Kemalizm ile Marksizmi yan yana koymaya \u00e7al\u0131\u015fan yakla\u015f\u0131m, yaln\u0131zca politik bir tercih de\u011fil; ayn\u0131 zamanda ciddi bir kavramsal bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu iki ideoloji, sadece farkl\u0131 hedeflere sahip de\u011fildir\u2014ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 tarihsel ihtiya\u00e7lardan do\u011fmu\u015f, farkl\u0131 toplumsal akt\u00f6rlere dayanm\u0131\u015f ve farkl\u0131 siyaset anlay\u0131\u015flar\u0131 \u00fcretmi\u015ftir.<\/p>\n
Kemalizm, bir imparatorluk bakiyesinden ulus-devlet yaratma projesidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle esas meselesi s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkileri de\u011fil; siyasal egemenli\u011fin yeniden in\u015fas\u0131, merkezi otoritenin tahkimi ve modernle\u015fmenin yukar\u0131dan \u00f6rg\u00fctlenmesidir. Bu proje, do\u011fas\u0131 gere\u011fi s\u0131n\u0131flar \u00fcst\u00fc g\u00f6r\u00fcnmeyi tercih eder; \u00e7\u00fcnk\u00fc kendi me\u015fruiyetini \u201culusal birlik\u201d fikrinden \u00fcretir.<\/p>\n
Marksizm ise tam tersine, tam da bu \u201cs\u0131n\u0131flar \u00fcst\u00fc\u201d g\u00f6r\u00fcnen anlat\u0131n\u0131n i\u00e7ini bo\u015falt\u0131r. Ona g\u00f6re devlet, tarafs\u0131z bir ayg\u0131t de\u011fil; belirli s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinin kurumsalla\u015fm\u0131\u015f bi\u00e7imidir. Dolay\u0131s\u0131yla Marksizm i\u00e7in mesele, devleti g\u00fc\u00e7lendirmek de\u011fil; onun hangi s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na i\u015fledi\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmakt\u0131r.<\/p>\n
Bu noktada ilk b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lma ortaya \u00e7\u0131kar:<\/p>\n
Kemalizm, devleti kurar ve kutsalla\u015ft\u0131r\u0131r.
\nMarksizm, devleti \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve a\u015fmay\u0131 hedefler.<\/p>\n
Bu fark, basit bir ideolojik ayr\u0131m de\u011fil; siyasal prati\u011fin tamam\u0131n\u0131 belirleyen bir ayr\u0131md\u0131r.<\/p>\n
Kemalizmin erken d\u00f6nem politikalar\u0131 da bu \u00e7er\u00e7evede okunmal\u0131d\u0131r. Kom\u00fcnist hareketlere y\u00f6nelik mesafe, tesad\u00fcfi ya da konjonkt\u00fcrel de\u011fildir; yap\u0131sald\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131f temelli bir siyaset, ulusal birlik s\u00f6ylemini do\u011frudan tehdit eder. Bu nedenle Kemalizm, kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 sadece temkinli de\u011fil, \u00e7o\u011fu zaman a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 konumlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Burada s\u0131k yap\u0131lan hata \u015fudur:
\nAnti-emperyalist moment ile s\u0131n\u0131f siyasetini e\u015fitlemek.<\/p>\n
Evet, Kemalist hareket belirli bir tarihsel kesitte emperyalizme kar\u015f\u0131 bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak bu m\u00fccadele, s\u0131n\u0131f temelli bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projesine evrilmemi\u015f; tersine, ulusal bir burjuva d\u00fczeninin kurulmas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Marksizmin hedefledi\u011fi toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ile Kemalizmin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi siyasal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm aras\u0131ndaki mesafe tam da burada a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla \u201cayn\u0131 tarihsel safta yer almak\u201d gibi bir arg\u00fcman, analitik olarak zay\u0131ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kmak, ayn\u0131 \u015feyi temsil etmek anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n
Bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 Kemalizm ile Marksizm aras\u0131nda bir s\u00fcreklilik kurmaya \u00e7al\u0131\u015fan yakla\u015f\u0131mlar, bu temel fark\u0131 ya g\u00f6rmezden geliyor ya da bilin\u00e7li bi\u00e7imde bulan\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor. Oysa ger\u00e7ek \u015fu:<\/p>\n
Bu iki ideoloji, farkl\u0131 toplumsal sorulara verilmi\u015f farkl\u0131 yan\u0131tlard\u0131r.
\nVe bu yan\u0131tlar, ayn\u0131 siyasal hat i\u00e7inde birle\u015femez.<\/p>\n
Bu y\u00fczden mesele bir \u201cyak\u0131nla\u015fma\u201d de\u011fil, bir s\u0131n\u0131r meselesidir.
\nVe o s\u0131n\u0131r, tarihsel olarak da teorik olarak da olduk\u00e7a nettir.<\/p>\n
Zoraki Yak\u0131nla\u015fman\u0131n Politik Ekonomisi<\/strong><\/p>\n Kemalizm ile Marksizm aras\u0131ndaki mesafe teorik olarak bu kadar a\u00e7\u0131kken, bu iki hatt\u0131 bir araya getirme \u00e7abas\u0131 neden s\u00fcrekli yeniden \u00fcretiliyor?<\/p>\n Bu sorunun cevab\u0131 ideolojide de\u011fil, siyasetin somut i\u015fleyi\u015finde yat\u0131yor: g\u00fc\u00e7, temsil ve me\u015fruiyet meselesinde.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de solun en temel a\u00e7mazlar\u0131ndan biri, tarihsel olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir toplumsal g\u00fc\u00e7 haline gelememi\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ad\u0131na siyaset \u00fcretme iddias\u0131 ta\u015f\u0131yan yap\u0131lar, \u00e7o\u011fu zaman bu iddiay\u0131 \u00f6rg\u00fctsel ve politik bir ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrememi\u015ftir. Bu bo\u015fluk, solun kendi ba\u015f\u0131na bir \u00e7ekim merkezi olu\u015fturmas\u0131n\u0131 engeller.<\/p>\n Tam da bu noktada Kemalizm devreye girer.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc Kemalizm, t\u00fcm ideolojik dalgalanmalar\u0131na ra\u011fmen, h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sembolik sermayeye sahiptir: devlet gelene\u011fi, cumhuriyet anlat\u0131s\u0131, laiklik vurgusu, ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k miti\u2026 Bunlar, \u00f6zellikle kriz anlar\u0131nda geni\u015f kitleleri mobilize edebilen haz\u0131r siyasal kodlard\u0131r.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla baz\u0131 sol \u00e7evreler i\u00e7in mesele \u015funa indirgenir: \u00c7o\u011fu zaman tercih edilen ikinci se\u00e7enek olur.<\/p>\n Bu tercih, teorik bir sentez \u00fcretmez; pratik bir uyarlanma yarat\u0131r. Yani ortada Kemalizm ile Marksizmin birle\u015fmesi yoktur; solun Kemalist \u00e7er\u00e7eveye do\u011fru esnemesi vard\u0131r.<\/p>\n \u201cOrtan\u0131n solu\u201d deneyimi bu s\u00fcrecin en kritik momentlerinden biridir. Bu s\u00f6ylem, y\u00fczeyde sola a\u00e7\u0131l\u0131m gibi g\u00f6r\u00fcnse de, ger\u00e7ekte merkez siyasetin kendini yeniden \u00fcretme bi\u00e7imidir. Burada sol, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u00f6zne olarak de\u011fil; geni\u015fletici bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n Bu y\u00fczden \u201cortan\u0131n solu\u201d bir radikalle\u015fme de\u011fil, bir absorpsiyon s\u00fcrecidir.<\/p>\n 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda bu e\u011filim daha da derinle\u015fir. Darbe, sadece \u00f6rg\u00fctleri da\u011f\u0131tmaz; ayn\u0131 zamanda siyasal ufku daralt\u0131r. S\u0131n\u0131f temelli siyaset kriminalize edilirken, merkez siyaset \u201ctek makul alan\u201d olarak yeniden in\u015fa edilir. Bu ko\u015fullarda sol i\u00e7in se\u00e7enekler daral\u0131r:<\/p>\n Ya marjinalle\u015fmek ya da merkeze yakla\u015fmak.<\/p>\n Bir\u00e7ok yap\u0131 ikinci yolu se\u00e7er.<\/p>\n Ancak bu yakla\u015f\u0131m\u0131n a\u011f\u0131r bir bedeli vard\u0131r: siyasal dilin d\u00f6n\u00fc\u015fmesi. Bu kavramlar \u00f6nemsiz de\u011fildir. Ama s\u0131n\u0131fsal ba\u011flam\u0131ndan kopar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sistem i\u00e7i bir denge aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak ortaya \u015fu \u00e7\u0131kar:<\/p>\n Sol, kendi \u00f6zg\u00fcl dilini kaybeder. Bu durum d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201cgeni\u015fleme\u201d gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr; ama asl\u0131nda bir erimedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir siyasal hareket, kendi kavramlar\u0131yla var olur. Kavramlar\u0131n\u0131 kaybeden, y\u00f6n\u00fcn\u00fc de kaybeder.<\/p>\n Bug\u00fcn \u201cKemalizm ile sol aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc kurma\u201d iddias\u0131 ta\u015f\u0131yan yakla\u015f\u0131mlar, \u00e7o\u011fu zaman bu tarihsel s\u00fcrecin devam\u0131d\u0131r. Ama bu k\u00f6pr\u00fc, iki taraf\u0131 e\u015fitleyen bir yap\u0131 de\u011fildir; tek y\u00f6nl\u00fc bir ge\u00e7i\u015ftir.<\/p>\n Sol, Kemalizme do\u011fru gider. Bu y\u00fczden bu ili\u015fki bir ittifak de\u011fil, bir asimetridir.<\/p>\n Ve bu asimetri s\u00fcrd\u00fck\u00e7e, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sol siyaset \u00fcretme iddias\u0131 zay\u0131flamaya devam eder.<\/p>\n Omurgas\u0131z Muhalefet ve \u00c7\u0131k\u0131\u015fs\u0131z Hat<\/strong><\/p>\n Bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan siyasal tabloyu anlamak i\u00e7in uzun analizlere gerek yok: geni\u015f bir memnuniyetsizlik var ama siyasal bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015femiyor. Bunun nedeni d\u0131\u015f ko\u015fullardan \u00e7ok, muhalefetin kendi i\u00e7 yap\u0131s\u0131nda yat\u0131yor.<\/p>\n Sorun a\u00e7\u0131k: y\u00f6ns\u00fczl\u00fck.<\/p>\n Kemalizm ile sol aras\u0131nda gidip gelen, ne tam olarak birini ne de di\u011ferini temsil eden bu melez hat, bir siyaset \u00fcretmiyor\u2014bir denge tutturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ama siyaset denge i\u015fi de\u011fil; y\u00f6n i\u015fidir. Y\u00f6n\u00fcn\u00fc net koyamayan hi\u00e7bir hareket, toplumu arkas\u0131ndan s\u00fcr\u00fckleyemez.<\/p>\n Bug\u00fcnk\u00fc muhalefetin temel problemi tam da burada ba\u015fl\u0131yor: Bu y\u00fczden s\u00fcrekli ayn\u0131 d\u00f6ng\u00fc tekrar ediyor: se\u00e7imden se\u00e7ime kurulan ittifaklar, ge\u00e7ici birliktelikler, sonras\u0131nda ya\u015fanan da\u011f\u0131lmalar\u2026 Bu bir strateji de\u011fil, refleks.<\/p>\n Refleksle siyaset yap\u0131lmaz.<\/p>\n Kemalizm ile sol aras\u0131nda kurulan bu zoraki ili\u015fki, muhalefetin dilini de belirliyor. Sertle\u015fmesi gereken yerde yumu\u015fayan, netle\u015fmesi gereken yerde bulan\u0131kla\u015fan bir dil ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc her c\u00fcmle, iki farkl\u0131 kitleyi ayn\u0131 anda memnun etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n Ama siyaset herkesi memnun etme sanat\u0131 de\u011fildir. Taraf olamad\u0131\u011f\u0131n anda, kimse i\u00e7in anlam ifade etmezsin.<\/p>\n Bug\u00fcn \u201cgeni\u015f ittifak\u201d ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan \u015fey, \u00e7o\u011fu zaman bu tarafs\u0131zla\u015fman\u0131n \u00fczerini \u00f6rtmekten ibaret. S\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerini g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lan, ekonomik meseleleri geri plana iten, her \u015feyi \u201cortak ak\u0131l\u201d ve \u201cuzla\u015fma\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda eriten bir siyaset\u2026<\/p>\n Schlussfolgerung.<\/p>\n Hi\u00e7 kimse kendini ger\u00e7ekten temsil edilmi\u015f hissetmiyor.<\/p>\n \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kendini g\u00f6rm\u00fcyor, gen\u00e7ler bir gelecek perspektifi bulam\u0131yor, emek\u00e7iler kendi sorunlar\u0131n\u0131n merkezde oldu\u011funu hissetmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc siyaset onlar\u0131n ad\u0131na de\u011fil, onlar\u0131n \u00fcst\u00fcnden kuruluyor.<\/p>\n Bu noktada en kritik meseleye geliyoruz:<\/p>\n Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir siyasal hat kuramayan hi\u00e7bir hareket, ger\u00e7ek bir alternatif olamaz.<\/p>\n Bug\u00fcn sol ad\u0131na konu\u015fan yap\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 h\u00e2l\u00e2 kendi politik merkezini kurabilmi\u015f de\u011fil. S\u00fcrekli bir yere \u201cdestek\u201d veriyor, bir ittifak\u0131n par\u00e7as\u0131 oluyor, bir denklemin i\u00e7inde konum al\u0131yor. Ama kendi ba\u015f\u0131na bir denklemi kuram\u0131yor.<\/p>\n Bu durum, k\u0131sa vadede \u201cetkili g\u00f6r\u00fcnme\u201d hissi yaratabilir. Ama uzun vadede bir silinmeye yol a\u00e7ar. \u00c7\u00fcnk\u00fc siyaset, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmakla de\u011fil; belirleyici olmakla ilgilidir.<\/p>\n Belirleyici olamayan, zamanla g\u00f6r\u00fcnmez olur.<\/p>\n Kemalizm ile Marksizm aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc kurma iddias\u0131 da tam bu noktada \u00e7\u00f6ker. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortada ger\u00e7ek bir k\u00f6pr\u00fc yok; sadece bir y\u00f6n kayb\u0131 var. Bu yakla\u015f\u0131m, iki ideolojiyi birle\u015ftirmiyor; birini di\u011ferinin i\u00e7inde eritiyor.<\/p>\n Ve bu erime, en \u00e7ok da solun aleyhine i\u015fliyor.<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak tablo net:<\/p>\n Kendi siyasetini kuramayan sol, ba\u015fkas\u0131n\u0131n siyasetinin par\u00e7as\u0131 olur. Bu y\u00fczden mesele art\u0131k \u201ckimle ittifak yap\u0131lacak\u201d meselesi de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek bir siyaset, ancak kendi omurgas\u0131 olan bir hareketle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ve omurga, \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nmaz. Ba\u015ftan kurulur.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130ki Farkl\u0131 Tarih, \u0130ki Farkl\u0131 Siyaset<\/p>","protected":false},"author":14,"featured_media":285478,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-285475","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=285475"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285479,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285475\/revisions\/285479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/285478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=285475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=285475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=285475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nKendi siyasal hatt\u0131n\u0131 kurmak m\u0131, yoksa haz\u0131r bir hegemonik zemine eklemlenmek mi?<\/p>\n
\nS\u0131n\u0131f, s\u00f6m\u00fcr\u00fc, \u00fcretim ili\u015fkileri gibi kavramlar geri \u00e7ekilir; yerini daha \u201cgenel ge\u00e7er\u201d temalar al\u0131r: demokrasi, hukuk, laiklik, cumhuriyet\u2026<\/p>\n
\nVe ba\u015fkas\u0131n\u0131n dilini konu\u015fmaya ba\u015flar.<\/p>\n
\nKemalizm ise oldu\u011fu yerde kal\u0131r.<\/p>\n
\nNet bir program\u0131 yok, net bir s\u0131n\u0131fsal konumu yok, net bir hedefi yok.<\/p>\n
\nSiyaset, taraf olma sanat\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nBa\u015fkas\u0131n\u0131n siyasetinin par\u00e7as\u0131 olan ise, kendi iddias\u0131n\u0131 kaybeder.<\/p>\n
\nAusgabe, nas\u0131l ba\u011f\u0131ms\u0131z bir hat kurulacak<\/strong> ist eine Frage von.<\/p>\n
\nOmurgas\u0131 olmayan hi\u00e7bir yap\u0131, ne iktidar olabilir ne de ger\u00e7ek bir muhalefet.<\/p>\n