Rojava\u2019n\u0131n hik\u00e2yesi, klasik anlamda bir b\u00f6lge ya da kimlik m\u00fccadelesi anlat\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6tesindedir. Bu hik\u00e2ye, modern Ortado\u011fu\u2019nun kurucu siyasal paradigmas\u0131 olan ulus-devlet modeline y\u00f6neltilmi\u015f fiil\u00ee bir itirazd\u0131r. Rojava\u2019y\u0131 anlamak, yaln\u0131zca K\u00fcrt meselesine bakmak de\u011fil; devlet, iktidar, egemenlik ve siyasal \u00f6zne kavramlar\u0131n\u0131 yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektirir. Bu y\u00f6n\u00fcyle Rojava, belirli bir co\u011frafyadan \u00e7ok, \u00e7a\u011fda\u015f siyasetin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlayan bir sorudur.<\/p>\n
Rojava\u2019n\u0131n d\u00fcn\u00fc, sistematik yok say\u0131lman\u0131n kurumsalla\u015ft\u0131\u011f\u0131 uzun bir sessizlik d\u00f6nemidir. Suriye devleti, K\u00fcrtleri yaln\u0131zca bask\u0131 alt\u0131na almakla kalmam\u0131\u015f; onlar\u0131 siyasal tahayy\u00fcl\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00fcyle d\u0131\u015f\u0131na itmi\u015ftir. Vatanda\u015fl\u0131ktan mahrum b\u0131rak\u0131lan on binlerce insan, yasaklanan bir dil ve g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131nan bir kimlik \u00fczerinden \u015fekillenen bu d\u0131\u015flama, paradoksal bi\u00e7imde devletle \u00f6zde\u015fle\u015fmeyen bir siyasal bilin\u00e7 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Rojava\u2019da siyaset, uzun y\u0131llar boyunca iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme fikri etraf\u0131nda de\u011fil; kimli\u011fi koruma, yerel dayan\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme ve hayatta kalma prati\u011fi etraf\u0131nda geli\u015fmi\u015ftir. Bu sessiz birikim, 2012 sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan siyasal deneyin g\u00f6r\u00fcnmeyen ama belirleyici zeminini olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n
Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 otorite bo\u015flu\u011funda Rojava\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan yap\u0131, klasik bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ya da devletle\u015fme projesi olarak \u015fekillenmemi\u015ftir. Aksine, egemenli\u011fi merkezile\u015ftirmemeyi bilin\u00e7li bir tercih olarak \u00f6ne koyan bir siyasal pratik geli\u015fmi\u015ftir. Demokratik konfederalizm ad\u0131 alt\u0131nda ifade edilen bu yakla\u015f\u0131m, iktidar\u0131n yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya de\u011fil, yerelden ve yatay ili\u015fkiler \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlenebilece\u011fi iddias\u0131n\u0131 sahaya ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Yerel meclisler, \u00e7ok kimlikli temsil ve kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurucu bir ilke olarak merkeze alan bu deney, Ortado\u011fu siyasetinde al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir y\u00f6nelimi temsil etmektedir.<\/p>\n
Ancak Rojava\u2019n\u0131n bug\u00fcn\u00fc, romantik bir \u00fctopyadan ziyade, s\u00fcrekli krizlerle s\u0131nanan zorlu bir ger\u00e7ekliktir. S\u00fcregiden sava\u015f ko\u015fullar\u0131, asker\u00ee yap\u0131y\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak siyasal alan\u0131n merkezine iterken; taban demokrasisi iddias\u0131 bu merkezile\u015fmeye direnmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Devrimci s\u00f6ylem ile y\u00f6netsel zorunluluklar aras\u0131ndaki bu gerilim, Rojava deneyiminin en belirgin \u00e7eli\u015fkilerinden biridir. Bu \u00e7eli\u015fki \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece de\u011fil, bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde tehlikelidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131nan her gerilim, zamanla siyasal me\u015fruiyeti a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131r.
\nUluslararas\u0131 d\u00fczlemde Rojava, ne tam anlam\u0131yla tan\u0131nan ne de tamamen d\u0131\u015flanan bir akt\u00f6r konumundad\u0131r.<\/p>\n
K\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin ge\u00e7ici \u00e7\u0131kar kesi\u015fimlerinde ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fan bu yap\u0131, s\u00fcrekli bir belirsizlik h\u00e2li i\u00e7inde var olmaktad\u0131r. Bu ask\u0131da kalm\u0131\u015fl\u0131k, Rojava\u2019y\u0131 hem hayatta tutan hem de onu k\u0131r\u0131lganla\u015ft\u0131ran bir durumdur. Bu noktada belirleyici olan, Rojava\u2019n\u0131n d\u0131\u015f desteklere yaslanarak de\u011fil, bu desteklerin yaratt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lara ra\u011fmen siyasal bir \u00f6zne olarak kalabilmesidir. Zira tarih, d\u0131\u015f m\u00fcttefiklerinden de\u011fil, onlara ba\u011f\u0131ml\u0131 h\u00e2le gelmekten \u00f6t\u00fcr\u00fc zay\u0131flayan hareketlerle doludur.<\/p>\n
Rojava\u2019n\u0131n gelece\u011fi bu nedenle tek bir senaryoya indirgenemez. Ancak a\u00e7\u0131kt\u0131r ki bu deneyin kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, asker\u00ee ba\u015far\u0131dan ya da diplomatik tan\u0131nmadan ziyade, kendi i\u00e7 siyasal tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kat\u0131l\u0131m\u0131n sembolik de\u011fil ger\u00e7ek bir g\u00fc\u00e7 payla\u015f\u0131m\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir vitrin unsuru de\u011fil yap\u0131sal bir ilke olarak korunmas\u0131 ve \u00e7ok kimliklili\u011fin taktiksel de\u011fil kurucu bir zemin olarak ya\u015fat\u0131lmas\u0131, Rojava\u2019n\u0131n siyasal anlam\u0131n\u0131 belirleyecek temel unsurlard\u0131r.<\/p>\n
Rojava\u2019n\u0131n as\u0131l miras\u0131, somut kazan\u0131mlar\u0131ndan ya da kay\u0131plar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, siyasal tahayy\u00fcl alan\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gedikte yatmaktad\u0131r. Bu gedik, Ortado\u011fu\u2019da siyasetin zorunlu olarak merkezi, hiyerar\u015fik ve devlet formuna mahk\u00fbm oldu\u011fu fikrine y\u00f6neltilmi\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc bir itirazd\u0131r. Rojava, egemenli\u011fin tek elde toplanmad\u0131\u011f\u0131, iktidar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131larak \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi bir d\u00fczenin en az\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Bu g\u00f6sterme h\u00e2li, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na politik bir eylemdir.<\/p>\n
Bu nedenle Rojava\u2019y\u0131 yaln\u0131zca \u201cba\u015far\u0131l\u0131 m\u0131, ba\u015far\u0131s\u0131z m\u0131\u201d<\/strong> ikilemiyle de\u011ferlendirmek yetersizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rojava, klasik anlamda tamamlanm\u0131\u015f bir iktidar projesi de\u011fildir; iktidar\u0131n bi\u00e7imine dair s\u00fcregiden bir sorgulamad\u0131r. Devlet, siyasal \u00f6rg\u00fctlenmenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonu mudur? G\u00fcvenlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten vazge\u00e7ilerek mi sa\u011flan\u0131r? Toplum, s\u00fcrekli bir merkez taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeden kendi kendini idare edebilir mi? Rojava bu sorulara kesin cevaplar sunmam\u0131\u015f; ancak onlar\u0131 y\u00fcksek sesle ve pratik i\u00e7inde sorma cesaretini g\u00f6stermi\u015ftir. Baz\u0131 politik deneyler vard\u0131r; kazand\u0131klar\u0131nda de\u011fil, kaybettiklerinde bile etkilerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, mevcut d\u00fczenin \u201cnatural\u201d<\/strong> kabul edilen s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 sarsm\u0131\u015flard\u0131r. Rojava b\u00f6yle bir deneydir. Bir co\u011frafya olarak daralt\u0131labilir, bir yap\u0131 olarak tasfiye edilebilir; fakat bir fikir olarak \u00e7oktan s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle Rojava\u2019n\u0131n hik\u00e2yesi, kapanm\u0131\u015f bir tarih de\u011fil; h\u00e2l\u00e2 yank\u0131lanan siyasal bir ihtimal olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Baz\u0131 politik deneyler vard\u0131r; kazand\u0131klar\u0131nda de\u011fil, kaybettiklerinde bile etkilerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler.<\/p>","protected":false},"author":35,"featured_media":282359,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":{"0":"post-282358","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/282358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=282358"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/282358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":282360,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/282358\/revisions\/282360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/282359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=282358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=282358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=282358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nBelki de Rojava\u2019n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc yan\u0131 tam da burada yatmaktad\u0131r. Kendini tamamlanm\u0131\u015f bir gelecek olarak sunmamas\u0131, onu bir modelden \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 h\u00e2line getirir. Rojava, taklit edilecek kusursuz bir \u015fema de\u011fil; \u00e7eli\u015fkileriyle birlikte yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye zorlayan canl\u0131 bir deneydir. Y\u0131k\u0131lsa bile geride yaln\u0131zca bir yenilgi de\u011fil, siyasal d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7in kal\u0131c\u0131 sorular b\u0131rakacakt\u0131r.<\/p>\n