Bir dönem çok konuşulmuştu…
Cavit Çağlar’ın kızı ile Mehmet Emin Hattat’ın oğlunun düğünü. Mekân: Çırağan. Davetli sayısı: Bin kişi. Harcanan para: Dillerde.
Hemen klasik cümle geldi:
“Bir okul yaptırsalardı daha iyiydi.”
Ben o gün de aynı şeyi söyledim, bugün de arkasındayım:
Hayır. O düğün de bir okuldu. Ama ekonominin okulu.
Çünkü mesele sadece iki gencin evlenmesi değildi.
O gün sabahtan itibaren şehir çalıştı.
Beş yüz çift demek, beş yüz kuaför randevusu demek.
Manikürcü para kazandı.
Taksici para kazandı.
Kuru temizlemeci para kazandı.
Kuyumcu satış yaptı.
Gümüşçü iş yaptı.
Çiçekçi, organizasyon firması, sesçi, ışıkçı, garson, aşçı, güvenlik…
Bir gecede yüzlerce haneye ekmek gitti.
Paranın dolaşımı ahlaksızlık değildir.
Dolaşmayan para ahlaksız sonuç üretir.
Biz özel günleri küçümsemeyi seviyoruz.
Sevgililer Günü, Anneler Günü, düğünler…
“İsraf” diyoruz.
Oysa o günlerde sistem nefes alır.
Ekonomi dediğiniz şey beton değildir; dolaşımdır.
Para dönmezse üretim durur.
Üretim durursa maaş ödenmez.
Maaş ödenmezse konkordatolar başlar.
İşten çıkarmalar gelir.
Bugün yaşadığımız tablo budur.
Tasarruf birey için erdem olabilir.
Ama ülke ekonomisini “harcamayın” diyerek yönetemezsiniz.
Kredi kartlarını kısarak enflasyon makyajı yapabilirsiniz belki…
Ama çarkı durdurursanız, makyaj akar.
Bir düğünle bir okul kıyaslanmaz.
Ama şunu unutmayalım:
O düğünden doğan KDV, stopaj, gelir vergisiyle belki iki okul yapılır.
Çünkü ekonomi matematik değil, dolaşım işidir.
Parayı yastık altına koyarsanız güven kazanmazsınız.
Güven, çark dönünce gelir.
Bazen gösterişli bir düğün, sanıldığından daha mütevazı bir gerçeği besler:
Emekçinin evine giren sıcak parayı.
İsrafı eleştirelim, evet.
Ama üretimi ve dolaşımı cezalandırmayalım.
Çünkü ekonomi, düğün salonunda başlar;
Konkordato masasında bitmemeli.