{"id":280328,"date":"2025-12-09T11:56:50","date_gmt":"2025-12-09T11:56:50","guid":{"rendered":"https:\/\/halkweb.com.tr\/?p=280328"},"modified":"2025-12-09T15:34:39","modified_gmt":"2025-12-09T15:34:39","slug":"december-10-is-not-a-celebration-of-human-rights-but-a-call-to-responsibility","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/december-10-is-not-a-celebration-of-human-rights-but-a-call-to-responsibility\/","title":{"rendered":"December 10th: Not a \u201cCelebration Day\u201d of Human Rights; A Call for Responsibility"},"content":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn 10 Aral\u0131k. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda liderler kamera kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ip \u201cinsan haklar\u0131\u201d nutku atacak. Fakat ger\u00e7ek \u015fudur: \u0130nsan haklar\u0131 en \u00e7ok konu\u015fuldu\u011fu g\u00fcnlerde en \u00e7ok ihlal edilir. 10 Aral\u0131k art\u0131k bir kutlama g\u00fcn\u00fc de\u011fil; insanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcz\u00fcne \u00e7arp\u0131lan so\u011fuk bir tokatt\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de adalet arayanlar\u0131n sesi h\u00e2l\u00e2 mahkeme kap\u0131lar\u0131ndan geri d\u00f6n\u00fcyor. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, sosyal medya yasalar\u0131yla, soru\u015fturmalarla, g\u00f6zalt\u0131larla sindirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Gazetecilik su\u00e7mu\u015f gibi muamele g\u00f6r\u00fcyor, yarg\u0131 siyasetin g\u00f6lgesinde nefes almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir \u00fclkede d\u00fc\u015f\u00fcnmek cesaret istiyorsa, orada insan haklar\u0131ndan de\u011fil; haklar\u0131n tasfiyesinden s\u00f6z edilir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-280332\" src=\"https:\/\/halkweb.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp-image-2025-12-09-at-124920-1.jpeg\" alt=\"\" width=\"595\" height=\"842\" srcset=\"https:\/\/halkweb.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp-image-2025-12-09-at-124920-1.jpeg 595w, https:\/\/halkweb.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp-image-2025-12-09-at-124920-1-300x425.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 595px) 100vw, 595px\" \/><\/p>\n<p>Ama mesele sadece T\u00fcrkiye de\u011fil.<\/p>\n<p>Ortado\u011fu, insan haklar\u0131n\u0131n sistematik olarak gasp edildi\u011fi bir co\u011frafyadan \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r: Uluslararas\u0131 d\u00fczenin iki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn aynas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Suriye, emperyal hesaplarla par\u00e7alanm\u0131\u015f, milyonlarca insan\u0131n \u00fczerinden pazarl\u0131k yap\u0131lan bir satran\u00e7 tahtas\u0131d\u0131r.<br \/>\nYemen, bombalar\u0131n alt\u0131nda a\u00e7l\u0131\u011fa terk edilmi\u015f; petrol anla\u015fmalar\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde unutulmu\u015f bir \u00fclke.<br \/>\nSudan, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin \u201cduymad\u0131k, g\u00f6rmedik, bilmiyoruz\u201d dedi\u011fi bir insanl\u0131k \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc.<br \/>\nFilistin, modern \u00e7a\u011fda uluslararas\u0131 hukukun \u00e7\u00f6p sepetine at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n en a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar \u00f6l\u00fcrken d\u00fcnya h\u00e2l\u00e2 \u201ctaraflar\u0131 itidale \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz\u201d demekten utanmaz.<\/p>\n<p>Ve b\u00fct\u00fcn bunlar ya\u015fan\u0131rken k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler kendi \u00e7\u0131kar oyunlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Trump, Venezuela\u2019y\u0131 demokrasi de\u011fil petrol i\u00e7in g\u00f6z\u00fcne kestirdi. Darbe giri\u015fimine \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck operasyonu\u201d ad\u0131n\u0131 takacak kadar pervas\u0131z.<br \/>\nRusya ve Ukrayna, iki halk\u0131n kan\u0131yla \u00e7izilen bir jeopolitik haritaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Milyarlarca dolar silah akarken kimse bar\u0131\u015f\u0131 konu\u015fmuyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc sava\u015f \u00e7ok kazand\u0131r\u0131yor.<br \/>\n\u00c7in, Uygurlar\u0131 toplama kamplar\u0131nda eritiyor; d\u00fcnya ise ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 bozulmas\u0131n diye sessiz kal\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130nsan haklar\u0131, k\u00fcresel siyasetin elinde bir sopad\u0131r: Bat\u0131 ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 rejime bask\u0131 yaparken hat\u0131rlar; \u00e7\u0131karlar\u0131 gerektirdi\u011finde ise unutmakta bir saniye bile gecikmez.<br \/>\nBu ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck, d\u00fcnyay\u0131 bir insan haklar\u0131 mezarl\u0131\u011f\u0131na \u00e7evirdi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-280334\" src=\"https:\/\/halkweb.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp-image-2025-12-09-at-124921.jpeg\" alt=\"\" width=\"595\" height=\"842\" srcset=\"https:\/\/halkweb.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp-image-2025-12-09-at-124921.jpeg 595w, https:\/\/halkweb.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp-image-2025-12-09-at-124921-300x425.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 595px) 100vw, 595px\" \/><\/p>\n<p>Bug\u00fcn insan haklar\u0131n\u0131 tehdit eden sadece diktat\u00f6rler de\u011fil; ayn\u0131 zamanda demokrat maskesi takm\u0131\u015f k\u00fcresel akt\u00f6rler, \u00e7ok uluslu \u015firketler, veri toplayan algoritmalar ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 normalle\u015ftiren dev propaganda d\u00fczenidir.<\/p>\n<p>10 Aral\u0131k o y\u00fczden kutlama g\u00fcn\u00fc olamaz.<br \/>\nBu g\u00fcn, d\u00fcnyay\u0131 y\u00f6netenlerin insan haklar\u0131n\u0131 menfaatleri do\u011frultusunda e\u011fip b\u00fckt\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7e\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen bir alarm g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 gereken tek \u015fey vard\u0131r:<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fc y\u00fckseltmek. Sessizli\u011fi reddetmek. Utanan de\u011fil, hesap soran bir insanl\u0131k olmak.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc insan haklar\u0131, sadece bir bildirge de\u011fil; Gazze\u2019de topra\u011fa g\u00f6m\u00fclen bir \u00e7ocuk, Yemen\u2019de a\u00e7l\u0131ktan \u00f6len bir anne, Sudan\u2019da kaybolan bir k\u00f6y, Ukrayna\u2019da y\u0131k\u0131lan bir ev, T\u00fcrkiye\u2019de adalet arayan bir insan\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 kadar ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Peki \u00e7\u00f6z\u00fcm?<\/p>\n<p>Bug\u00fcn insan haklar\u0131 m\u00fccadelesi ancak \u00fc\u00e7 eksende ger\u00e7ek bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaratabilir: Birincisi, uluslararas\u0131 hukuk ka\u011f\u0131t \u00fczerinde de\u011fil, yapt\u0131r\u0131m\u0131 olan bir mekanizmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmeli; Gazze\u2019de, Yemen\u2019de, Sudan\u2019da, Ukrayna\u2019da ya\u015fananlar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201ck\u0131nama\u201d de\u011fil, sonu\u00e7 do\u011furan evrensel bir adalet sistemi kurulmal\u0131. \u0130kincisi, devletlerin keyfi g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayan ba\u011f\u0131ms\u0131z kurumlar g\u00fc\u00e7lendirilmeli; yarg\u0131dan medyaya, akademiden sivil topluma kadar her alanda bask\u0131 de\u011fil \u00f6zerklik esas al\u0131nmal\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ve en \u00f6nemlisi, toplumlar sessiz \u00e7o\u011funluk olmay\u0131 reddetmeli; hak ihlallerine kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fc, dayan\u0131\u015fmac\u0131, s\u0131n\u0131rs\u0131z ve korkusuz bir kamu vicdan\u0131 olu\u015fturmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan haklar\u0131n\u0131 koruyacak olan ne devletlerdir ne liderler: Haklar\u0131 ancak halklar\u0131n k\u00fcresel dayan\u0131\u015fmas\u0131, isyan eden vicdan\u0131 ve hesap soran iradesi korur.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn 10 Aral\u0131k. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda liderler kamera kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ip \u201cinsan haklar\u0131\u201d nutku atacak. Fakat ger\u00e7ek \u015fudur: \u0130nsan haklar\u0131 en \u00e7ok konu\u015fuldu\u011fu g\u00fcnlerde en \u00e7ok ihlal edilir. 10 Aral\u0131k art\u0131k bir kutlama g\u00fcn\u00fc de\u011fil; insanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcz\u00fcne \u00e7arp\u0131lan so\u011fuk bir tokatt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de adalet arayanlar\u0131n sesi h\u00e2l\u00e2 mahkeme kap\u0131lar\u0131ndan geri d\u00f6n\u00fcyor. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, sosyal medya yasalar\u0131yla, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":280329,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":{"0":"post-280328","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280328"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":280335,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280328\/revisions\/280335"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/280329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}