Mine K\u0131r\u0131kkanat\u2019\u0131n Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 \u201ckripto k\u0131l\u0131\u00e7 art\u0131\u011f\u0131\u201d ifadesi, tek ba\u015f\u0131na bir \u201cdil s\u00fcr\u00e7mesi\u201d ya da anl\u0131k \u00f6fke patlamas\u0131 olarak ge\u00e7i\u015ftirilebilecek t\u00fcrden de\u011fil. Bu ifade, tarihsel olarak a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve kimlik ima eden bir s\u00f6ylem bi\u00e7iminin g\u00fcncel bir tezah\u00fcr\u00fc. Dolay\u0131s\u0131yla mesele yaln\u0131zca bir gazetecinin hatal\u0131 payla\u015f\u0131m\u0131 de\u011fil; o payla\u015f\u0131m\u0131n arkas\u0131ndaki zihniyet ve sonras\u0131nda sergilenen tutumdur.<\/p>\n
Gazetecilik eti\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, burada iki ayr\u0131 ihlal var. \u0130lki a\u00e7\u0131k: Bir gazetecinin, hedef ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiyi etnik ya da tarihsel \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlarla damgalayan bir dil kullanmas\u0131. Bu, ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015far ve do\u011frudan itibars\u0131zla\u015ft\u0131rma \u00e7abas\u0131na girer. \u0130kinci ihlal ise daha derin: Bu ifadenin ard\u0131ndan gelen s\u00f6zde \u201c\u00f6z\u00fcr\u201d\u00fcn, hatay\u0131 ger\u00e7ekten sahiplenmek yerine onu relativize etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131.<\/p>\n
Bir \u00f6z\u00fcr, hatay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc\u011f\u00fc anda \u00f6z\u00fcr olmaktan \u00e7\u0131kar. E\u011fer kullan\u0131lan dilin neden problemli oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul edilmiyor, sorumluluk net bi\u00e7imde \u00fcstlenilmiyor ve \u201cyanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131m\u201d ya da \u201cmaksad\u0131m bu de\u011fildi\u201d gibi klasik ka\u00e7\u0131\u015f yollar\u0131na ba\u015fvuruluyorsa, bu art\u0131k bir d\u00fczeltme de\u011fil; bir savunmad\u0131r. Ve savunma refleksi, etik sorumlulu\u011fun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011finde g\u00fcven yeniden in\u015fa edilemez.<\/p>\n
Bu noktada Cumhuriyet Gazetesi\u2019nin tutumu da en az olay\u0131n kendisi kadar tart\u0131\u015fmal\u0131 hale geliyor. Kurumun yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klaman\u0131n belirsiz tonu, meseleyi net bir etik \u00e7er\u00e7eveye oturtmak yerine bulan\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu t\u00fcr durumlarda medya kurumlar\u0131n\u0131n g\u00f6revi, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 ko\u015fulsuz savunmak de\u011fil; mesleki ilkeleri a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya koymakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc gazetecilik, ki\u015fisel sadakatler \u00fczerine de\u011fil, kamusal sorumluluk \u00fczerine kurulu bir aland\u0131r.<\/p>\n
Cumhuriyet gibi tarihsel olarak belirli de\u011ferlerle \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f bir gazetenin, b\u00f6ylesi bir ifadeye kar\u015f\u0131 net bir mesafe koyamamas\u0131, yaln\u0131zca bir kriz ileti\u015fimi hatas\u0131 de\u011fildir. Bu, ayn\u0131 zamanda kurumsal kimli\u011fin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131na dair bir i\u015farettir. Okur a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise ortaya \u00e7\u0131kan tablo nettir: \u0130lke mi korunuyor, yoksa ki\u015fi mi?<\/p>\n
Bu olay\u0131n politik boyutu da g\u00f6z ard\u0131 edilemez. T\u00fcrkiye\u2019de siyasal dil zaten uzun s\u00fcredir sert, kutupla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve \u00e7o\u011fu zaman d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir zeminde ilerliyor. Gazetecilerin bu dili yeniden \u00fcretmesi, hatta me\u015frula\u015ft\u0131rmas\u0131, kamusal tart\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131 daha da daralt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc gazeteci, politik akt\u00f6r de\u011fildir; en az\u0131ndan olmamas\u0131 gerekir. Onun rol\u00fc, ele\u015ftirmek kadar mesafe koyabilmek, sorgulamak kadar dili temiz tutabilmektir.<\/p>\n
Burada as\u0131l sorun, hatan\u0131n kendisinden \u00e7ok, o hatayla kurulan ili\u015fki. E\u011fer bir gazeteci kulland\u0131\u011f\u0131 dilin sorununu ger\u00e7ekten kavram\u0131yorsa, \u00f6z\u00fcr metni yaln\u0131zca bir formaliteye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. E\u011fer bir kurum bu durumu a\u00e7\u0131k\u00e7a sorun etmiyorsa, o kurumun etik referanslar\u0131 sorgulan\u0131r. Ve e\u011fer okur bu s\u00fcre\u00e7te ikna olmuyorsa, g\u00fcven kayb\u0131 kal\u0131c\u0131 hale gelir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak bu olay, bireysel bir gaf ya da talihsiz bir ifade olarak ge\u00e7i\u015ftirilemeyecek kadar \u00f6\u011fretici. \u00c7\u00fcnk\u00fc bize \u015funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor: Gazetecilikte krizler, hatalarla de\u011fil; hatalar\u0131n nas\u0131l sahiplenildi\u011fiyle b\u00fcy\u00fcr. Ve bazen bir \u00f6z\u00fcr, ger\u00e7ekten \u00f6z\u00fcr olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, yap\u0131lan hatadan daha fazla zarar verir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gazetecilikte krizler, hatalarla de\u011fil; hatalar\u0131n nas\u0131l sahiplenildi\u011fiyle b\u00fcy\u00fcr. Ve bazen bir \u00f6z\u00fcr, ger\u00e7ekten \u00f6z\u00fcr olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, yap\u0131lan hatadan daha fazla zarar verir.<\/p>","protected":false},"author":51,"featured_media":285430,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-285429","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285429","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=285429"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285431,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285429\/revisions\/285431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/285430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=285429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=285429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=285429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}