{"id":283911,"date":"2026-03-19T12:59:11","date_gmt":"2026-03-19T12:59:11","guid":{"rendered":"https:\/\/halkweb.com.tr\/?p=283911"},"modified":"2026-03-19T12:59:11","modified_gmt":"2026-03-19T12:59:11","slug":"makarnanin-iktidari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/makarnanin-iktidari\/","title":{"rendered":"The Power of Pasta"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019de makarna t\u00fcketiminin son on y\u0131lda yakla\u015f\u0131k %65 artm\u0131\u015f olmas\u0131, y\u00fczeysel bir okuma i\u00e7in yaln\u0131zca bir g\u0131da istatisti\u011fidir. Ancak bu veri, do\u011fru yerden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bir toplumun ekonomik olarak nas\u0131l daralt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu daralman\u0131n nas\u0131l y\u00f6netildi\u011fini ve daha kritik olan\u0131 nas\u0131l normalle\u015ftirildi\u011fini g\u00f6steren yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bir g\u00f6stergedir.<\/p>\n<p>Mesele makarna de\u011fildir.<br \/>\nMesele tercih de\u011fildir.<br \/>\nMesele, tercih alan\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcketimin Daralmas\u0131: Sessiz Bir \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f De\u011fil, Planl\u0131 Bir Yeniden Tan\u0131mlama<\/strong><\/p>\n<p>Modern toplumlarda refah, yaln\u0131zca gelir d\u00fczeyiyle de\u011fil; t\u00fcketim \u00e7e\u015fitlili\u011fiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Et, s\u00fct, protein, sebze, meyve\u2026 Bunlar\u0131n eri\u015filebilirli\u011fi, bir toplumun ger\u00e7ek ya\u015fam standard\u0131n\u0131 belirler.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de ise son on y\u0131lda ya\u015fanan \u015fey bir daralma de\u011fil; a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru yeniden tan\u0131mlamad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>Beslenme \u00e7e\u015fitlili\u011fi azalm\u0131\u015ft\u0131r<\/li>\n<li>Protein t\u00fcketimi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr<\/li>\n<li>Karbonhidrat a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 beslenme yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu, teknik bir \u201ct\u00fcketim tercihi de\u011fi\u015fimi\u201d de\u011fildir.<br \/>\nBu, ya\u015fam standard\u0131n\u0131n sistematik bi\u00e7imde a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekilmesidir.<\/p>\n<p>Daha kritik olan ise \u015fudur:<br \/>\n\u0130nsanlar art\u0131k bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc fark etmemekte, hatta onu i\u00e7selle\u015ftirmektedir.<\/p>\n<p>Bu noktada ekonomik veri, psikolojik veriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Zorunlulu\u011fun Tercih Gibi Sunulmas\u0131: \u0130deolojinin En Saf Hali<\/strong><\/p>\n<p>Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de yoksulluk yaln\u0131zca ya\u015fanm\u0131yor; ayn\u0131 zamanda yeniden anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<ul>\n<li>\u201cPratik mutfak\u201d<\/li>\n<li>\u201cEkonomik tarifler\u201d<\/li>\n<li>\u201cAz malzemeyle doyuran yemekler\u201d<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu s\u00f6ylem, y\u00fczeyde masumdur. Ama \u00f6z\u00fcnde \u015funu yapar:<br \/>\nZorunlulu\u011fu tercih gibi sunar.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar makarna t\u00fcketiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc:<\/p>\n<ul>\n<li>Et pahal\u0131<\/li>\n<li>S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri eri\u015filemez<\/li>\n<li>Dengeli beslenme l\u00fcks<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ama anlat\u0131 \u015f\u00f6yle kurulur:<br \/>\n\u201cYeni ya\u015fam tarz\u0131\u201d<\/p>\n<p>Bu, ideolojinin en rafine halidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar zorland\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fil, se\u00e7tiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flar.<\/p>\n<p><strong>Karl Marx ve G\u00fcncellenmi\u015f S\u00f6m\u00fcr\u00fc Bi\u00e7imi<\/strong><\/p>\n<p>Klasik Marxist analiz, eme\u011fin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi \u00fczerinden ilerler.<br \/>\nAncak T\u00fcrkiye\u2019de bug\u00fcn ya\u015fanan s\u00fcre\u00e7, bunun bir ileri a\u015famas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Art\u0131k sadece emek s\u00f6m\u00fcr\u00fclmemektedir.<br \/>\nYa\u015fam standard\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekilmektedir.<\/p>\n<p>Yani sistem \u015funu yapar:<\/p>\n<p>\u201cSana az \u00fccret veriyorum ama art\u0131k o az \u00fccretle ya\u015fayabilece\u011fin bir d\u00fcnya kurdum.\u201d<\/p>\n<p>Bu, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn optimize edilmi\u015f halidir.<\/p>\n<p>Makarna burada bir \u00fcr\u00fcn de\u011fil;<br \/>\nyeni ya\u015fam standard\u0131n\u0131n maddi sembol\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Antonio Gramsci ve R\u0131zan\u0131n \u0130n\u015fas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Hi\u00e7bir iktidar yaln\u0131zca zorla ayakta kalmaz.<br \/>\nAs\u0131l mesele, insanlar\u0131n kendi durumlar\u0131na r\u0131za g\u00f6stermesidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de iktidar\u0131n en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131 budur:<\/p>\n<p>\u0130nsanlar yoksulla\u015f\u0131rken bunu kriz olarak de\u011fil,<br \/>\n\u201chayat\u0131n normali\u201d olarak g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu r\u0131za \u015fu kavramlarla \u00fcretilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Sab\u0131r<\/li>\n<li>\u015e\u00fck\u00fcr<\/li>\n<li>Kanaat<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu kavramlar ekonomik de\u011fildir.<br \/>\nAma ekonomik d\u00fczenin ideolojik sigortas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yoksullu\u011fu \u00e7\u00f6zmezler.<br \/>\nOnu g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131larlar.<\/p>\n<p><strong>Michel Foucault ve G\u00fcndelik Hayat\u0131n Disiplini<\/strong><\/p>\n<p>Modern iktidar yasaklamaz.<br \/>\nS\u0131n\u0131r \u00e7izer.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de bu s\u0131n\u0131r mutfakta kurulmu\u015ftur:<\/p>\n<ul>\n<li>Et l\u00fcks<\/li>\n<li>S\u00fct zor eri\u015filir<\/li>\n<li>Sebze mevsimsel ayr\u0131cal\u0131k<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu bir yasak de\u011fildir.<br \/>\nAma fiili bir s\u0131n\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar art\u0131k neyi yiyebileceklerini piyasa belirlemiyor san\u0131r.<br \/>\nOysa ger\u00e7ekte, politik ekonomi belirler.<\/p>\n<p>Bu, g\u00f6r\u00fcnmez bir y\u00f6netim bi\u00e7imidir.<\/p>\n<p><strong>\u0130ktidar\u0131n Somutlu\u011fu: \u0130simler ve Sorumluluk<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00fcreci anonimle\u015ftirmek, onu do\u011fal g\u00f6stermek demektir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de bu s\u00fcrecin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Recep Tayyip Erdo\u011fan<\/li>\n<li>Mehmet \u015eim\u015fek<\/li>\n<\/ul>\n<p>Kullan\u0131lan dil tekniktir:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201cRasyonelle\u015fme\u201d<\/li>\n<li>\u201cS\u0131k\u0131la\u015fma\u201d<\/li>\n<li>\u201cBalance\u201d<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ama sonu\u00e7 nettir:<\/p>\n<p>Toplumun geni\u015f kesimleri daha azla ya\u015famaya zorlanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nVe bu durum ge\u00e7ici de\u011fil, kal\u0131c\u0131 hale getirilmektedir.<\/p>\n<p><strong>Muhalefet: Sessizli\u011fin ve Uyumlulu\u011fun Politikas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>As\u0131l kritik k\u0131r\u0131lma burada ba\u015flar.<\/p>\n<p>Bu tablo yaln\u0131zca iktidar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 de\u011fildir.<br \/>\nAyn\u0131 zamanda muhalefetin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de muhalefet:<\/p>\n<ul>\n<li>Yoksullu\u011fu te\u015fhis edememi\u015ftir<\/li>\n<li>Te\u015fhis etse bile politik dile \u00e7evirememi\u015ftir<\/li>\n<li>\u00c7o\u011fu zaman iktidar\u0131n \u00e7izdi\u011fi ekonomik \u00e7er\u00e7eveyi kabul etmi\u015ftir<\/li>\n<\/ul>\n<p>En b\u00fcy\u00fck sorun \u015fudur:<\/p>\n<p>Muhalefet, sistemin sonu\u00e7lar\u0131na itiraz eder<br \/>\nama sistemin kendisini tart\u0131\u015fmaz.<\/p>\n<p>Yani \u015funu s\u00f6yler:<\/p>\n<p>\u201cDaha iyi y\u00f6netiriz\u201d<\/p>\n<p>Ama \u015funu s\u00f6ylemez:<\/p>\n<p>\u201cBu d\u00fczen yanl\u0131\u015f\u201d<\/p>\n<p>Bu fark, siyasetin kaderini belirler.<\/p>\n<p><strong>K\u00fclt\u00fcrel \u00dcretim ve Yoksullu\u011fun Esteti\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>Bug\u00fcn medya ve sosyal medya yaln\u0131zca i\u00e7erik \u00fcretmez.<br \/>\nGer\u00e7eklik \u00fcretir.<\/p>\n<ul>\n<li>\u201cAsgari \u00fccretle ge\u00e7inme yollar\u0131\u201d<\/li>\n<li>\u201cUcuz al\u0131\u015fveri\u015f t\u00fcyolar\u0131\u201d<\/li>\n<li>\u201cEkonomik mutfak\u201d<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bunlar \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir.<br \/>\nUyum mekanizmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlara \u015fu \u00f6\u011fretilir:<\/p>\n<p>\u201cSistem de\u011fi\u015fmez. Sen adapte ol.\u201d<\/p>\n<p>Bu noktada siyaset ortadan kalkar.<br \/>\nYerine bireysel hayatta kalma teknikleri gelir.<\/p>\n<p><strong>S\u0131n\u0131f\u0131n Silinmesi: En Tehlikeli \u0130deolojik Operasyon<\/strong><\/p>\n<p>En kritik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm burada ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar art\u0131k \u015funu sormaz:<\/p>\n<p>\u201cNeden yoksulla\u015f\u0131yorum?\u201d<\/p>\n<p>Bunun yerine \u015funu sorar:<\/p>\n<p>\u201cNas\u0131l idare ederim?\u201d<\/p>\n<p>Bu de\u011fi\u015fim k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fildir.<br \/>\nBu, bilincin daralt\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Because at this point:<\/p>\n<ul>\n<li>Yoksulluk bireysel bir sorun gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr<\/li>\n<li>Sistem g\u00f6r\u00fcnmez hale gelir<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu, ideolojinin nihai ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Normalle\u015fme: Krizin Son A\u015famas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bir toplum i\u00e7in en tehlikeli \u015fey kriz de\u011fildir.<br \/>\nKrizler ge\u00e7icidir.<\/p>\n<p>The real danger is this:<br \/>\nKrizin normalle\u015fmesi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye bug\u00fcn bu e\u015fi\u011fi ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar art\u0131k daha az t\u00fcketirken:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6fkelenmiyor<\/li>\n<li>Sorgulam\u0131yor<\/li>\n<li>Kabulleniyor<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu noktada kriz bitmez.<br \/>\nYerle\u015fir.<\/p>\n<p><strong>Muhalefetin \u0130kinci B\u00fcy\u00fck Hatas\u0131: Talepsizlik<\/strong><\/p>\n<p>Muhalefetin en b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131zca ekonomi de\u011fildir.<br \/>\nTalepsizliktir.<\/p>\n<p>Topluma \u015funu s\u00f6yleyememi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201cDaha fazlas\u0131n\u0131 isteyebilirsin\u201d<\/p>\n<p>Aksine \u00e7o\u011fu zaman \u015funu tekrar etmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201cBu \u015fartlarda bu kadar olur\u201d<\/p>\n<p>Bu, iktidar\u0131n s\u00f6yleminin ba\u015fka bir versiyonudur.<\/p>\n<p>And the most dangerous thing is this:<br \/>\nToplum art\u0131k talep etmeyi unutur.<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7: Makarna Bir G\u0131da De\u011fil, Bir S\u0131n\u0131rd\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Makarna t\u00fcketimi art\u0131\u015f\u0131 bir veri de\u011fildir.<br \/>\nBir s\u0131n\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu s\u0131n\u0131r \u015funu belirler:<\/p>\n<ul>\n<li>Ne yiyebilirsin<\/li>\n<li>Nas\u0131l ya\u015fayabilirsin<\/li>\n<li>Ne talep edebilirsin<\/li>\n<\/ul>\n<p>And more importantly:<br \/>\nNe talep edemeyece\u011fini<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00d6Z\u00dcM: Teknik De\u011fil, Politik ve Bilin\u00e7sel Bir K\u0131r\u0131lma<\/strong><\/p>\n<p>Bu tabloyu d\u00fczeltmek i\u00e7in:<\/p>\n<ul>\n<li>Maa\u015f art\u0131\u015f\u0131 yetmez<\/li>\n<li>Enflasyon d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc yetmez<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc sorun ekonomik de\u011fil;<br \/>\nekonominin kabul edilme bi\u00e7imidir.<\/p>\n<p><strong>1. Normalle\u015fme k\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanlar tekrar sormal\u0131d\u0131r:<br \/>\n<strong>\u201cNeden daha az\u0131na raz\u0131y\u0131m?\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>2. S\u0131n\u0131f yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Yoksulluk bireysel de\u011fil, yap\u0131sald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>3. Siyaset geri d\u00f6nmelidir<\/strong><\/p>\n<p>Bireysel uyum de\u011fil, kolektif talep gerekir.<\/p>\n<p><strong>4. K\u00fclt\u00fcrel hegemonya k\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAzla yetinmek\u201d \u00e7o\u011fu zaman erdem de\u011fil, y\u00f6nlendirmedir.<\/p>\n<p>Karl Marx bunu s\u00f6m\u00fcr\u00fc olarak tan\u0131mlard\u0131.<br \/>\nAntonio Gramsci buna r\u0131za \u00fcretimi derdi.<br \/>\nMichel Foucault bunun bir iktidar tekni\u011fi oldu\u011funu s\u00f6ylerdi.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019sinde \u00fc\u00e7\u00fc ayn\u0131 anda i\u015flemektedir.<\/p>\n<p>Ve mesele makarna de\u011fildir.<\/p>\n<p>The point is this:<\/p>\n<p>\u0130nsanlar art\u0131k daha fazlas\u0131n\u0131 istememeyi \u00f6\u011frenmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplum taleplerini kaybetti\u011finde,<br \/>\niktidar onu y\u00f6netmez\u2014<\/p>\n<p><strong>ona s\u0131n\u0131r \u00e7izer.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Political Economy, Hegemony and the Collapse of Opposition<\/p>","protected":false},"author":14,"featured_media":283913,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-283911","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283911"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283914,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283911\/revisions\/283914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}