{"id":280488,"date":"2025-12-17T05:18:46","date_gmt":"2025-12-17T05:18:46","guid":{"rendered":"https:\/\/halkweb.com.tr\/?p=280488"},"modified":"2025-12-17T05:18:46","modified_gmt":"2025-12-17T05:18:46","slug":"yerli-mali-bir-slogan-degil-bir-bilincti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/yerli-mali-bir-slogan-degil-bir-bilincti\/","title":{"rendered":"Domestic Goods: Not a Slogan, but a Consciousness"},"content":{"rendered":"<p>\u201cYerli mal\u0131 yurdun mal\u0131, herkes bunu kullanmal\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Bu c\u00fcmle bir tekerleme de\u011fildi.<br \/>\nBir ku\u015fa\u011f\u0131n haf\u0131zas\u0131na kaz\u0131nm\u0131\u015f, sessiz ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>\u015eimdiki \u00e7ocuklar gibi de\u011fildik. Karn\u0131m\u0131z TOGG de\u011fildi belki ama yerli mal\u0131yla doyard\u0131. O s\u00f6zle b\u00fcy\u00fcd\u00fck, o bilin\u00e7le \u015fekillendik.<\/p>\n<p>Belimize kadar gelen kar, sabah\u00e7\u0131 olman\u0131n verdi\u011fi yorgunlukla birle\u015firdi. Ak\u015famlar\u0131 soban\u0131n yan\u0131nda uyuyakalmak annemiz i\u00e7in ayr\u0131 bir dertti. Uyku \u00f6ncesi azar, masal gibiydi.<\/p>\n<p>\u201cBir varm\u0131\u015f bir yokmu\u015f\u2026\u201d yerine,<br \/>\n\u201cBak yine oraya yatm\u0131\u015f, kalk \u00e7abuk yerine yat!\u201d<\/p>\n<p>Ayn\u0131 ak\u015famlar, ayn\u0131 masal\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Buz gibi yata\u011f\u0131n ilk on dakikas\u0131 i\u015fkenceydi. Karn\u0131m\u0131za \u00e7ekti\u011fimiz bacaklar\u0131m\u0131zla beklerdik. Yirmi dakika sonra di\u015flerimiz birbirine vurmaktan vazge\u00e7erdi.<\/p>\n<p>Masalda \u201cbir varm\u0131\u015f\u201d k\u0131sm\u0131 var m\u0131yd\u0131 bilmiyorum ama biz sanki masal\u0131n \u201cyokmu\u015f\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcne denk gelmi\u015ftik. Yokluk y\u0131llar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Ama d\u00f6n\u00fcp bak\u0131nca \u015funu g\u00f6r\u00fcyorum:<br \/>\nBug\u00fcnk\u00fc gibi k\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131 de\u011fildi. Fark\u0131nda olmasak da memlekette bolluk vard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcretim vard\u0131.<\/p>\n<p>Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131 yakla\u015f\u0131nca evde ayr\u0131 bir tela\u015f ba\u015flard\u0131. Okula bir \u015feyler g\u00f6t\u00fcr\u00fclecekti. En haval\u0131 olamasak da kimseye mahcup olmamak i\u00e7in beslenme \u00e7antalar\u0131 dolmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Siyah \u00f6nl\u00fckler dar gelir, beyaz yakal\u0131klar bo\u011faz\u0131m\u0131za idam ipi gibi ge\u00e7erdi. Ama Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131\u2019n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc mahcup olmak olmazd\u0131.<\/p>\n<p>Herkesin durumu a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131yd\u0131.<br \/>\nSabah\u0131n k\u00f6r\u00fcnde okulda her s\u0131n\u0131fta manzara de\u011fi\u015fmezdi:<\/p>\n<p>Kuru \u00fcz\u00fcm \u015fa\u015fmazd\u0131.<br \/>\nPortakal \u015fa\u015fmazd\u0131.<br \/>\nMandalina \u015fa\u015fmazd\u0131.<br \/>\nElma, armut bankoydu.<\/p>\n<p>En haval\u0131n\u0131n masas\u0131nda ise kimsede olmayan bir yerli \u00fcr\u00fcn olurdu.<\/p>\n<p>Bir de annemize ak\u015famdan \u00e7ektirdi\u011fimiz \u00e7ile vard\u0131. Onu h\u00fczne, bizi ertesi g\u00fcn\u00fcn korkusuna mahk\u00fbm eden.<br \/>\nAffet beni anne\u2026<\/p>\n<p>Bizim nesil bu s\u00f6zle b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Yerli \u00fcretimi tan\u0131yarak, yerli \u00fcr\u00fcn\u00fc sahiplenerek, eme\u011fin k\u0131ymetini bilerek.<\/p>\n<p>Yerli Mal\u0131 Haftas\u0131 sadece mandalina-portakal yeme g\u00fcn\u00fc de\u011fildi. O hafta bize \u015funu \u00f6\u011fretirdi:<br \/>\nBu topraklar \u00fcretiyor. Bu \u00fclke kendi kendine yetebilir.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek de buydu. T\u00fcrkiye sadece kendine yeten de\u011fil, d\u00fcnyaya yeten bir \u00fclkeydi.<\/p>\n<p>Uzun y\u0131llar boyunca bir\u00e7ok tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnde d\u00fcnya birincisi olduk. H\u00e2l\u00e2 da baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde zirvedeyiz:<\/p>\n<p>F\u0131nd\u0131kta a\u00e7\u0131k ara birinciyiz.<br \/>\nKay\u0131s\u0131da, incirde d\u00fcnya lideriyiz.<br \/>\nKirazda \u00e7o\u011fu y\u0131l birinciyiz.<br \/>\nAyvada d\u00fcnya birincisiyiz.<\/p>\n<p>Bunlar sadece rakam de\u011fildi. Bunlar \u00e7ift\u00e7inin al\u0131n teriydi, topra\u011f\u0131n bereketiydi, \u00fclkenin g\u00fcc\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n<p>Ama bug\u00fcn \u00e7ocuklara sordu\u011funuzda,<br \/>\n\u201cYerli mal\u0131 nedir?\u201d<br \/>\n\u201cT\u00fcrkiye ne \u00fcretir?\u201d<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131n\u0131za ithal markalar, yabanc\u0131 etiketler \u00e7\u0131k\u0131yor. Topra\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mayan, \u00fcretimini bilmeyen, sofras\u0131ndaki nimetin nereden geldi\u011fini sorgulamayan bir nesil b\u00fcy\u00fcyor.<\/p>\n<p>As\u0131l ac\u0131 olan \u015fu:<br \/>\nBir zamanlar d\u00fcnya pazar\u0131na y\u00f6n veren yerli \u00fcr\u00fcnlerimizi, yanl\u0131\u015f politikalarla, ithalat sevdas\u0131yla, \u00fcreticiyi yaln\u0131z b\u0131rakarak kaybettik.<\/p>\n<p>80\u2019li y\u0131llar\u0131n sonunda \u201cG\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi\u201dnin \u201cG\u00fcmr\u00fck Deli\u011fi\u201dne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc y\u0131llarda herkes bolluk beklerken kendini k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n ortas\u0131nda buldu. Yerli mal\u0131 yoktu, yabanc\u0131 mal\u0131na ula\u015fmak ise imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. Toplumda derin ekonomik u\u00e7urumlar olu\u015ftu.<\/p>\n<p>Sofram\u0131zdan kuru \u00fcz\u00fcm bile \u00e7ekilip al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Yerli mal\u0131n\u0131n \u00f6nemini i\u015fte o zaman anlad\u0131k.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn yerli mal\u0131n\u0131 hat\u0131rlayamayan nesiller yeti\u015fiyorsa, bu \u00e7ocuklar\u0131n su\u00e7u de\u011fildir. Bu, \u00fcretimi de\u011fersizle\u015ftiren, \u00e7ift\u00e7iyi k\u00fcst\u00fcren, t\u00fcketimi kutsayan anlay\u0131\u015f\u0131n sonucudur.<\/p>\n<p>Yerli mal\u0131 nostalji de\u011fildir.<br \/>\nYerli mal\u0131; ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kt\u0131r, istihdamd\u0131r, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fidir, onurdur.<\/p>\n<p>Bir \u00fclke \u00fcretti\u011fini unuttu\u011fu g\u00fcn, t\u00fcketti\u011fine mahk\u00fbm olur.<\/p>\n<p>Ve bir nesil topra\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131yorsa, o \u00fclkenin gelece\u011fi sessizce elden gidiyordur.<\/p>\n<p>\u201cYerli mal\u0131 yurdun mal\u0131\u201d h\u00e2l\u00e2 do\u011frudur.<br \/>\nAma art\u0131k sadece s\u00f6ylenmesi de\u011fil, yeniden hat\u0131rlanmas\u0131 ve savunulmas\u0131 gerekir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Topra\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mayan, \u00fcretimini bilmeyen, sofras\u0131ndaki nimetin nereden geldi\u011fini sorgulamayan bir nesil b\u00fcy\u00fcyor.<\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":{"0":"post-280488","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280488"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":280490,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280488\/revisions\/280490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}