X’e girersin. Bir başlık açılmıştır. Altı kavga.
Beş dakikada saflar kurulur. Kimse düşünmez. Herkes mevzisinde yerini alır. Artık fikirler değil, taraflar konuşur.
Gerçek hayatta yüzüne söyleyemeyeceğin cümleyi ekrana yazarsın. Çünkü karşındaki insan değildir; bir kullanıcı adıdır. İnsanlığı silince merhamet de empati de silinir.
Önce taraf seçersin. Haklı olmak için değil, yalnız kalmamak için. “Ben” yorucudur. “Biz” rahattır.
Sonra karşı tarafı küçültürsün. Yanlış demezsin. Kötü dersin. Tehlikeli dersin. Şeytanlaştırırsın. Böylece vicdanın rahatlar.
Liderini sahiplenirsin. Hata yaptığında zorlanırsın ama kabul etmezsin. “Bir bildiği vardır” dersin. “Şartlar zordu” hatta “az bile yapmış” dersin. Gerçekle bağ incelir.
Sert yazarsın. Beğeni gelir. Alkış gelir. Beyin bunu ödül sayar. Ilımlı yazınca sessizlik olur; sert yazınca kalabalık toplanır. Hangisinin işe yaradığını öğrenirsin.
Sonra doz artar. Dünün sertliği bugünün normali olur.
Bir noktadan sonra fikri savunmazsın, kişiyi savunursun. Eleştiri ihanet gibi gelir. Yanlışa yanlış diyemezsin.
Ama mesele sadece kitle değildir. Lider de sınanır.
Sağlıklı lider alkışa yaslanmaz. Eleştiriyi tehdit değil denetim görür. Yanlış yaptığında geri adım atabilir. Gücünü sorgulanamaz olmaktan değil, hesap verebilir olmaktan alır.
Zayıf lider farklıdır. Sadakati liyakatin önüne koyar. Alkışı büyütür, itirazı bastırır. Temsil eden olmaktan çıkar, merkezin kendisi olur.
Fanatizm burada çift yönlü beslenir.
Kitle lidere tutunur.
Lider alkışa tutunur.
Yanlışa yanlış diyemeyen bir kitle ile eleştiriye tahammül edemeyen bir lider bir araya geldiğinde denge mekanizmaları çöker. Hatalar düzeltilmez, aynı yanlışlar tekrar eder, liyakat geri çekilir ve kararlar dar bir sadakat çevresinde alınmaya başlar. Sistem bu yüzden zayıflar.
Ve buna çoğu zaman dava bilinci denir.
Oysa demokrasi biat değildir. Denetimdir.
Sadakat değildir. Sorgulamadır.
Asıl soru, bir yanlışa yanlış diyebiliyor musun ve liderin buna gerçekten izin veriyor mu.
Lideri eleştirdim.
Bir kontrol edeyim.
İhraç edilmedim değil mi?