{"id":284017,"date":"2026-03-21T09:51:16","date_gmt":"2026-03-21T09:51:16","guid":{"rendered":"https:\/\/halkweb.com.tr\/?p=284017"},"modified":"2026-03-21T09:51:16","modified_gmt":"2026-03-21T09:51:16","slug":"ates-hafiza-ve-tarih-newrozun-uzun-yuruyusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/ates-hafiza-ve-tarih-newrozun-uzun-yuruyusu\/","title":{"rendered":"Fire, Memory and History: The Long March of Newroz"},"content":{"rendered":"<p>Baz\u0131 gelenekler yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne ta\u015f\u0131nmaz; ayn\u0131 zamanda bug\u00fcn\u00fcn anlam\u0131n\u0131 da kurar. Newroz, bu anlamda s\u0131radan bir bayram de\u011fil, tarih boyunca yeniden \u00fcretilmi\u015f kolektif bir haf\u0131za ve direni\u015f bi\u00e7imidir.<\/p>\n<p>K\u00f6kenleri antik Mezopotamya ve \u0130ran co\u011frafyas\u0131na uzanan Newroz\u2019un, Zerd\u00fc\u015ftl\u00fckle kurdu\u011fu ili\u015fki, ate\u015fi yaln\u0131zca fiziksel bir unsur olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. Ate\u015f burada ar\u0131nman\u0131n, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n ve d\u00fczenin simgesidir. Bahar\u0131n geli\u015fi ise sadece do\u011fan\u0131n de\u011fil, varolu\u015fun yeniden kurulu\u015fudur. Bu y\u00fczden Newroz, en ba\u015f\u0131ndan itibaren do\u011fa ile insan, inan\u00e7 ile ya\u015fam aras\u0131nda kurulan derin bir ba\u011f\u0131n ifadesi olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ancak tarih, hi\u00e7bir gelene\u011fi oldu\u011fu gibi b\u0131rakmaz. Newroz da zamanla yeni anlamlar kazan\u0131r. Orta \u00c7a\u011f\u2019da s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 efsanelerle birlikte bu bayram, do\u011fan\u0131n uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7er ve bir direni\u015f anlat\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Demirci Kawa\u2019n\u0131n hik\u00e2yesi, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc simgelerinden biridir: zulme kar\u015f\u0131 aya\u011fa kalk\u0131\u015f\u0131n, korkunun k\u0131r\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funun anlat\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 d\u00f6neminde Newroz, saray ve halk aras\u0131nda iki farkl\u0131 anlam katman\u0131nda ya\u015far. Saray \u00e7evresinde \u201cNevruz\u201d daha \u00e7ok mevsimsel bir rit\u00fcel olarak kal\u0131rken, halk aras\u0131nda haf\u0131za, kimlik ve anlat\u0131 ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7erek ya\u015famaya devam eder. Bu durum, Newroz\u2019un tarih boyunca tek bir anlama indirgenemeyecek kadar \u00e7o\u011ful ve dinamik bir yap\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Modern d\u00f6nemde ise bu \u00e7ok katmanl\u0131 yap\u0131 daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelir. Ulus-devletlerin y\u00fckseli\u015fiyle birlikte k\u00fclt\u00fcrel kimlikler \u00fczerindeki bask\u0131lar artt\u0131k\u00e7a, Newroz yaln\u0131zca bir kutlama de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir ifade ve itiraz alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Yasaklanan, bast\u0131r\u0131lan ya da g\u00f6rmezden gelinen kimlikler i\u00e7in Newroz, hat\u0131rlaman\u0131n ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olman\u0131n bir yolu olur.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Newroz ate\u015fi yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu sadece bahar\u0131n geli\u015fi de\u011fildir. O ate\u015f, ink\u00e2ra, asimilasyona ve fa\u015fizan bask\u0131lara kar\u015f\u0131 yak\u0131l\u0131r. Her alev, \u201cburaday\u0131z\u201d diyen bir haf\u0131zay\u0131 ta\u015f\u0131r. Her k\u0131v\u0131lc\u0131m, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve onur talebini yeniden dile getirir.<\/p>\n<p>Felsefi olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Newroz bize zaman\u0131n do\u011frusal de\u011fil, katmanl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir. Antik rit\u00fceller, orta \u00e7a\u011f efsaneleri ve modern politik m\u00fccadeleler ayn\u0131 anda bu gelene\u011fin i\u00e7inde ya\u015far. Bu nedenle Newroz, yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fin bir kal\u0131nt\u0131s\u0131 de\u011fil; s\u00fcrekli yeniden kurulan, ya\u015fayan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve m\u00fccadele alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ate\u015f yanar.<br \/>\nAma bu sadece odunun de\u011fil, tarihin de yan\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>O ate\u015fin etraf\u0131nda toplanan insanlar, yaln\u0131zca bug\u00fcn\u00fc de\u011fil, binlerce y\u0131ll\u0131k bir direni\u015fin izlerini ta\u015f\u0131r. Ve belki de bu y\u00fczden, Newroz\u2019un ate\u015fi her y\u0131l yeniden yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sadece karanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; korkuyu, sessizli\u011fi ve boyun e\u011fmeyi de yakar.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 ate\u015fler s\u00f6nmez.<br \/>\nVe baz\u0131 haf\u0131zalar asla teslim olmaz.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Newroz\u2019un ate\u015fi her y\u0131l yeniden yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sadece karanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; korkuyu, sessizli\u011fi ve boyun e\u011fmeyi de yakar.<\/p>","protected":false},"author":51,"featured_media":284018,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-284017","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284017"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":284019,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284017\/revisions\/284019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/284018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}