{"id":284050,"date":"2026-03-22T08:15:55","date_gmt":"2026-03-22T08:15:55","guid":{"rendered":"https:\/\/halkweb.com.tr\/?p=284050"},"modified":"2026-03-22T08:15:55","modified_gmt":"2026-03-22T08:15:55","slug":"guclu-ama-guvende-degil-israilin-saldirganliginin-psiko-politik-temelleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/guclu-ama-guvende-degil-israilin-saldirganliginin-psiko-politik-temelleri\/","title":{"rendered":"Strong but Not Safe: The Psycho-Political Foundations of Israel's Aggression"},"content":{"rendered":"<p>Ortado\u011fu\u2019da son g\u00fcnlerde ya\u015fanan geli\u015fmeler, \u0130srail\u2019in askeri kapasitesi ile g\u00fcvenlik alg\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki derin \u00e7eli\u015fkiyi yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le getirmi\u015ftir. ABD ve \u0130srail\u2019in \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131yla ba\u015flayan sava\u015f ve \u0130ran\u2019\u0131n buna beklenenin \u00f6tesinde verdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131k, yaln\u0131zca askeri dengeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil; ayn\u0131 zamanda \u0130srail toplumunun psikolojik g\u00fcvenlik alg\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da dikkatle de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n<p>\u0130srail genellikle g\u00fc\u00e7l\u00fc, teknolojik olarak \u00fcst\u00fcn ve tehditlerini bertaraf edebilen bir devlet olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu tespit b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011frudur. Ancak ayn\u0131 zamanda g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lan kritik bir ger\u00e7ek vard\u0131r: \u0130srail, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet olmas\u0131na ra\u011fmen kendisini hi\u00e7bir zaman g\u00fcvende hissetmeyen bir devlettir. Toplumsal psikolojinin de bu durumdan beslendi\u011fi ve ayn\u0131 zamanda devlet psikolojisini de besledi\u011fi ifade edilmelidir.<\/p>\n<p>Bu durum tesad\u00fcfi de\u011fildir. \u0130srail devletinin kurucu kimli\u011fi, tarihsel travmalar, s\u00fcrg\u00fcn deneyimi ve \u00f6zellikle Holokost\u2019un yaratt\u0131\u011f\u0131 kolektif haf\u0131za \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Bu nedenle g\u00fcvenlik, \u0130srail i\u00e7in yaln\u0131zca askeri bir mesele de\u011fil; varolu\u015fsal bir zorunluluktur. Tehdit alg\u0131s\u0131, ge\u00e7ici bir durum de\u011fil; siyasal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kal\u0131c\u0131 bir unsurudur.<\/p>\n<p>\u0130srail toplumunda g\u00fcvenlik alg\u0131s\u0131 \u00e7ok katmanl\u0131d\u0131r. Tehdit yaln\u0131zca belirli bir devletten ya da \u00f6rg\u00fctten gelmez; farkl\u0131 d\u00fczeylerde s\u00fcrekli yeniden \u00fcretilir. \u0130ran, Hizbullah ve Hamas gibi akt\u00f6rler bu alg\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr y\u00fcz\u00fcn\u00fc olu\u015ftururken; daha derinde \u0130srail\u2019in kendisini \u00e7evrelenmi\u015f ve k\u0131r\u0131lgan hissetmesine yol a\u00e7an tarihsel ve kimliksel unsurlar yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n f\u00fcze sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n \u0130srail\u2019in hava savunmas\u0131n\u0131 a\u015farak zarar vermeye ba\u015flamas\u0131, bu yap\u0131y\u0131 daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le getirmi\u015ftir. F\u00fcze sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n askeri etkisinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, \u0130srail toplumunda \u201chi\u00e7bir yerin tamamen g\u00fcvenli olmad\u0131\u011f\u0131\u201d duygusunu g\u00fc\u00e7lendirmesi, bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n en \u00f6nemli sonucudur. Dimona N\u00fckleer Enerji Santrali gibi stratejik ve sembolik hedeflerin hedef al\u0131nmas\u0131, yaln\u0131zca fiziksel bir tehdit de\u011fil; ayn\u0131 zamanda \u0130srail\u2019in g\u00fcvenlik doktrininin merkezine y\u00f6nelik psikolojik bir meydan okumad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu noktada ortaya \u00e7\u0131kan tablo bir zay\u0131fl\u0131k de\u011fil, bir paradokstur. \u0130srail\u2019in askeri g\u00fcc\u00fc artt\u0131k\u00e7a tehdit alg\u0131s\u0131 ortadan kalkmamakta; aksine daha sofistike ve daha yayg\u0131n bir h\u00e2l almaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvenlik yaln\u0131zca fiziksel kapasiteyle de\u011fil; alg\u0131yla, haf\u0131zayla ve kimlikle de ilgilidir. \u0130srail\u2019in sald\u0131rgan olarak g\u00f6r\u00fclen politikalar\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu psiko-politik zemin \u00fczerinden \u015fekillenmektedir.<\/p>\n<p>Bu yap\u0131 yaln\u0131zca \u0130srail\u2019in i\u00e7 dinamikleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. ABD ile kurdu\u011fu stratejik m\u00fcttefiklik ili\u015fkisi de bu g\u00fcvenlik alg\u0131s\u0131n\u0131 derinden etkilemektedir. ABD\u2013\u0130srail ili\u015fkisi genellikle vazge\u00e7ilmez bir ittifak olarak tan\u0131mlansa da, bu ili\u015fkinin her zaman ABD\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011ferlendirmeler bulunmaktad\u0131r. Bununla birlikte bu ili\u015fki, \u0130srail a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir etki \u00fcretmektedir: bir yandan g\u00fcvence sa\u011flamakta, di\u011fer yandan g\u00fcvenlik kayg\u0131s\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n Rusya ve \u00c7in gibi akt\u00f6rlerle geli\u015ftirdi\u011fi jeopolitik yak\u0131nla\u015fma ve \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 do\u011frudan meydan okuma kapasitesini art\u0131rmas\u0131, bu psikolojik yap\u0131y\u0131 daha da derinle\u015ftirmi\u015ftir. ABD ile birlikte hareket edilmesine ra\u011fmen \u0130ran\u2019\u0131n diren\u00e7 g\u00f6stermesi, \u0130srail toplumunda mutlak g\u00fcvenli\u011fin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 duygusunu g\u00fc\u00e7lendirmektedir.<\/p>\n<p>Bu jeopolitik tablo T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furmaktad\u0131r. ABD\u2013\u0130srail ili\u015fkilerinin b\u00f6lgesel etkisi, T\u00fcrkiye\u2013\u0130srail ili\u015fkilerini dolayl\u0131 bi\u00e7imde \u015fekillendirmektedir. Ancak T\u00fcrkiye ile \u0130srail\u2019in g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015flar\u0131 temelde farkl\u0131d\u0131r. \u0130srail g\u00fcvenli\u011fini asker\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve \u00f6nleyici sald\u0131r\u0131 \u00fczerinden kurarken; T\u00fcrkiye daha geni\u015f bir b\u00f6lgesel denge ve \u00e7ok tarafl\u0131 ili\u015fkiler \u00fczerinden g\u00fcvenlik \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ran\u2019a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar ve b\u00f6lgesel gerilimin artmas\u0131, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan enerji g\u00fcvenli\u011fi, s\u0131n\u0131r istikrar\u0131 ve jeopolitik denge bak\u0131m\u0131ndan ciddi riskler bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye, bir yandan NATO \u00fcyesi olarak ABD ile ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrmek, di\u011fer yandan b\u00f6lgesel bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n do\u011frudan etkilerinden ka\u00e7\u0131nmak zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak \u0130srail\u2019i yaln\u0131zca askeri kapasitesi \u00fczerinden de\u011ferlendirmek, bu devletin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in yeterli de\u011fildir. As\u0131l belirleyici olan, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir askeri yap\u0131 ile derin bir g\u00fcvenliksizlik hissinin ayn\u0131 anda var olabilmesidir. \u0130srail\u2019in g\u00fcc\u00fc, yaln\u0131zca askeri kapasitesinden de\u011fil; ayn\u0131 zamanda korkular\u0131ndan beslenmektedir.<\/p>\n<p>Bu yeni d\u00f6nemde T\u00fcrkiye i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck risk, bir taraf se\u00e7meye zorlanmak; en b\u00fcy\u00fck f\u0131rsat ise denge kurabilen az say\u0131daki akt\u00f6rden biri olmakt\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yeni d\u00f6nemde T\u00fcrkiye i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck risk, bir taraf se\u00e7meye zorlanmak; en b\u00fcy\u00fck f\u0131rsat ise denge kurabilen az say\u0131daki akt\u00f6rden biri olmakt\u0131r.<\/p>","protected":false},"author":21,"featured_media":284051,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-284050","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":284052,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284050\/revisions\/284052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/284051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}