Band\u0131rma\u2019ya gelmi\u015ftim. Limanda demirli gemilere bak\u0131yordum. Deniz sakindi. Akl\u0131ma \u201cBand\u0131rma Vapuru\u201d d\u00fc\u015ft\u00fc. O yolculu\u011fu, o g\u00fcnleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Biz bu \u00fclke ad\u0131na k\u0131r\u0131lma noktas\u0131n\u0131 nas\u0131l ya\u015fad\u0131k? Millet ne haldeydi?<\/p>\n
O g\u00fcnlerde memleket fiilen yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin denetimi alt\u0131ndayd\u0131. Limanlarda donanmalar, \u015fehirlerde ba\u015fka bayraklar vard\u0131. Bu yaln\u0131zca cephede ya\u015fanan bir tablo de\u011fildi; g\u00fcndelik hayata yay\u0131lan bir esaret d\u00fczeniydi. Yasaklar, bask\u0131 ve suskunluk hayat\u0131n par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015fti. Ama b\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, toplumun derinlerinde teslimiyeti kabul etmeyen bir irade ya\u015f\u0131yordu.<\/p>\n
Tam burada durup sormak gerekiyor: Mustafa Kemal Atat\u00fcrk bu ad\u0131mlar\u0131 atacak cesareti nereden bulmu\u015ftu? Ortada d\u00fczenli bir ordu yoktu; top yoktu, t\u00fcfek yoktu, para yoktu.<\/p>\n
Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn dayand\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7, silah listeleri de\u011fildi. O, as\u0131l g\u00fcc\u00fcn milletin i\u00e7indeki azim ve kararl\u0131l\u0131kta oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyordu. Y\u0131llarca cephelerde y\u0131pranm\u0131\u015f bu toplumun, esareti kal\u0131c\u0131 bir kader olarak kabul etmeyece\u011fini biliyordu. \u0130nanc\u0131 bir umut de\u011fil; toplumu ve tarihi bilen bir komutan\u0131n so\u011fukkanl\u0131 tespitiydi.<\/p>\n
Samsun\u2019a \u00e7\u0131k\u0131\u015f bu nedenle tarihsel bir e\u015fiktir. O g\u00fcn sava\u015f ilan edilmedi, b\u00fcy\u00fck s\u00f6zler s\u00f6ylenmedi. Ama teslimiyeti reddeden bir irade a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya kondu. \u0130lk kez herkesin \u00f6n\u00fcnde \u015fu soru belirdi; Bu \u00fclke kaderine raz\u0131 m\u0131 olacak, yoksa kendi yolunu mu \u00e7izecek? K\u0131r\u0131lma noktas\u0131 buydu.<\/p>\n
Ard\u0131ndan gelen Erzurum ve Sivas kongreleri bu soruya verilen cevapt\u0131r. Yerel ve da\u011f\u0131n\u0131k direni\u015fler, ortak bir ama\u00e7 etraf\u0131nda birle\u015fti. Dayat\u0131lana ve me\u015fru olmayana boyun e\u011fmemek art\u0131k da\u011f\u0131n\u0131k bir tepki de\u011fil, bilin\u00e7li, \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve kararl\u0131 bir tutum haline geldi. M\u00fccadele neye kar\u015f\u0131 verilece\u011fini de, nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011fini de a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koydu. Kuva-yi Milliye, bu iradenin sahadaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu noktada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015fehir g\u00f6z\u00fcmde ba\u015fka bir yere oturuyor. Band\u0131rma Vapuru\u2019nun a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 me\u015fruiyet alan\u0131nda Bal\u0131kesir belirgin bir rol \u00fcstlendi. Burada kongreler topland\u0131, direni\u015f kararlar\u0131 al\u0131nd\u0131, \u00f6rg\u00fctlenme sa\u011fland\u0131. Samsun\u2019da ortaya konan irade, Bal\u0131kesir\u2019de filli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu. M\u00fccadele, ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalan bir fikir olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131; sahada y\u00fcr\u00fcyen bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
Bu ya\u015fananlar yaln\u0131zca bizim tarihimize ait de\u011fildir. D\u00fcnya tarihi, benzer e\u015fiklerin tek bir insan\u0131n duru\u015fuyla a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlarla y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n
1990\u2019larda Nelson Mandela, 27 y\u0131l s\u00fcren hapisten \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda elinde silah yoktu. Ama \u201cde\u011fi\u015fmez\u201d denilen \u0131rk\u00e7\u0131 d\u00fczeni tan\u0131mad\u0131; intikam \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmadan e\u015fitlikten vazge\u00e7medi. Bu tutum, apartheid rejiminin siyasal ve ahlaki zeminini \u00e7\u00f6kertti.<\/p>\n
1955\u2019te Rosa Parks, otob\u00fcste yerini bir beyaza vermeyi reddetti. Tutuklanmas\u0131 sonras\u0131nda gelen boykot ve ayaklanmalar ABD\u2019de ayr\u0131mc\u0131 d\u00fczeni hukuken savunulamaz hale getirdi.<\/p>\n
1930\u2019da Mahatma Gandhi, \u0130ngiliz y\u00f6netiminin Hintlilere tuz \u00fcretimini ve sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yasaklayan Tuz Yasas\u0131n\u0131 bilerek ihlal etti. Yasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteydi; ama me\u015fruiyetini kaybetti.<\/p>\n
Bu isimlerle Atat\u00fcrk\u2019\u00fc birle\u015ftiren ortak \u00e7izgi a\u00e7\u0131kt\u0131r: Hi\u00e7biri g\u00fcc\u00fcn haz\u0131r olmas\u0131n\u0131 beklemedi. \u201c\u015eartlar olgunla\u015fs\u0131n\u201d demedi. Yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bildikleri d\u00fczeni fiilen tan\u0131mamay\u0131 se\u00e7tiler.<\/p>\n
Atat\u00fcrk de i\u015fgali bir kader olarak kabul etmedi. Hen\u00fcz ordu yokken, cephane yokken, devlet otoritesi da\u011f\u0131lm\u0131\u015fken yola \u00e7\u0131kmas\u0131 bir g\u00f6z\u00fc karal\u0131k de\u011fil; me\u015fruiyetin nerede ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen bir liderin karar\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Tarihi de\u011fi\u015ftiren insanlar\u0131n fark\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc olmalar\u0131 de\u011fildi. Ola\u011fan g\u00f6r\u00fcnene raz\u0131 olmamalar\u0131, boyun e\u011fmemeleriydi. Herkesin \u201c\u015fartlar b\u00f6yle\u201d dedi\u011fi yerde durup beklemediler. Riskleri g\u00f6rd\u00fcler ama geri \u00e7ekilmenin bedelinin daha a\u011f\u0131r oldu\u011funu bildiler. Sessizce, g\u00f6steri\u015fe kap\u0131lmadan, kararl\u0131l\u0131kla y\u00fcr\u00fcd\u00fcler.<\/p>\n
Band\u0131rma Vapuru\u2019nun anlam\u0131 da burada durur. Bir sava\u015f\u0131 ba\u015flatmad\u0131; ama bir milletin teslim olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya ilan eden e\u015fi\u011fi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131ld\u0131. Bal\u0131kesir ise bu iradenin sahada kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011fu \u015fehirlerden biri oldu.<\/p>\n
Peki biz bug\u00fcn ne yapmal\u0131y\u0131z?<\/p>\n
Bizden beklenen, b\u00fcy\u00fck s\u00f6zler s\u00f6ylemek de\u011fil. Yanl\u0131\u015f\u0131 kabullenmemek. Dayat\u0131lan\u0131 sorgusuzca kabul etmemek. Me\u015fru olmayan\u0131 normalle\u015ftirmemek. Suskunlu\u011fu uyan\u0131kl\u0131k sanmamak. G\u00fcc\u00fcn kimde oldu\u011fu ya da sonucun garanti olup olmad\u0131\u011f\u0131na bakmadan, do\u011fru bildi\u011fimiz yerde durmak. Bizden istenen kahramanl\u0131k de\u011fil; dik duru\u015f.<\/p>\n
Band\u0131rma Vapuru\u2019yla ba\u015flayan \u015fey buydu.
\nVe bu hikaye, hala bizimle devam ediyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tarihi de\u011fi\u015ftiren insanlar\u0131n fark\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc olmalar\u0131 de\u011fildi. Ola\u011fan g\u00f6r\u00fcnene raz\u0131 olmamalar\u0131, boyun e\u011fmemeleriydi.<\/p>","protected":false},"author":23,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":{"0":"post-280574","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280574"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":280576,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280574\/revisions\/280576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}