem pozitif hem de negatif y\u00f6nlerinden bahsedebiliriz.<\/p>\n<p><strong>ABD ile \u00c7in Aras\u0131ndaki Askeri G\u00fc\u00e7 Dengesi<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Kategori<\/td>\n<td>ABD<\/td>\n<td>China<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Savunma B\u00fct\u00e7esi<\/td>\n<td>997 milyar $<\/td>\n<td>314 milyar $<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Toplam N\u00fcfus<\/td>\n<td>341 milyon<\/td>\n<td>1,41 milyar<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Aktif Askeri Personel<\/td>\n<td>1,395,000<\/td>\n<td>2,535,000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Yedek Kuvvetler<\/td>\n<td>806,700<\/td>\n<td>510,000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Paramiliter G\u00fc\u00e7ler<\/td>\n<td>0<\/td>\n<td>1,500,000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ana Muharebe Tanklar\u0131<\/td>\n<td>4,640<\/td>\n<td>6,800<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Toplam U\u00e7ak Say\u0131s\u0131<\/td>\n<td>12,784<\/td>\n<td>3,440<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Sava\u015f U\u00e7aklar\u0131<\/td>\n<td>3,101<\/td>\n<td>1,986<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Bombard\u0131man U\u00e7aklar\u0131<\/td>\n<td>147<\/td>\n<td>5<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Helikopterler<\/td>\n<td>5,442<\/td>\n<td>1,019<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Donanma Gemileri<\/td>\n<td>243<\/td>\n<td>1,023<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>U\u00e7ak Gemileri<\/td>\n<td>20<\/td>\n<td>3<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Denizalt\u0131lar<\/td>\n<td>71<\/td>\n<td>61<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>N\u00fckleer Sava\u015f Ba\u015fl\u0131klar\u0131<\/td>\n<td>5,042 (1,770 konu\u015fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f)<\/td>\n<td>600 (24 konu\u015fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>ABD\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131k 1 trilyon dolar askeri b\u00fct\u00e7esine kar\u015f\u0131l\u0131k \u00c7in\u2019in 317 milyar dolard\u0131r. Yani ABD&#8217;nin askeri \u00c7in&#8217;in askeri b\u00fct\u00e7esinin 3 kat\u0131d\u0131r. \u00c7in son y\u0131llarda askeri b\u00fct\u00e7esini h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde artt\u0131rmas\u0131na ve askeri b\u00fct\u00e7esinin ger\u00e7ek miktar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamamas\u0131na ra\u011fmen ABD&#8217;nin gerisinde oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Do\u011fal olarak bu durum askeri g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinde etkileyen bir fakt\u00f6r durumdad\u0131r.\u00a0Askeri potansiyeliyle h\u0131zla geli\u015fen \u00c7in, ABD ile aradaki a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapatma konusunda \u00e7ok ciddi bir askeri strateji belirledi. \u00c7in d\u00fcnyan\u0131n ikinci askeri g\u00fcc\u00fc olarak de\u011ferlendirilebilecek bir potansiyele sahip olmakla esasen Asya k\u0131tas\u0131n\u0131n stratejik askeri g\u00fcc\u00fc haline gelmi\u015f bulunuyor. \u00c7in, ABD ile a\u00e7\u0131ktan bir askeri rekabete girmese de 2040\u2019l\u0131 y\u0131llara kadar ABD ile askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc dengeleyebilecek bir strateji belirlemi\u015f durumdad\u0131r. Sava\u015f sanayisindeki h\u0131z\u0131 artan teknolojisi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda belirlenen strateji hedefi yakalanmas\u0131 pek alan m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu bak\u0131mdan ABD, askeri teknoloji bak\u0131mdan liderlik pozisyonunu halen koruyor. \u00c7in, b\u00f6lgesel \u00fcst\u00fcnl\u00fck i\u00e7in \u00f6zellikle Asya-Pasifik\u2019te deniz g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131yor. Uzun vadede \u00c7in\u2019in donanma ve kara kuvvetlerindeki say\u0131sal \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, ABD\u2019nin teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dengelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. N\u00fckleer cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kta ABD\u2019nin a\u00e7\u0131k ara \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, k\u00fcresel g\u00fcvenlik dengesini koruyan en kritik fakt\u00f6rlerden biri olmas\u0131na ra\u011fmen bunun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde dengelenece\u011fi belirtilmektedir. \u00c7in\u2019in hipersonik silahlar, yapay zek\u00e2 destekli sistemler bak\u0131m\u0131ndan \u00c7in\u2019i yakalad\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Ayr\u0131ca \u00c7in, U\u00e7ak gemileri sistemini \u00e7ok h\u0131zla geli\u015ftirmekte olup 2030 y\u0131l\u0131na kadar yeni 6 u\u00e7ak sava\u015f gemisini hizmete sokacak.<\/p>\n<p><strong>ABD ile \u00c7in Ekonomik \u0130li\u015fkiler ve Dengeler<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Indicator<\/td>\n<td>ABD<\/td>\n<td>China<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>GSY\u0130H (Nominal)<\/td>\n<td>32,38 trilyon $<\/td>\n<td>20,85 trilyon $<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>GSY\u0130H (PPP)<\/td>\n<td>32,38 trilyon $<\/td>\n<td>36,3 trilyon $<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ki\u015fi Ba\u015f\u0131na GSY\u0130H (Nominal)<\/td>\n<td>94.430 $<\/td>\n<td>14.874 $<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ki\u015fi Ba\u015f\u0131na GSY\u0130H (PPP)<\/td>\n<td>94.430 $<\/td>\n<td>25.000 $ civar\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>GSY\u0130H B\u00fcy\u00fcme Oran\u0131 (2026)<\/td>\n<td>%2,3<\/td>\n<td>%5,4<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>ABD\u2019nin \u00c7in\u2019e \u0130hracat\u0131 (2025)<\/td>\n<td>106,3 milyar $<\/td>\n<td>\u2014<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>ABD\u2019nin \u00c7in\u2019den \u0130thalat\u0131 (2025)<\/td>\n<td>308,4 milyar $<\/td>\n<td>\u2014<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>ABD\u2019nin \u00c7in ile Ticaret A\u00e7\u0131\u011f\u0131 (2025)<\/td>\n<td>\u2212202,1 milyar $<\/td>\n<td>\u2014<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Bor\u00e7\/GSY\u0130H Oran\u0131 (2026)<\/td>\n<td>%137<\/td>\n<td>%92<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>2025 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re 32,4 trilyon dolar GSY\u0130H ile ABD, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomisi olmaya devam ederken, \u00c7in ise (20,9 trilyon dolar ile ikinci s\u0131rada bulunuyor. Ancak \u00fclkelerin sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc bak\u0131m\u0131ndan \u00c7in\u2019in 36,3 trilyon dolar ile birinci, 32,4 trilyon dolar ile ikinci s\u0131rada bulunuyor. Ki\u015fi Ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen Milli Gelir ABD\u2019de 94 bin dolar, \u00c7in de ise yakla\u015f\u0131k 15 bin dolar. Yani ABD\u2019nin Ki\u015fi Ba\u015f\u0131na D\u00fc\u015fen Milli Geliri, \u00c7in\u2019in 6 kat\u0131d\u0131r. Bu oran sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc bak\u0131m\u0131ndan ABD i\u00e7in yine 94 bin dolar, \u00c7in\u2019de 25 bin dolard\u0131r. GSY\u0130H\u2019ya g\u00f6re b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 ABD\u2019de % 2,3, \u00c7in\u2019de ise % 5,4 olarak verilmi\u015f.<\/p>\n<p>ABD ile \u00c7in aras\u0131ndaki en \u00f6nemli dengesizliklerden biri iki \u00fclke aras\u0131ndaki ithalat ve ihracat oranlar\u0131d\u0131r. ABD\u2019nin \u00c7in\u2019e ihracat\u0131 yakla\u015f\u0131k 106 milyar dolar. Tersine \u00c7in\u2019in ABD\u2019ye ihracat\u0131 ise 308 milyar dolard\u0131r. \u00c7in\u2019in ihracat fazlal\u0131\u011f\u0131 ise yakla\u015f\u0131k 202 milyar dolard\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en fazla borcu bulunan \u00fclke ise ABD olup bunun GSY\u0130H\u2019ya oran\u0131 % 137\u2019d\u0131r. \u00c7in\u2019in ise bu oran\u0131 % 92\u2019dir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ilk 100 \u015firketinin 60 tanesi ABD, 13\u2019\u00fc \u00c7in k\u00f6kenlidir. En b\u00fcy\u00fck k\u00fcresel \u015firketlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ABD k\u00f6kenli olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00c7in\u2019in d\u00fcnyadaki ihracat oran\u0131 s\u00fcrekli artarken tersine ABD\u2019de belirli bir gerileme ya\u015fanmaktad\u0131r. 2025 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re ABD\u2019nin b\u00fct\u00fcn bask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen \u00c7in\u2019in ihracat fazlas\u0131 1,2 trilyon dolar olmas\u0131 olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekicidir. \u00c7in, d\u00fcnya ekonomisindeki k\u00fcresel krizlere ra\u011fmen y\u0131llard\u0131r ihracat fazlal\u0131\u011f\u0131 vermesi k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerini etkileyen \u00f6nemli bir fakt\u00f6r olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>ABD ile \u00c7in aras\u0131ndaki sorun ise tam bu noktad\u0131r. \u00c7in\u2019in y\u0131ll\u0131k olarak elde etti\u011fi 1,2 trilyon dolar ihracat fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00fcresel ekonomiye aktar\u0131l\u0131p aktar\u0131lmamas\u0131d\u0131r. Bu sorun sadece ABD ile \u00c7in aras\u0131nda de\u011fil b\u00fct\u00fcn k\u00fcresel ekonomik g\u00fc\u00e7lerle ya\u015fanan bir meseledir. \u00c7in ile bu konuda bir uzla\u015fma sa\u011flan\u0131rsa sorunlar\u0131n \u00e7ok h\u0131zla \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p><strong>Trump\u2019\u0131n \u00c7in Ziyaretine Kat\u0131lan Alan \u015eirketler ve Temsilciler<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Sekt\u00f6r<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u015eirket<\/strong><\/td>\n<td><strong>Temsilci \/ CEO<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Otomotiv &amp; Enerji<\/strong><\/td>\n<td>Tesla<\/td>\n<td>Elon Musk<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Teknoloji<\/strong><\/td>\n<td>Apple<\/td>\n<td>Tim Cook<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Finans<\/strong><\/td>\n<td>BlackRock<\/td>\n<td>Larry Fink<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Blackstone<\/td>\n<td>Stephen Schwarzman<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Citigroup<\/td>\n<td>Jane Fraser<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Goldman Sachs<\/td>\n<td>David Solomon<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Mastercard<\/td>\n<td>Michael Miebach<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Visa<\/td>\n<td>Ryan McInerney<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Havac\u0131l\u0131k &amp; Uzay<\/strong><\/td>\n<td>Boeing<\/td>\n<td>Kelly Ortberg<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>GE Aerospace<\/td>\n<td>H. Lawrence Culp Jr.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u00c7ip &amp; Teknoloji<\/strong><\/td>\n<td>Micron<\/td>\n<td>Sanjay Mehrotra<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Qualcomm<\/td>\n<td>Cristiano Amon<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Coherent<\/td>\n<td>Jim Anderson<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Nvidia<\/td>\n<td>Jensen Huang<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Biyoteknoloji<\/strong><\/td>\n<td>Illumina<\/td>\n<td>Jacob Thaysen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Sosyal Medya &amp; Teknoloji<\/strong><\/td>\n<td>Meta Platforms<\/td>\n<td>Dina Powell McCormick<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>G\u0131da &amp; Ticaret<\/strong><\/td>\n<td>Cargill<\/td>\n<td>Brian Sikes<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Beyaz Saraydan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re ABD merkezli d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck 17 k\u00fcresel \u015firket temsilcisi heyette yer alacak; \u201cTrump\u2019\u0131n 13\u201315 May\u0131s 2026 tarihleri aras\u0131nda yapaca\u011f\u0131 \u00c7in ziyaretinde, \u201cTesla CEO\u2019su Elon Musk, Apple CEO\u2019su Tim Cook, BlackRock CEO\u2019su Larry Fink, Nvidia CEO\u2019su Jensen Huang, Boeing CEO\u2019su Kelly Ortberg, Blackstone\u2019dan Stephen Schwarzman, Cargill\u2019den Brian Sikes, Citigroup\u2019tan Jane Fraser, Coherent\u2019tan Jim Anderson, GE Aerospace\u2019ten H. Lawrence Culp Jr., Goldman Sachs\u2019tan David Solomon, Illumina\u2019dan Jacob Thaysen, Mastercard\u2019dan Michael Miebach, Meta Platforms y\u00f6neticisi Dina Powell McCormick, Micron Technology\u2019den Sanjay Mehrotra, Qualcomm\u2019dan Cristiano Amon ve Visa\u2019dan Ryan McInerney\u201d yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Otomotiv, Enerji, Havac\u0131l\u0131k-Uzay, Biyoteknoloji, Sosyal Medya teknolojileri ama \u00f6zellikle \u00c7ip teknolojisi, G\u0131da-Ticaret ve Finans gibi sekt\u00f6rlerde \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131lacak. Bunlar\u0131n i\u00e7erisinde Cip teknolojisi ve Finans sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6ncelikli olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. ABD, \u0130ran ba\u015fta olmak \u00fczere ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olmakla birlikte, \u00c7in ziyaretinin merkezine b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olarak ekonomik ili\u015fkileri ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunun tercih edilmesi bir tesad\u00fcf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gerek\u00e7elerle ili\u015fkili oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>Ziyaret s\u00fcrecine dahil edilen ABD merkezli k\u00fcresel \u015firketlerin \u00c7in ile stratejik i\u015f birlikleri bulunuyor. Bu \u015firketlerin hi\u00e7biri, Trump\u2019\u0131n \u00c7in politikas\u0131nda ho\u015fnut olmad\u0131klar\u0131 bilinmektedir. \u00c7in hem 1,4 milyar n\u00fcfusuyla devasa k\u00fcresel bir pazar hem de ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fcyle k\u00fcresel \u015firketlerin \u00fcretim alan\u0131 i\u00e7in vaz ge\u00e7ilmez bir \u00fclkedir. Bu nedenle ABD ile \u00c7in aras\u0131ndaki ekonomik sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in k\u00fcresel \u015firketler \u00f6nemli bir \u00e7aba sarf ediyor. Trump\u2019\u0131n \u00c7in mallar\u0131na koydu\u011fu ama pratik bir \u00f6nemi olmayan vergilerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 en fazla talep edenler ABD merkezli k\u00fcresel \u015firketlerdir.<\/p>\n<p><strong>G\u00fc\u00e7 \u0130li\u015fkilerini Yeniden Tan\u0131mlayacak olan \u0130ran-Tayvan Denklemi Masada Olacak<\/strong><\/p>\n<p>Trump ziyaretinin en g\u00fcncel konulardan bir tanesi \u0130ran ve Tayvan meselesidir. Tayvan, \u00c7in i\u00e7in son derece stratejik olan ve asla tavizi beklenilmeyen stratejik bir meseledir. Bilindi\u011fi \u00fczere Tayvan, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00fcyesi olmayan bir devlettir. Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131nda Tayvan asl\u0131nda halen bir \u00c7in topra\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Fiilen bir devlet olan ayn\u0131 zamanda ekonomik bak\u0131m\u0131ndan da son derece geli\u015fme e\u011filimi i\u00e7erisine olan Tayvan bug\u00fcnk\u00fc veriler i\u00e7erisinde d\u00fcnyadaki Ciplerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde18&#8217;ini \u00fcreten bir \u00fclke.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin Tayvan politikas\u0131 esasen \u00c7in\u2019i kontrol etme stratejisine dayan\u0131yor. Bu nedenle ABD resmi olarak Tayvan&#8217;\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fclke olarak tan\u0131m\u0131yor ama askeri olarak \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde destek veriyor. Bu durum \u00c7in, ABD ili\u015fkilerini olumsuz y\u00f6nde etkileyen \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biridir. Trump, \u00c7in ile yapaca\u011f\u0131 ekonomik ve teknolojik anla\u015fmalara g\u00f6re Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan kabul g\u00f6ren \u00c7in politikas\u0131na ba\u011fl\u0131 kalaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayabilir. Bu durum \u00c7in i\u00e7in en az\u0131ndan psikolojik bir rahatlama yaratacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci husus ise \u0130ran meselesidir. ABD&#8217;nin \u0130ran&#8217;a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131n geldi\u011fi boyutlar \u00f6zellikle enerji koridoru olan H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan kriz k\u00fcresel enerji transferini tamamen durma noktas\u0131na getirdi. Bu s\u00fcre\u00e7ten etkilenen \u00f6nemli \u00fclkelerden biri \u00c7in olmas\u0131na ra\u011fmen \u0130ran\u2019\u0131n desteklemeye devam etmektedir. Bu iki ayl\u0131k zaman s\u00fcrecinde \u0130ran, \u00c7in\u2019e \u00e7ok daha fazla yakla\u015ft\u0131. Sadece ticari de\u011fil ayn\u0131 zamanda diplomatik ve politik olarak \u00c7in etki alan\u0131na girdi\u011fine dair bir k\u0131s\u0131m verirler bulunmaktad\u0131r. ABD\u2019nin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ayn\u0131 zamanda \u0130ran&#8217;\u0131n elindeki zenginle\u015ftirilmi\u015f uranyum sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclebilmesi i\u00e7in \u00c7in&#8217;e ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u00e7ok a\u00e7\u0131k. \u00c7in&#8217;in \u0130ran meselesinde inisiyatif olmas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00fcc\u00fc olmas\u0131 sadece ABD-\u00c7in ili\u015fkilerini olumlu y\u00f6nde geli\u015fmesini de\u011fil ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel \u00e7apta politik inisiyatifinin artmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n<p>Trump, \u00c7in&#8217;e giderken daha \u00f6nce s\u00f6ylediklerinin tersine \u00c7in ile stratejik i\u015f birli\u011fi yapmak konusunda \u00f6nemli bir \u00e7aba sarf edecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00c7in ekonomisi olmadan ABD ekonomisinin \u00f6nemli sorunlar\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131, ABD Merkezi k\u00fcresel \u015firketlerin \u00c7in ile zorunlu ili\u015fki i\u00e7erisinde oldu\u011fu dikkate al\u0131narak bir uzla\u015f\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. \u00c7in&#8217;in elinde birikmi\u015f ihracat fazlas\u0131 trilyon dolarlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ABD ekonomisine aktararak kazan-kazan politikas\u0131n\u0131 uygulamas\u0131 da y\u00fcksek bir olas\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Tayvan ve \u0130ran gibi iki g\u00fcncel politik durum bak\u0131m\u0131ndan masada olacak ve mutlak bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. Taraflar aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kacak uzla\u015f\u0131 k\u00fcresel ekonominin kendisini toparlamas\u0131nda \u00f6nemli bir etki yaratacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Dr. Mustafa Pek\u00f6z<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trump, \u00c7in&#8217;e giderken daha \u00f6nce s\u00f6ylediklerinin tersine \u00c7in ile stratejik i\u015f birli\u011fi yapmak konusunda \u00f6nemli bir \u00e7aba sarf edecektir.<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":285871,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-285869","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dunya","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=285869"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285872,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285869\/revisions\/285872"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/285871"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=285869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=285869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=285869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}