G\u00fclistan Doku soru\u015fturmas\u0131, 5 Ocak 2020\u2019den beri T\u00fcrkiye\u2019nin vicdan\u0131n\u0131 s\u0131zlatan bir kay\u0131p dosyas\u0131 olarak devam ediyor. Munzur \u00dcniversitesi \u00f6\u011frencisi 21 ya\u015f\u0131ndaki gen\u00e7 k\u0131z\u0131n ortadan kaybolu\u015fu, y\u0131llarca \u201ckay\u0131p\u201d olarak nitelendirilirken, son d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kan ifadeler ve delil karartma iddialar\u0131 meseleyi bamba\u015fka bir boyuta ta\u015f\u0131d\u0131. Eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel\u2019in savc\u0131l\u0131\u011fa yans\u0131yan d\u00fcn ki ifadesi, sosyal medyada \u00f6zellikle X platformunda payla\u015f\u0131ld\u0131 ve en \u00e7ok konu\u015fulan konulardan biri haline geldi. Ancak savc\u0131l\u0131kta valinin verdi\u011fi ifadesiyle mesele kapan\u0131r m\u0131?<\/p>\n
As\u0131l sorulmas\u0131 gerekenler h\u00e2l\u00e2 ortada duruyor.<\/p>\n
D\u00f6nemin Tunceli valisinin, o d\u00f6nemdeki G\u00fclistan Doku dosyas\u0131yla ilgili olaylarla savc\u0131l\u0131k ifadesi, hakimlik sorgusu sonucu \u015fimdilik tutuklanm\u0131\u015f olmas\u0131 devletin ilde ki di\u011fer g\u00f6revlilerinin sorumluluktan kurtulabilmesine yeterli mi? D\u00f6nemin il emniyet m\u00fcd\u00fcr\u00fc neredeydi?<\/p>\n
Jandarma il komutan\u0131 ne yap\u0131yordu?<\/p>\n
Asayi\u015f \u015fube m\u00fcd\u00fcr\u00fc g\u00f6rev tan\u0131m\u0131n\u0131 hangi \u00e7er\u00e7evede yerine getiriyordu?<\/p>\n
Devlet dedi\u011fimiz mekanizma, tek bir ki\u015finin \u00fczerine mi y\u0131k\u0131l\u0131yor, yoksa herkes makam\u0131nda otururken sorumluluklar \u201cbuharla\u015f\u0131p\u201d m\u0131 gidiyordu?<\/p>\n
A\u00e7\u0131k konu\u015fmak gerek: Devletin t\u00fcm yetkileri, istihbarat birimleri, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri ve adli mekanizmalar elinizdeyken, olup biteni \u201csadece izlemek\u201d g\u00f6rev tan\u0131m\u0131na girer mi?<\/p>\n
Yoksa o koltuklar dolu olsa da sorumluluklar ge\u00e7ici olarak ask\u0131ya m\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131?<\/p>\n
Vali her \u015feyi \u00fcstlenmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor: Polis olmu\u015f, savc\u0131 olmu\u015f, hakim olmu\u015f, doktor olmu\u015f, olay yeri inceleme ekibi olmu\u015f, bili\u015fim uzman\u0131 olmu\u015f, CCTV operat\u00f6r\u00fc olmu\u015f\u2026 Ama nedense kimse hi\u00e7bir \u015feyi g\u00f6rmemi\u015f, duymam\u0131\u015f, fark etmemi\u015f. Bu tabloyu \u201cnormal\u201d kabul etmek, ger\u00e7ekten k\u00fclaha anlat\u0131lacak cinsten bir hik\u00e2ye olur.<\/p>\n
Daha vahimi, o d\u00f6nemin baz\u0131 isimlerinin kariyer ge\u00e7mi\u015fleri dikkat \u00e7ekici. \u00d6zellikle d\u00f6nemin il emniyet m\u00fcd\u00fcr\u00fc, 2002-2009 ve 2013-2017 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u0130stihbarat Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda y\u00f6netici d\u00fczeyinde g\u00f6rev yapm\u0131\u015f, y\u0131llar\u0131n tecr\u00fcbesine sahip bir isim.
\nA\u00e7\u0131k konu\u015fal\u0131m: Elinizde istihbarat birimleri, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri ve adli mekanizmalar varken olup biteni \u201csadece izlemek\u201d g\u00f6rev tan\u0131m\u0131na girer mi?<\/p>\n
B\u00f6ylesine kritik bir birimde bulunmu\u015f birinin, ildeki bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir olaydan \u201ctamamen habersiz\u201d olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? E\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse, bu sistemin genel i\u015fleyi\u015findeki \u00e7ok daha derin bir sorun demektir. E\u011fer de\u011filse, o zaman bamba\u015fka bir tabloyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Hangisi daha vahim? Karar, kamuoyunun ve adaletin.<\/p>\n
Bu mesele, tek bir ki\u015finin ifadesiyle kapanacak cinsten de\u011fil. Aksine, devletin g\u00fcvenlik ve adli zincirinin tamam\u0131n\u0131 ilgilendiren kolektif bir sorumluluk meselesidir. O zincirin hi\u00e7bir halkas\u0131, \u201cben g\u00f6rmedim, bilmiyordum\u201d diyerek bu y\u00fckten kolayca kurtulamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc devlet, bireylerin toplam\u0131ndan ibaret de\u011fildir; kurumlar, prosed\u00fcrler, denetim mekanizmalar\u0131 ve hesap verebilirlik \u00fczerine kuruludur. Makamlar \u201cdekor\u201d de\u011filse, o makamlarda oturanlar\u0131n g\u00f6rev ba\u015f\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamak en do\u011fal hakt\u0131r.<\/p>\n
G\u00fclistan Doku\u2019nun ak\u0131beti h\u00e2l\u00e2 ayd\u0131nlat\u0131lmay\u0131 bekliyor. Ailesinin y\u0131llard\u0131r s\u00fcren ac\u0131s\u0131, toplumun adalet beklentisi ve devletin g\u00fcvenilirli\u011fi, bu dosyan\u0131n yaln\u0131zca bir vali ifadesiyle ge\u00e7i\u015ftirilemeyece\u011fini g\u00f6steriyor. Soru\u015fturma derinle\u015ftik\u00e7e, delillerin ak\u0131beti, kamera kay\u0131tlar\u0131, SIM kart s\u00fcre\u00e7leri ve ilgili t\u00fcm birimlerin rol\u00fc tek tek ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc adalet, sadece bireysel ifadelerle de\u011fil, zincirin her halkas\u0131n\u0131n hesap vermesiyle tecelli eder.<\/p>\n
Bu olay, \u201cdevlet her \u015feydi de kimse bir \u015fey de\u011fildi\u201d alg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmemeli. Tam tersine, devletin ger\u00e7ekten \u201cher \u015fey\u201d olabilmesi i\u00e7in, her kademedeki sorumlulu\u011fun tam anlam\u0131yla yerine getirilmesi gerekti\u011fini bir kez daha hat\u0131rlatmal\u0131. Aksi takdirde, benzer tablolar\u0131n tekrarlanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.<\/p>\n
Kamu vicdan\u0131 ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, bu dosyan\u0131n \u015feffaf ve eksiksiz bir \u015fekilde ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
B\u00f6ylesine kritik bir birimde bulunmu\u015f birinin, ildeki bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir olaydan \u201ctamamen habersiz\u201d olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>","protected":false},"author":55,"featured_media":285310,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-285309","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/55"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=285309"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285313,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285309\/revisions\/285313"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/285310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=285309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=285309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=285309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}