Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn miras\u0131, sa\u011f\u0131n da solun da \u00fczerinde ta\u015f\u0131yamad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6mlek h\u00e2line geldi. Sorun ideoloji de\u011fil, samimiyet eksikli\u011fi.<\/p>\n
Sa\u011f\u2019\u0131 sa\u011fd\u0131lar, sol\u2019u sollad\u0131lar.
\nSol\u2019u sallad\u0131lar, sa\u011f\u2019\u0131 sa\u011fd\u0131lar.
\nSa\u011f\u2019\u0131 sollayan sol\u2019u sa\u011fd\u0131,
\nSol\u2019u sallayan sa\u011f\u2019\u0131 sollad\u0131.<\/p>\n
Kim, nas\u0131l, ne zaman, ni\u00e7in yapt\u0131?
\nNerede, ne \u015fekilde yapt\u0131?
\nBelirsiz\u2026 Cevab\u0131 yok gibi.
\nBelki de var.<\/p>\n
T\u00fcrk siyasetinde temel bir sorun gibi g\u00f6r\u00fcnen bu karma\u015fa, asl\u0131nda ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir sorun de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fclkemizin sosyo-politik yap\u0131s\u0131, klasik anlamda ne sa\u011f ne de sol felsefeyle sahici bir ba\u011f kurabilmi\u015ftir.<\/p>\n
Okuryazarl\u0131k d\u00fczeyinin d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00fcretimin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 ve siyasal bilincin ge\u00e7 geli\u015fmesi, bu s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015f; siyaset gemisi, d\u00f6n\u00fclmez ak\u015fam\u0131n ufkuna do\u011fru yol alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Sosyalist Enternasyonal \u00fcyesi olan CHP\u2019nin, Avrupai men\u015feli bir sol arka plana sahip oldu\u011fu iddias\u0131, tarihsel ve sosyolojik ger\u00e7eklikle \u00f6rt\u00fc\u015fmemektedir. Zira CHP, bir ideolojik hareketten \u00f6nce, bir devlet kurucu iradenin siyasal tezah\u00fcr\u00fc olarak do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n
Devlet kuran bir partinin, klasik anlamda \u201caktivist sol\u201d bir karakter ta\u015f\u0131mas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc devlet kurmak; d\u00fczen tesis etmeyi, otorite \u00fcretmeyi ve s\u00fcreklilik sa\u011flamay\u0131 gerektirir. Bu da do\u011fas\u0131 gere\u011fi radikal sol hareketlerin ruhuyla ba\u011fda\u015fmaz.<\/p>\n
Ger\u00e7ek anlamda sol bir hareketin devletle\u015fmesi, ancak Lenin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00c7arl\u0131k rejiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan Sovyet deneyimiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilmi\u015ftir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, tarihsel olarak benzer \u00f6rnekler olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ni kuran CHP\u2019nin bug\u00fcn \u201cklasik sol parti\u201d kategorisine yerle\u015ftirilmesi, kavramsal bir zorlamadan ibarettir. Bu konumland\u0131rma, ne partinin tarihine ne de \u00fclkenin siyasal ger\u00e7ekli\u011fine tam olarak uymaktad\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurucusu Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, bug\u00fcn kendisini \u201csolcu\u201d olarak tan\u0131mlayan ka\u00e7 ki\u015fiyle zihinsel ve fikr\u00ee d\u00fczlemde hemh\u00e2l olabilirdi? Ya da kendisini kat\u0131 milliyet\u00e7i kal\u0131plara hapsedenlerle ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ortak bir dil kurabilirdi?<\/p>\n
Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn devlet kuran zihniyeti, dar ideolojik kal\u0131plara s\u0131\u011fmayacak kadar geni\u015ftir. Onun siyaset anlay\u0131\u015f\u0131nda; ak\u0131l, ger\u00e7ek\u00e7ilik, denge ve tarih bilinci esast\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ideolojik kampla\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde bir perspektife sahiptir.<\/p>\n
Nitekim Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn devlet \u00e7izgisinde, bug\u00fcn milliyet\u00e7i hareketlerin temsil etti\u011fini iddia etti\u011fi baz\u0131 izler g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak bu durum, onu bug\u00fcnk\u00fc anlamda bir \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fc\u201d ya da \u201cTuranc\u0131\u201d kimli\u011fe indirgemeyi de m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaz.<\/p>\n
As\u0131l sorun, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin, daha sonra ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7e\u015fitli siyasi olu\u015fumlar taraf\u0131ndan sahiplenilerek dar kal\u0131plara hapsedilmesidir. Herkes, kendi bedenine uydurmak i\u00e7in onun dev g\u00f6mle\u011fini kesip bi\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kimi bu g\u00f6mle\u011fi k\u0131rparak kendine g\u00f6re daraltmakta, kimi ise yaln\u0131zca ucundan tutarak \u201cbiz de buraday\u0131z\u201d deme kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ka\u00e7maktad\u0131r. Her iki tutum da samimi de\u011fildir. Bu samimiyetsizlik, zamanla halk nezdinde g\u00fcven kayb\u0131na yol a\u00e7makta; siyaset, ilke \u00fcretmekten \u00e7ok sembol t\u00fcketen bir alana d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n
Bug\u00fcn, ulus-devlet kurmu\u015f bir liderin partisi olarak an\u0131lan CHP\u2019nin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde yirmi be\u015f band\u0131nda sabitlenen bir oy potansiyeline sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, milliyet\u00e7i blokun oy oran\u0131 da benzer \u015fekilde y\u00fczde yirmi iki civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Oysa ara\u015ft\u0131rmalar ve kamuoyu yoklamalar\u0131, toplumun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde sekseninin kendisini \u201cT\u00fcrk\u201d kimli\u011fi \u00fczerinden tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ulus-devlet bilincine sahip oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu durumda \u015fu soru ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz h\u00e2le gelmektedir:
\nMadem toplumun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bu bilince sahiptir, neden bu iki siyasi damara y\u00f6nelim bu kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r?<\/p>\n
Bu tablo, yaln\u0131zca se\u00e7menin \u201cyanl\u0131\u015f tercihi\u201d ile a\u00e7\u0131klanamaz. As\u0131l mesele, bu partilerin s\u00f6z konusu bilinci sahici, anla\u015f\u0131l\u0131r ve ikna edici bir siyasal dile d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrememeleridir.<\/p>\n
Yer yer merkez sa\u011f ekseninde radikal ve a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i yap\u0131lara mesafe koyan halk\u0131n, zamanla \u00fcmmet\u00e7i ya da ulus-devlet fikrine mesafeli olu\u015fumlara y\u00f6nelmesi, bu temsil bo\u015flu\u011funun do\u011fal bir sonucudur.<\/p>\n
Bu durumu \u201cAnlamayan anlamas\u0131n\u201d diyerek ge\u00e7i\u015ftirmek ise tarihsel bir hatad\u0131r. Bu hatan\u0131n bedelini de en \u00e7ok, kendisini ulus-devlet gelene\u011fine yaslayan partiler \u00f6demektedir.
\nHalk, soyut sloganlardan \u00e7ok somut \u00f6rnekleri, hamasetten \u00e7ok g\u00fcven veren dili tercih etmektedir. Gelecek kayg\u0131s\u0131 \u00fcreten, karma\u015f\u0131k ve mu\u011flak s\u00f6ylemler, se\u00e7meni uzakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Buna ra\u011fmen baz\u0131 partilerin \u0131srarla bu dili s\u00fcrd\u00fcrmesi, siyasal ak\u0131l a\u00e7\u0131s\u0131ndan izaha muhta\u00e7t\u0131r.<\/p>\n
Nitekim 2023 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinde Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nun ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde k\u0131rk sekiz oy, muhalefet ad\u0131na tarih\u00ee bir zirve niteli\u011findedir. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir farkla kaybedilen bu se\u00e7imin, \u201cb\u00fcy\u00fck bir hezimet\u201d gibi sunulmas\u0131 ise ciddi bir psikolojik k\u0131r\u0131lmaya yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ard\u0131ndan gelen 2024 yerel se\u00e7imlerindeki g\u00f6rece ba\u015far\u0131, bu k\u0131r\u0131lmay\u0131 onarmak yerine, bir t\u00fcr rehavet ortam\u0131 \u00fcretmi\u015ftir. Zafer sarho\u015flu\u011fu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 muhasebenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir. Sonu\u00e7ta, stratejik hatalar birikmi\u015f; olas\u0131 riskler hesaba kat\u0131lmadan hamleler yap\u0131lm\u0131\u015f; r\u00fczg\u00e2ra kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcrken, r\u00fczg\u00e2r\u0131n y\u00f6n\u00fc unutulmu\u015ftur.<\/p>\n
R\u00fczg\u00e2r\u0131 arkas\u0131na alan gemilerin, hedefe daha h\u0131zl\u0131 vard\u0131\u011f\u0131 bilinen bir ger\u00e7ektir. Ancak as\u0131l mesele, r\u00fczg\u00e2r\u0131n nereden esti\u011fini do\u011fru okuyabilmektir.
\nR\u00fczg\u00e2r\u0131 hesaba katmayan kaptan, e\u011fer gemisinde yeterli yak\u0131t varsa bir s\u00fcre daha yol alabilir. Buhar g\u00fcc\u00fcyle, d\u0131\u015f etkenlere ihtiya\u00e7 duymadan ilerleyebilir. Ne var ki, g\u00f6r\u00fcnen odur ki bug\u00fcn bir\u00e7ok siyasi yap\u0131, bu denli g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yak\u0131t sto\u011funa da sahip de\u011fildir.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00fcretim zay\u0131fsa, kadrolar yetersizse, toplumla sahici bir ba\u011f kurulam\u0131yorsa; ne r\u00fczg\u00e2r yeter, ne motor, ne de pusula\u2026<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de as\u0131l sorun, sa\u011f ya da sol meselesi de\u011fildir. Sorun, sahici bir siyasal kimli\u011fin, tutarl\u0131 bir fikr\u00ee omurgan\u0131n ve g\u00fcven veren bir dilin \u00fcretilememesidir.
\nTabelalar de\u011fi\u015fmekte, sloganlar yenilenmekte, kadrolar d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Ancak zihniyet ayn\u0131 kald\u0131k\u00e7a, sonu\u00e7 da de\u011fi\u015fmemektedir.<\/p>\n
Heute geht es nicht darum, sich in die Symbole der Vergangenheit zu fl\u00fcchten, sondern den Geist der Vergangenheit zu verstehen und ihn in die Zukunft zu tragen. Es geht darum, voranzukommen, indem wir ein politisches Kleid n\u00e4hen, das der Wahrheit entspricht, und nicht, indem wir schmale K\u00f6rper in riesige Hemden kleiden.<\/p>\n
Aksi h\u00e2lde, sa\u011f sa\u011f\u0131lmaya, sol sollanmaya; millet ise seyirci kalmaya devam edecektir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Heute geht es nicht darum, sich in die Symbole der Vergangenheit zu fl\u00fcchten, sondern den Geist der Vergangenheit zu verstehen und ihn in die Zukunft zu tragen. Es geht darum, voranzukommen, indem wir ein politisches Kleid n\u00e4hen, das der Wahrheit entspricht, und nicht, indem wir schmale K\u00f6rper in riesige Hemden kleiden.<\/p>","protected":false},"author":15,"featured_media":283318,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-283317","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283319,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283317\/revisions\/283319"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}