1982 Anayasas\u0131’na g\u00f6re ara se\u00e7im, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM) \u00fcyeliklerinde bo\u015falma olmas\u0131 halinde ba\u015fvurulan bir y\u00f6ntem.<\/p>\n
Ara se\u00e7im, her se\u00e7im d\u00f6neminde sadece bir defa yap\u0131labiliyor. Ve \u015fartlara ba\u011flanm\u0131\u015f.<\/p>\n
Genel se\u00e7imden itibaren en az 30 ay ge\u00e7meden,\u00a0 genel se\u00e7ime 1 y\u0131l kala ara se\u00e7im yap\u0131lam\u0131yor.<\/p>\n
Meclis \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fczde 5’inin bao\u015falmas\u0131 (30 milletvekili) ya da bir se\u00e7im \u00e7evresinin Meclis’te hi\u00e7 milletvekilinin kalmamas\u0131 halinde o se\u00e7im b\u00f6lgelerinde ara se\u00e7im yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
12 Eyl\u00fcl anayasas\u0131ndan bu yana 1986’da 11 milletvekilinin yenilenmesi i\u00e7in bir kez, bir kez de 2003’te siyasi yasa\u011f\u0131 kalkan Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131 milletvekili se\u00e7tirmek i\u00e7in Siirt’te yap\u0131lan ara se\u00e7im d\u0131\u015f\u0131nda da ba\u015fka \u00f6rne\u011fi yok.<\/p>\n
Peki neden g\u00fcnlerdir \u00fclke ara se\u00e7imle yat\u0131p kalk\u0131yor?<\/p>\n
CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel, TBMM Ba\u015fkan\u0131 Numan Kurtulmu\u015f’la bu konuyu g\u00f6tr\u00fc\u015feceklerini a\u00e7\u0131klayarak “Ara se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131 kurmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. O konuda da karar al\u0131nmas\u0131 ile birlikte \u00e7ok iddial\u0131 bir hamlemiz olacak” dedi ve tart\u0131\u015fma ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Asl\u0131nda benzer bir form\u00fcl daha \u00f6nce g\u00fcndeme gelmi\u015f ve sine-i millet yoluyla iktidar\u0131 se\u00e7ime zorlama \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yap\u0131l\u0131nca \u00d6zel bunu bir ‘tuzak’ oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrerek \u015f\u00f6yle tepki g\u00f6stermi\u015fti:<\/p>\n
“Ara se\u00e7im olursa \u015f\u00f6yle oluyor. Sen 130 milletvekili birden istifa ediyorsun, 60 g\u00fcn sonra sand\u0131k kuruluyor, o kurulan sand\u0131\u011fa sadece istifa edilen yerler i\u00e7in b\u00fct\u00fcn partiler aday g\u00f6steriyor. CHP\u2019den bo\u015falan yerlere b\u00fct\u00fcn partiler. Sen de sine-i millete gitti\u011fin i\u00e7in ve erken se\u00e7im talebiyle gitti\u011fin i\u00e7in ara se\u00e7ime giremiyorsun. \u00c7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n parlamentoya geri mi gideceksin? \u2018Gidece\u011fim\u2019 desen yar\u0131s\u0131n\u0131 kazanabilirsin yeni ihtimal. Gitmeyince bu 130 milletvekilini de rakiplerin al\u0131yor ve \u00e7o\u011funu iktidar al\u0131yor bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlarda. 330 olan milletvekili say\u0131s\u0131 460 oluyor. Anayasa de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in art\u0131k ne sana ne bana ne sand\u0131\u011fa ihtiyac\u0131 var. Kendi kendilerine toplan\u0131p Meclis\u2019te anayasa de\u011fi\u015ftirebiliyorlar 400\u2019\u00fc ge\u00e7tikleri i\u00e7in. Sine-i millet tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yapanlar bu anayasal ger\u00e7e\u011fi bilmedikleri i\u00e7in, \u2018Ya niye istifa etmiyorsunuz?\u2019 E\u011fer bizim istifam\u0131zla sand\u0131k gelecek olsa 1 dakika durmay\u0131z ki, 1 dakika durmay\u0131z. Ama genel se\u00e7im gelmiyor, ara se\u00e7im geliyor. Bo\u015falan yerler i\u00e7in yap\u0131l\u0131yor. O y\u00fczden de bu sine-i millet meselesi bu.”<\/em><\/p>\n Peki bug\u00fcn ne de\u011fi\u015fti?<\/p>\n 22 CHP milletvekilini istifa ettirip o se\u00e7im b\u00f6lgelerinde se\u00e7imin yenilenmesi halinde iktidar\u0131n o vekillikleri de kazanma ihtimali ortadan m\u0131 kalkt\u0131?<\/p>\n 2024 yerel se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan iktidar\u0131n en zay\u0131f, CHP’nin ise en moralli oldu\u011fu d\u00f6nemde ‘erken se\u00e7im’ \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 iktidara ve se\u00e7mene ay\u0131p olaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile geri \u00e7eviren \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel, bug\u00fcn ne oldu da, hem de U\u015fak skandal\u0131 gibi CHP’nin toplum nezdinde en itibars\u0131z oldu\u011fu, anketlerde muhalefet oylar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde ‘ara se\u00e7im’ form\u00fcl\u00fcn\u00fc g\u00fcndem getirdi?<\/p>\n Bu ara se\u00e7im olsa bile bununla iktidar neye zorlanacak?<\/p>\n Yerel se\u00e7imlerde ortaya \u00e7\u0131kan tablo, bir erken se\u00e7ime zorlam\u0131yorsa bug\u00fcn iktidar ve CHP a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne de\u011fi\u015fti?<\/p>\n CHP ara se\u00e7imde yenilenen her yerdeki t\u00fcm milletvekillerini kazansa bile anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi veya erken se\u00e7im karar\u0131 gibi konularda muhalefet lehine aritmetik tabloyu de\u011fi\u015ftirecek bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kacak m\u0131? Hay\u0131r.<\/p>\n O halde geriye bir se\u00e7enek kal\u0131yor:<\/p>\n Acaba ‘rest’ gibi g\u00f6r\u00fcnen bu ara se\u00e7im \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, iktidara yap\u0131lm\u0131\u015f yeni bir ‘bizimle m\u00fczakere edin’ \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 m\u0131?<\/p>\n Ya da en son B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7 \u00fczerinden zorlanan ancak sonu\u00e7 al\u0131namayan ‘arka kap\u0131 diplomasisi’ i\u00e7in yeni bir kap\u0131 zorlama giri\u015fimi mi?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Acaba ‘rest’ gibi g\u00f6r\u00fcnen bu ara se\u00e7im \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, iktidara yap\u0131lm\u0131\u015f yeni bir ‘bizimle m\u00fczakere edin’ \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 m\u0131?<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":284674,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[15,289],"class_list":{"0":"post-284673","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-chp","9":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284673"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":284676,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284673\/revisions\/284676"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/284674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}