Siyaseti h\u00e2l\u00e2 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olan \u00fczerinden okumaya \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in T\u00fcrkiye art\u0131k anla\u015f\u0131lmaz bir \u00fclke. K\u00fcrs\u00fclerde sert s\u00f6zler, ekranlarda bitmeyen tart\u0131\u015fmalar, se\u00e7im gecelerinde y\u00fckselen tansiyon\u2026 B\u00fct\u00fcn bunlar birer g\u00f6steri. Bir y\u00fczey. G\u00fcr\u00fclt\u00fc. Oysa siyaset hi\u00e7bir zaman yaln\u0131zca s\u00f6ylenenlerde i\u015flemez. As\u0131l siyaset, s\u00f6ylenmesine izin verilmeyenlerde, kayda ge\u00e7mesine engel olunanlarda, veri haline gelmeden bo\u011fulan ger\u00e7eklikte sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Son on y\u0131l\u0131n Meclis prati\u011fine bu g\u00f6zle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan tablo \u00e7arp\u0131c\u0131 de\u011fil\u2014do\u011frudan sars\u0131c\u0131d\u0131r. Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi ile Milliyet\u00e7i Hareket Partisi oylar\u0131yla reddedilen ara\u015ft\u0131rma \u00f6nergeleri ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeden bekletilen kanun teklifleri, tek tek ba\u015fl\u0131klar\u0131n toplam\u0131 de\u011fildir. Bu bir liste de\u011fil, bir y\u00f6ntemdir. Ve bu y\u00f6ntemin ad\u0131 nettir: reddetme \u00fczerinden kurulan iktidar.<\/p>\n
Bu noktada h\u00e2l\u00e2 \u201changi \u00f6nerge reddedildi?\u201d diye sormak meseleyi \u0131skalamakt\u0131r. As\u0131l soru \u015fudur: Bu kadar farkl\u0131 toplumsal, ekonomik ve siyasal ba\u015fl\u0131k nas\u0131l olur da ayn\u0131 ak\u0131bete u\u011frar? Kad\u0131n cinayetleri, deprem ihmalleri, enflasyon, i\u015fsizlik, g\u00f6\u00e7, e\u011fitim\u2026 Birbirinden tamamen farkl\u0131 dinamiklere sahip bu alanlar\u0131n ortak kaderi nedir?<\/p>\n
Cevap rahats\u0131z edici derecede basit: Bu alanlar\u0131n hi\u00e7birinin kurumsal bilgiye d\u00f6n\u00fc\u015fmesine izin verilmemektedir.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc bir sorun ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ve raporland\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k yaln\u0131zca bir \u201ciddia\u201d olmaktan \u00e7\u0131kar; somut, tart\u0131\u015f\u0131labilir ve en \u00f6nemlisi sorumluluk \u00fcretir hale gelir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden reddedilen \u015fey \u00f6nerge de\u011fildir. Reddedilen \u015fey, ger\u00e7e\u011fin kurumsalla\u015fma ihtimalidir.<\/p>\n
Burada klasik siyaset analizlerinin tamam\u0131 yetersiz kal\u0131r. Bu durum \u201c\u00e7o\u011funluk g\u00fcc\u00fc\u201d ile a\u00e7\u0131klanamaz. Bu, daha derin bir kavramla anla\u015f\u0131labilir: epistemik iktidar. Yani ger\u00e7e\u011fin ne oldu\u011funa, hangi bilginin ge\u00e7erli say\u0131laca\u011f\u0131na, hangi verinin \u201cresmi\u201d kabul edilece\u011fine karar verme g\u00fcc\u00fc.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de son on y\u0131lda kurulan d\u00fczen tam olarak budur. Siyasi iktidar yaln\u0131zca karar alma s\u00fcre\u00e7lerini de\u011fil, ger\u00e7ekli\u011fin \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini de kontrol alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rma \u00f6nergelerinin reddi bu y\u00fczden teknik bir i\u015flem de\u011fildir; bilginin do\u011fumuna m\u00fcdahaledir.<\/p>\n
Normal bir parlamenter sistemde s\u00fcre\u00e7 bellidir: sorun ortaya \u00e7\u0131kar, ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r, veri \u00fcretilir, rapor haz\u0131rlan\u0131r, tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ve \u00e7\u00f6z\u00fcm geli\u015ftirilir. Bu zincir, modern siyasetin temelidir. Ancak zincirin ilk halkas\u0131\u2014ara\u015ft\u0131rma\u2014sistematik bi\u00e7imde k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda geri kalan hi\u00e7bir a\u015fama ger\u00e7ekle\u015fmez.<\/p>\n
Ve bu k\u0131r\u0131lman\u0131n sonucu \u015fudur: veri yoktur, dolay\u0131s\u0131yla kurumsal ger\u00e7ek yoktur.<\/p>\n
Bu noktada toplum ile devlet aras\u0131nda tehlikeli bir yar\u0131lma ba\u015flar. Toplum ya\u015far, hisseder, deneyimler; ama devlet bunu tan\u0131mlamaz, kayda ge\u00e7irmez, kabul etmez. B\u00f6ylece ger\u00e7eklik ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: ya\u015fanan ger\u00e7ek ve tan\u0131nan ger\u00e7ek.<\/p>\n
Bu ikili yap\u0131, \u00f6zellikle ekonomi alan\u0131nda \u00e7\u0131plak bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelir. Enflasyon \u00fczerine ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmazsa, asgari \u00fccretin etkileri \u00f6l\u00e7\u00fclmezse, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 analiz edilmezse ekonomi teknik bir disiplin olmaktan \u00e7\u0131kar. \u00d6l\u00e7\u00fclemeyen ekonomi, tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k hale gelir; tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k olan ise h\u0131zla anlat\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n
Ve anlat\u0131y\u0131 kim kuruyorsa, ekonomik ger\u00e7ekli\u011fi de o belirler.<\/p>\n
Bu sadece ekonomik bir mesele de\u011fildir. Bu, ger\u00e7e\u011fin siyasalla\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Deprem meselesi ise bu mekanizman\u0131n en sert ve en \u00e7\u0131plak \u00f6rne\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada mesele yaln\u0131zca veri de\u011fil, do\u011frudan ya\u015famd\u0131r. E\u011fer imar politikalar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmazsa, denetim mekanizmalar\u0131 incelenmezse, kamu kurumlar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fu sorgulanmazsa felaket yaln\u0131zca bir do\u011fa olay\u0131 olarak kal\u0131r.<\/p>\n
Oysa deprem bir do\u011fa olay\u0131d\u0131r; felaket ise siyasidir.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda bu ayr\u0131m ortadan kalkar. Nedensellik silinir. Sorumluluk buharla\u015f\u0131r. Ve geriye yaln\u0131zca \u201cka\u00e7\u0131n\u0131lmaz kader\u201d anlat\u0131s\u0131 kal\u0131r. Bu, siyasal olarak en g\u00fcvenli pozisyondur. \u00c7\u00fcnk\u00fc nedeni olmayan bir felaketin hesab\u0131 sorulamaz.<\/p>\n
G\u00f6\u00e7 meselesinde ayn\u0131 strateji farkl\u0131 bir bi\u00e7imde i\u015fler. G\u00f6\u00e7, do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir olgudur. Say\u0131lar, da\u011f\u0131l\u0131m, ekonomik ve demografik etkiler net bi\u00e7imde ortaya konabilir. Ancak tam da bu y\u00fczden ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fclen her \u015fey tart\u0131\u015fmay\u0131 zorunlu k\u0131lar; tart\u0131\u015fma ise kontrol edilemez sonu\u00e7lar \u00fcretir.<\/p>\n
\u00d6l\u00e7\u00fclmeyen g\u00f6\u00e7 ise y\u00f6netilebilir bir belirsizlik alan\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n
E\u011fitim ise bu yap\u0131n\u0131n en uzun vadeli boyutudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fitim yaln\u0131zca bug\u00fcn\u00fc de\u011fil, gelece\u011fin zihinsel haritas\u0131n\u0131 belirler. E\u011fitim politikalar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda, e\u015fitsizlikler g\u00f6r\u00fcnmez hale gelir, ideolojik y\u00f6nelimler tart\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131 kal\u0131r ve sistem sorgulanamaz bir alan haline gelir.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu ba\u015fl\u0131klar\u0131 bir araya getirdi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey art\u0131k bir siyasi tercih de\u011fil, bir rejim karakteridir.<\/p>\n
Bu karakterin temel \u00f6zelli\u011fi \u015fudur: sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek de\u011fil, sorunlar\u0131n bilgiye d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engellemek.<\/p>\n
Bu noktada parlamentonun rol\u00fc k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Parlamento art\u0131k yaln\u0131zca yasa yapan bir organ de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda ger\u00e7e\u011fin kurumsalla\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyen bir filtreye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ara\u015ft\u0131rma \u00f6nergelerinin sistematik reddi, genel g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin engellenmesi ve kanun tekliflerinin g\u00fcndeme al\u0131nmamas\u0131 bu filtrenin ara\u00e7lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu durum \u00e7o\u011fu zaman \u201cmeclis \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor\u201d \u015feklinde yorumlan\u0131r. Oysa sorun i\u015flevsizlik de\u011fil, tersine i\u015fleyen bir i\u015flevdir. Meclis \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r\u2014ama ger\u00e7e\u011fi \u00fcretmek i\u00e7in de\u011fil, \u00fcretimini engellemek i\u00e7in.<\/p>\n
Bu nedenle reddetme eylemi pasif bir durum de\u011fildir. Aksine son derece aktif bir siyasal m\u00fcdahaledir. Reddedilen her \u00f6nerge, yaln\u0131zca bir tart\u0131\u015fmay\u0131 de\u011fil, potansiyel bir sorumlulu\u011fu ortadan kald\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ara\u015ft\u0131rma yoksa kay\u0131t yoktur; kay\u0131t yoksa kan\u0131t yoktur; kan\u0131t yoksa hesap yoktur.<\/p>\n
Bu mekanizma k\u0131sa vadede son derece etkilidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirsizlik, kontrol edilebilir bir aland\u0131r. Veri yoksa herkes konu\u015fur ama kimse kesin bir \u015fey s\u00f6yleyemez. Bu durum iktidara geni\u015f bir hareket alan\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Ancak bu mekanizman\u0131n a\u015famayaca\u011f\u0131 bir s\u0131n\u0131r vard\u0131r: ger\u00e7ekli\u011fin kendisi.<\/p>\n
Ger\u00e7eklik metinlerde de\u011fil, ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kar. Enflasyon resmi verilerde tart\u0131\u015fmal\u0131 olabilir ama pazarda hissedilir. \u0130\u015fsizlik oranlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilebilir ama insanlar\u0131n hayat\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmez. Deprem raporlar\u0131 yeniden yaz\u0131labilir ama enkaz ger\u00e7e\u011fi ortadan kalkmaz.<\/p>\n
Bu nedenle bast\u0131r\u0131lan \u015fey ger\u00e7eklik de\u011fil, onun g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck s\u00fcrecidir. Ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck ertelendi\u011finde ortadan kalkmaz\u2014birikir.<\/p>\n
Bug\u00fcn reddedilen her \u00f6nerge, asl\u0131nda gelece\u011fe b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir hesap dosyas\u0131d\u0131r. Bu dosyalar kapanmaz. Birikir, yo\u011funla\u015f\u0131r ve belirli bir e\u015fik a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda geri d\u00f6ner.<\/p>\n
\u015eimdi bu soyut \u00e7er\u00e7eveyi somutlayal\u0131m:<\/p>\n
Son 10 y\u0131lda Meclis\u2019te Bu say\u0131lar bir istatistik de\u011fil.<\/p>\n Bu say\u0131lar, sistematik bir bilgi reddi rejiminin bilan\u00e7osudur.<\/strong><\/p>\n Ve \u015fimdi mesele en kritik noktas\u0131na geliyor:<\/p>\n Bu d\u00fczen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir mi?<\/p>\n Nein, nein, nein.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7eklik ertelenebilir ama iptal edilemez.<\/p>\n Ve ertelenen her ger\u00e7eklik \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyi yapar: \u0130\u015fte bu y\u00fczden bug\u00fcn ya\u015fanan \u015fey bir istikrar de\u011fil, gecikmi\u015f bir krizdir.<\/p>\n Ve bu noktada art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz soruya geliyoruz:<\/p>\n Ne yap\u0131lmal\u0131?<\/p>\n Bu soruya sloganla cevap verilmez. Mekanizma gerekir.<\/p>\n Erstens: zorunlu ara\u015ft\u0131rma e\u015fi\u011fi<\/strong> Zweitens: ba\u011f\u0131ms\u0131z veri kurumlar\u0131<\/strong> \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: reddedilemeyen denetim mekanizmalar\u0131<\/strong> D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc: yasal \u015feffafl\u0131k zorunlulu\u011fu<\/strong> Be\u015fincisi ve en kriti\u011fi: toplumsal talep<\/strong> Ve \u015fimdi son s\u00f6z:<\/p>\n Bu yaz\u0131 bir ele\u015ftiri de\u011fil.<\/p>\n Es ist eine Diagnose.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de sorunlar bast\u0131r\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n Sorular bast\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Ama tarih \u015funu defalarca g\u00f6stermi\u015ftir:<\/p>\n Sorular susturulabilir.<\/p>\n Ama cevaplar susturulamaz.<\/p>\n Jeder heute abgelehnte Antrag ist eine Pflichtberechnung f\u00fcr morgen.<\/p>\n Ve o g\u00fcn geldi\u011finde mesele \u015fu olmayacak:<\/p>\n \u201cKim hakl\u0131yd\u0131?\u201d<\/p>\n As\u0131l soru \u015fu olacak:<\/p>\n \u201cBu kadar veri yoklu\u011fu i\u00e7inde bile bu kadar a\u00e7\u0131k olan bir ger\u00e7ekli\u011fi, nas\u0131l oldu da g\u00f6rmezden geldiniz?\u201d<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jeder heute abgelehnte Antrag ist eine Pflichtberechnung f\u00fcr morgen.<\/p>","protected":false},"author":14,"featured_media":284284,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-284288","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284288"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":284289,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284288\/revisions\/284289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/284284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u2022 2000\u2019in \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma \u00f6nergesi reddedildi<\/strong>
\n\u2022 4000\u2019in \u00fczerinde kanun teklifi g\u00fcndeme dahi al\u0131nmad\u0131<\/strong>
\n\u2022 Kad\u0131n cinayetleri \u00fczerine verilen \u00e7ok say\u0131da \u00f6nerge sistematik bi\u00e7imde geri \u00e7evrildi
\n\u2022 Deprem ve afet y\u00f6netimiyle ilgili kritik ba\u015fl\u0131klar ara\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131
\n\u2022 Enflasyon, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve yoksulluk \u00fczerine ba\u011f\u0131ms\u0131z inceleme s\u00fcre\u00e7leri i\u015fletilmedi
\n\u2022 G\u00f6\u00e7 ve demografik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gibi y\u00fcksek etkili konular \u00f6l\u00e7\u00fclmeden b\u0131rak\u0131ld\u0131<\/p>\n
\nb\u00fcy\u00fcr
\nsertle\u015fir
\ngeri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde y\u0131kar<\/p>\n
\nBelirli ba\u015fl\u0131klarda\u2014kad\u0131n cinayetleri, afetler, ekonomik krizler gibi\u2014ara\u015ft\u0131rma \u00f6nergeleri siyasi oylamaya b\u0131rak\u0131lamaz. Belirli say\u0131da imzayla otomatik olarak ara\u015ft\u0131rma s\u00fcreci ba\u015flat\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7e\u011fin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bir tercih de\u011fil, zorunluluktur.<\/p>\n
\nEkonomi, g\u00f6\u00e7, afet ve sosyal politikalar alan\u0131nda siyasi otoriteden ba\u011f\u0131ms\u0131z, \u015feffaf ve denetlenebilir veri \u00fcreten kurumlar kurulmadan hi\u00e7bir tart\u0131\u015fma sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclemez. Veri yoksa demokrasi yoktur.<\/p>\n
\nMeclis\u2019in soru\u015fturma ve denetim yetkisi \u00e7o\u011funluk oyuna ba\u011fl\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Aksi halde denetim de\u011fil, \u00e7o\u011funluk tahakk\u00fcm\u00fc olu\u015fur.<\/p>\n
\nKamu ihaleleri, afet harcamalar\u0131, fon y\u00f6netimleri ve sosyal destek mekanizmalar\u0131 a\u00e7\u0131klanabilir de\u011fil, a\u00e7\u0131klanmak zorunda olan alanlar haline getirilmelidir.<\/p>\n
\nHi\u00e7bir sistem yukar\u0131dan kendini d\u00fczeltmez. E\u011fer toplum veri talep etmezse, hesap sormazsa, sorular\u0131n pe\u015fini b\u0131rak\u0131rsa hi\u00e7bir mekanizma i\u015flemez. Ger\u00e7e\u011fin en b\u00fcy\u00fck g\u00fcvencesi yasalar de\u011fil, \u0131srard\u0131r.<\/p>\n