12 Eyl\u00fcl, T\u00fcrkiye’nin siyasi tarihinde \u00f6nemli bir yere sahip olan iki olaya ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r: 1980 askeri darbesi ve 2010 anayasa referandumu. Her iki olay da T\u00fcrkiye’nin siyasi yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 derinden etkilemi\u015f ve \u00fclkenin demokratik evriminde \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
12 Eyl\u00fcl 1980 Askeri Darbesi:<\/strong> T\u00fcrkiye’nin siyasi belirsizlik ve \u015fiddet olaylar\u0131yla dolu bir d\u00f6nemden ge\u00e7ti\u011fi 1980 y\u0131l\u0131nda, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri 12 Eyl\u00fcl 1980 tarihinde bir askeri darbe ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu darbe sonucunda, siyasi partiler kapat\u0131ld\u0131, anayasa ask\u0131ya al\u0131nd\u0131 ve \u00fclke s\u0131k\u0131y\u00f6netim alt\u0131na girdi. Binlerce ki\u015fi tutukland\u0131, insan haklar\u0131 ihlalleri ya\u015fand\u0131, ve T\u00fcrkiye’nin siyasi manzaras\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015fti. Darbenin ard\u0131ndan 1982 Anayasas\u0131 kabul edildi ve T\u00fcrkiye \u00e7ok partili siyasi hayata geri d\u00f6nd\u00fc, ancak bu darbenin etkileri hala hissedilmektedir.<\/p>\n Darbenin bilan\u00e7osu<\/strong><\/p>\n Bu darbenin bilan\u00e7osu olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k ve tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fte darbenin ba\u015fl\u0131ca sonu\u00e7lar\u0131 ve etkileri:<\/p>\n Siyasi Sonu\u00e7lar:<\/strong><\/p>\n \u2022 T\u00fcrkiye’deki t\u00fcm siyasi partiler kapat\u0131ld\u0131 ve siyasi faaliyetler yasakland\u0131. \u00a0\u0130nsan Haklar\u0131 \u0130hlalleri:<\/strong><\/p>\n \u2022 Binlerce ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, i\u015fkenceye maruz kald\u0131 ve hapse at\u0131ld\u0131. Ekonomik Etkiler:<\/strong><\/p>\n \u2022 Ekonomik istikrars\u0131zl\u0131k ya\u015fand\u0131 ve i\u015fsizlik artt\u0131. Sivil Toplum ve Sendikalar:<\/strong><\/p>\n \u2022 Sendikalar\u0131n faaliyetleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde engellendi. \u00a0Anayasa De\u011fi\u015fikli\u011fi:<\/strong><\/p>\n \u2022 1982 Anayasas\u0131 kabul edildi, bu anayasa hala y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte ve bir\u00e7ok tart\u0131\u015fmal\u0131 madde i\u00e7eriyor.<\/p>\n Askeri Vesayet:<\/strong><\/p>\n \u2022 T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin siyaset \u00fczerindeki etkisi artt\u0131 ve uzun y\u0131llar boyunca s\u00fcrd\u00fc. 30 y\u0131l sonra yine ayn\u0131 tarih! 12 Eyl\u00fcl 2010 Anayasa Referandumu<\/strong><\/p>\n 30 y\u0131l sonra, 12 Eyl\u00fcl 2010 tarihinde T\u00fcrkiye bir ba\u015fka \u00f6nemli olaya tan\u0131kl\u0131k etti: 1980 askeri darbesinin ard\u0131ndan kabul edilen anayasa \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir referandum ger\u00e7ekle\u015fti. Bu referandum, T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fme s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Referandum sonucunda kabul edilen de\u011fi\u015fiklikler, askeri m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 \u00f6nlemleri i\u00e7eriyordu ve temel insan haklar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedefliyordu. Ayr\u0131ca, yarg\u0131 ve askeriye \u00fczerindeki sivil denetime dair \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler getirildi.<\/p>\n Bu iki tarih, T\u00fcrkiye’nin siyasi tarihindeki \u00f6nemli d\u00f6nemlerden sadece birka\u00e7\u0131d\u0131r. 12 Eyl\u00fcl, \u00fclkenin demokratik geli\u015fiminde ya\u015fanan karma\u015f\u0131k ve bazen \u00e7alkant\u0131l\u0131 s\u00fcre\u00e7lerin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r ve hala tart\u0131\u015f\u0131lmakta ve de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n Referandum i\u00e7in kim ne dedi?<\/strong><\/p>\n 12 Eyl\u00fcl 2010 referandumu \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda bir\u00e7ok ki\u015fi, siyasi lider ve uzmanlar \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fler ifade etmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu referandum hakk\u0131nda baz\u0131 \u00f6nemli ki\u015filerin ifadeleri:<\/p>\n Recep Tayyip Erdo\u011fan (D\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131, \u015eimdi Cumhurba\u015fkan\u0131):<\/strong> Erdo\u011fan, referandum \u00f6ncesinde halk\u0131n anayasa de\u011fi\u015fikliklerini desteklemesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunarak, de\u011fi\u015fikliklerin T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve askeri vesayeti sona erdirece\u011fini savundu.<\/p>\n CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu:<\/strong> K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, CHP olarak referandumda “hay\u0131r” oyu kullanacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131 ve de\u011fi\u015fikliklerin T\u00fcrkiye’de tek adam y\u00f6netimine yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 ve demokrasiyi zay\u0131flataca\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.<\/p>\n MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli:<\/strong> Bah\u00e7eli, MHP olarak referandumda “evet” oyu kullanacaklar\u0131n\u0131 belirtti ve de\u011fi\u015fikliklerin T\u00fcrkiye’nin istikrar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri:<\/strong> Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Orgeneral \u0130lker Ba\u015fbu\u011f, referandum \u00f6ncesinde askerlerin siyasete m\u00fcdahalesine son verilmesi gerekti\u011fini ifade ederek referandum sonu\u00e7lar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilece\u011fini belirtti.<\/p>\n Uluslararas\u0131 G\u00f6zlemciler:<\/strong> Bir\u00e7ok uluslararas\u0131 g\u00f6zlemci, referandum s\u00fcrecini yak\u0131ndan takip etti. Avrupa G\u00fcvenlik ve \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (AG\u0130T) g\u00f6zlemcileri, referandumun genel olarak serbest ve adil bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini belirtti, ancak baz\u0131 ele\u015ftirilerde bulundu.<\/p>\n Bu isimler, referandum s\u00fcreci boyunca ve sonras\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri temsil ettiler ve referandumun sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda farkl\u0131 yorumlar yap\u0131ld\u0131. Referandum sonucunda de\u011fi\u015fiklikler kabul edildi ve T\u00fcrkiye’nin anayasa yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirildi.<\/p>\n Erdo\u011fan, Referandum Sonras\u0131 “Okyanus \u00d6tesi”ne Selam G\u00f6nderdi<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye’nin 12 Eyl\u00fcl 2010’deki anayasa referandumunun ard\u0131ndan Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan, dikkat \u00e7eken bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. Ba\u015fbakan Erdo\u011fan, referandum sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan d\u00fczenlenen bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, “Okyanus \u00d6tesi”ne \u00f6zel bir selam g\u00f6nderdi.<\/p>\n Erdo\u011fan, referandum sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu\u011funu belirterek, “Bug\u00fcn, milletimiz demokratik iradesini ortaya koymu\u015f ve bu iradeyle T\u00fcrkiye’nin gelece\u011fini \u015fekillendirmi\u015ftir. Bu sonu\u00e7lar, demokrasiye olan inanc\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha tazelemi\u015ftir” dedi.<\/p>\n Ard\u0131ndan “Okyanus \u00d6tesi”ne \u00f6zel bir selam g\u00f6ndererek, “Dostlar\u0131m\u0131z\u0131n ve m\u00fcttefiklerimizin bize olan deste\u011fi, T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fme yolunda ilerlemesine b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Biz de bu yolda kararl\u0131l\u0131kla ilerlemeye devam edece\u011fiz” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Ba\u015fbakan Erdo\u011fan’\u0131n bu a\u00e7\u0131klamas\u0131, o d\u00f6nemde referanduma a\u00e7\u0131k\u00e7a destek veren ve “Mezardakileri bile sand\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fcn” talimat\u0131 veren Fethullah G\u00fclen’e verilen bir selamd\u0131.<\/p>\n Erdo\u011fan, 15 Temmuz darbe giri\u015fiminin ard\u0131ndan ise, “Kand\u0131r\u0131ld\u0131k, Rabbim de milletim de beni affetsin” demi\u015fti.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 12 Eyl\u00fcl, T\u00fcrkiye’nin siyasi tarihinde \u00f6nemli bir yere sahip olan iki olaya ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r: 1980 askeri darbesi ve 2010 anayasa referandumu. Her iki olay da T\u00fcrkiye’nin siyasi yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 derinden etkilemi\u015f ve \u00fclkenin demokratik evriminde \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl 1980 Askeri Darbesi: T\u00fcrkiye’nin siyasi belirsizlik ve \u015fiddet olaylar\u0131yla dolu bir d\u00f6nemden ge\u00e7ti\u011fi 1980 y\u0131l\u0131nda, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":277909,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[78],"class_list":{"0":"post-275853","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gundem","8":"tag-kemal-kilicdaroglu"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=275853"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275853\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/277909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=275853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=275853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=275853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u2022 Meclis ve h\u00fck\u00fcmet feshedildi.
\n\u2022 Anayasa ask\u0131ya al\u0131nd\u0131.<\/p>\n
\n\u2022 Bir\u00e7ok ki\u015fi kaybedildi veya \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.
\n\u2022 Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc k\u0131s\u0131tland\u0131, bir\u00e7ok gazete ve dergi kapat\u0131ld\u0131.
\n\u2022 Sendikalar ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 bast\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\n\u2022 \u0130thalat ve d\u00f6viz k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 getirildi.<\/p>\n
\n\u2022 Sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n etkinlikleri k\u0131s\u0131tland\u0131.<\/p>\n
\nDarbenin bilan\u00e7osu, T\u00fcrkiye i\u00e7in uzun y\u0131llar boyunca siyasi, toplumsal ve ekonomik etkileri olan karma\u015f\u0131k bir d\u00f6nemi yans\u0131t\u0131r. Bir\u00e7ok ki\u015fi ve aile bu d\u00f6nemde ya\u015fanan insan haklar\u0131 ihlalleri nedeniyle travmatik deneyimler ya\u015fad\u0131. Ancak, darbenin ard\u0131ndan T\u00fcrkiye demokratikle\u015fme s\u00fcrecine girdi ve \u00e7ok partili siyasi sisteme geri d\u00f6n\u00fcld\u00fc. Bu nedenle, darbenin sonu\u00e7lar\u0131 ve etkileri hala tart\u0131\u015f\u0131lmakta ve de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n