B\u00fcy\u00fcme masallar\u0131 anlat\u0131l\u0131rken halk yoksulla\u015f\u0131yor, kriz y\u00f6netiliyor ama \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fcyor. 2026, ne piyasalar\u0131n ne de otoriterli\u011fin kurtarabilece\u011fi bir y\u0131l olacak. Bu d\u00fczen ya de\u011fi\u015fecek ya da hepimizi daha sert bi\u00e7imde ezmeye devam edecek.<\/p>\n
2026\u2019ya yakla\u015f\u0131rken d\u00fcnya ve T\u00fcrkiye, art\u0131k ge\u00e7ici dalgalanmalarla, se\u00e7im takvimleriyle ya da \u201cd\u0131\u015f \u015fok\u201d s\u00f6ylemleriyle a\u00e7\u0131klanamayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde derin, yap\u0131sal ve tarihsel bir krizin i\u00e7indedir. Bu tablo basit bir konjonkt\u00fcr sorunu de\u011fildir; k\u00fcresel kapitalizmin, sermaye birikimini toplumsal refah\u0131n \u00f6n\u00fcne koyan neoliberal mimarisinin do\u011fal sonucudur. Kriz bir sapma de\u011fil, sistemin normal \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Devletler h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fcme hik\u00e2yeleri anlat\u0131rken toplumlar yoksulla\u015fmakta, siyaset ise \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek yerine bu yoksulla\u015fmay\u0131 \u201cy\u00f6netilebilir\u201d k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bug\u00fcn siyaset sahnesinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey tam olarak budur: Yoksullu\u011fu ortadan kald\u0131rmak de\u011fil, yoksullukla ya\u015famay\u0131 normalle\u015ftirmek. Asgari \u00fccret tart\u0131\u015fmalar\u0131, sosyal yard\u0131mlar, ge\u00e7ici destek paketleri\u2026 Hepsi ayn\u0131 sorunun etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor ama sorunun kendisine dokunmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut d\u00fczen i\u00e7in yoksulluk bir ar\u0131za de\u011fil, i\u015flevsel bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n
So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde kurulan tek merkezli k\u00fcresel d\u00fczen fiilen sona ermi\u015ftir. Amerika Birle\u015fik Devletleri asker\u00ee ve finansal kapasite bak\u0131m\u0131ndan h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr; ancak bu g\u00fc\u00e7 art\u0131k d\u00fczen kurucu de\u011fil, hasar s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Venezuela ile s\u00fcregelen gerilim bunun a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fidir. Yapt\u0131r\u0131mlar rejimi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemi\u015f, yaln\u0131zca yoksullu\u011fu derinle\u015ftirmi\u015ftir. ABD\u2019nin Latin Amerika \u00fczerindeki tarihsel hegemonyas\u0131 art\u0131k ideolojik de\u011fil, ekonomik ve jeopolitik s\u0131n\u0131rlar\u0131na \u00e7arpmaktad\u0131r.<\/p>\n
Buradan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken ders nettir: Emperyal m\u00fcdahaleler demokrasi getirmez. Getirdikleri \u015fey daha fazla bor\u00e7, daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve daha kal\u0131c\u0131 e\u015fitsizliktir. Bug\u00fcn \u201cistikrar\u201d diye pazarlanan k\u00fcresel d\u00fczen, asl\u0131nda e\u015fitsizli\u011fin istikrar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Avrupa cephesinde Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 2026 itibar\u0131yla kal\u0131c\u0131 bir \u201cdonmu\u015f \u00e7at\u0131\u015fma\u201d karakteri kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Mutlak bir asker\u00ee zafer ihtimali fiilen ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak sava\u015f bitmedi\u011fi gibi, bedeli de giderek Avrupa toplumlar\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131na y\u00fcklenmektedir. Savunma harcamalar\u0131n\u0131n artmas\u0131, enerji maliyetlerinin y\u00fckselmesi ve enflasyonun kronikle\u015fmesi, refah devleti modelinin sessiz ama sistematik bi\u00e7imde tasfiye edildi\u011fini g\u00f6stermektedir.
\nCephede ilerleme yoktur ama kemer s\u0131kma politikalar\u0131 h\u0131z kesmeden ilerlemektedir. Tanklar de\u011fil, sosyal haklar geri \u00e7ekilmektedir. Avrupa\u2019daki bu tablo, bize \u015funu hat\u0131rlat\u0131r: Sava\u015flar\u0131n faturas\u0131 her zaman silah \u015firketleri taraf\u0131ndan de\u011fil, emek\u00e7iler taraf\u0131ndan \u00f6denir.<\/p>\n
Orta Do\u011fu\u2019da ise sava\u015flardan \u00e7ok, yoksulluk ve g\u00fcvencesizlik kal\u0131c\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Suriye, Irak ve \u0130ran hatt\u0131nda do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fmadan ziyade n\u00fcfuz alanlar\u0131, vekil akt\u00f6rler ve d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu gerilimler h\u00e2kimdir. YPG\/SDG gibi yap\u0131lar art\u0131k ideolojik projeler de\u011fil, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin pazarl\u0131k enstr\u00fcmanlar\u0131d\u0131r. \u0130srail g\u00fcvenlik\u00e7i politikalar\u0131n\u0131 sertle\u015ftirirken, b\u00f6lgesel yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 teknoloji ve savunma sanayii \u00fczerinden telafi etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu d\u00fczende kazanan halklar de\u011fildir; kazananlar silah, enerji ve g\u00fcvenlik end\u00fcstrileridir.<\/p>\n
Ortado\u011fu\u2019da as\u0131l sorun g\u00fcvenlik de\u011fil, adalettir. Adalet yoksa g\u00fcvenlik yaln\u0131zca bask\u0131n\u0131n ba\u015fka bir ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Asya-Pasifik\u2019te \u00c7in-ABD rekabeti s\u0131cak bir sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fmese bile k\u00fcresel ticaret yollar\u0131n\u0131, yar\u0131 iletken zincirlerini ve teknoloji transferlerini bask\u0131lamaya devam etmektedir. Hindistan-Pakistan hatt\u0131 ise n\u00fckleer cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan ama s\u00fcreklilik arz eden bir istikrars\u0131zl\u0131k \u00fcretmektedir. K\u00fcresel sistem, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmekten \u00e7ok dondurmay\u0131 tercih etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirsizlik art\u0131k sermaye i\u00e7in y\u00f6netilebilir, hatta k\u00e2rl\u0131 bir aland\u0131r.
\nSermaye i\u00e7in as\u0131l tehlike belirsizlik de\u011fil, halklar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc itiraz\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden krizler \u00e7\u00f6z\u00fclmez, y\u00f6netilir.<\/p>\n
Bu k\u00fcresel k\u0131r\u0131lman\u0131n merkez \u00fclkelerinden biri de T\u00fcrkiye\u2019dir. 2026 sonras\u0131 T\u00fcrkiye\u2019sinde temel mesele b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131 de\u011fil, toplumsal dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n korunup korunamayaca\u011f\u0131d\u0131r. Olas\u0131 bir bar\u0131\u015f s\u00fcreci romantik bir demokratik a\u00e7\u0131l\u0131mdan de\u011fil; g\u00fcvenlik harcamalar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00e7eyi bo\u011fmas\u0131ndan, ekonominin art\u0131k bu y\u00fck\u00fc ta\u015f\u0131yamamas\u0131ndan kaynaklanacakt\u0131r. Hukuk devleti yeniden in\u015fa edilmeden at\u0131lacak her ad\u0131m kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f de\u011fil, yaln\u0131zca ge\u00e7ici bir ate\u015fkes \u00fcretir.<\/p>\n
Bar\u0131\u015f bir siyasi jest de\u011fil, bir hak meselesidir. Hak ise iyi niyetle de\u011fil, hukukla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
Ekonomik g\u00f6stergeler bu yap\u0131sal krizi a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde teyit etmektedir. 2026 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de resm\u00ee enflasyonun y\u00fczde 25-30 band\u0131nda seyretmesi, hissedilen enflasyonun ise \u00f6zellikle g\u0131da, kira ve enerji kalemlerinde y\u00fczde 70\u201385 aral\u0131\u011f\u0131na yerle\u015fmesi kuvvetle muhtemeldir. Bu fark istatistiksel de\u011fil s\u0131n\u0131fsald\u0131r. Enflasyon, eme\u011fin gelirini a\u015f\u0131nd\u0131ran \u00f6rt\u00fck bir vergiye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f; sermaye ve bor\u00e7lular lehine i\u015fleyen sistematik bir servet transferi mekanizmas\u0131 h\u00e2lini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle enflasyonla m\u00fccadele teknik de\u011fil, siyasidir. Kimin kazand\u0131\u011f\u0131na, kimin kaybetti\u011fine bakmadan yap\u0131lan her analiz ger\u00e7e\u011fi \u0131skalar.<\/p>\n
\u201cBorsa \u0130stanbul\u2019un 2026 y\u0131l\u0131nda nominal olarak 16.000\u201319.000 puan band\u0131na y\u00fckselmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; ancak bu art\u0131\u015f\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fcretken kapasite, verimlilik ya da sanayi derinle\u015fmesinden de\u011fil, T\u00fcrk liras\u0131n\u0131n i\u00e7 de\u011fer kayb\u0131n\u0131n finansal yans\u0131mas\u0131ndan kaynaklanacakt\u0131r. Varl\u0131k fiyatlar\u0131ndaki bu t\u00fcr nominal y\u00fckseli\u015fler, geni\u015f toplum kesimleri i\u00e7in reel \u00fccret art\u0131\u015f\u0131, al\u0131m g\u00fcc\u00fc ya da kamusal refah \u00fcretmezken, enflasyona kar\u015f\u0131 korunabilen s\u0131n\u0131rl\u0131 bir sermaye grubunun servetini b\u00fcy\u00fctmektedir.<\/p>\n
Bu nedenle sosyal demokrat bir perspektiften bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6z konusu tablo bir refah art\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fil, gelir ve servet e\u015fitsizli\u011finin finansal piyasalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla derinle\u015fmesini, ba\u015fka bir ifadeyle e\u015fitsizli\u011fin menkul k\u0131ymetle\u015fmesini ifade etmektedir.\u201d<\/p>\n
D\u00f6viz kuru \u00fczerindeki bask\u0131 ge\u00e7ici de\u011fil yap\u0131sald\u0131r. 2026 boyunca USD\/TRY\u2019nin 58\u201365 TL, EUR\/TRY\u2019nin 63\u201370 TL band\u0131nda denge aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde olmas\u0131 y\u00fcksek olas\u0131l\u0131kt\u0131r. Kurun s\u00f6zde kontrol\u00fc rezerv eritme ve i\u00e7 talebi bast\u0131rma pahas\u0131na sa\u011flanacakt\u0131r. Bu istikrar de\u011fil, ertelenmi\u015f krizdir. Faizler y\u00fcksek kalacak, yat\u0131r\u0131mlar s\u0131n\u0131rl\u0131 seyredecek, eme\u011fin mill\u00ee gelirden ald\u0131\u011f\u0131 pay daha da gerileyecektir. Bu bir teknik hata de\u011fil, bilin\u00e7li bir b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm tercihidir.
\nTercih a\u00e7\u0131kt\u0131r: Emek mi korunacak, sermaye mi?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
2026\u2019ya yakla\u015f\u0131rken d\u00fcnya ve T\u00fcrkiye, art\u0131k ge\u00e7ici dalgalanmalarla, se\u00e7im takvimleriyle ya da \u201cd\u0131\u015f \u015fok\u201d s\u00f6ylemleriyle a\u00e7\u0131klanamayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde derin, yap\u0131sal ve tarihsel bir krizin i\u00e7indedir.<\/p>","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":{"0":"post-280803","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280803"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":280804,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280803\/revisions\/280804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}