Devletin varl\u0131k sebebi, halk\u0131na refah ve g\u00fcvenlik sa\u011flamak ve b\u00f6yle bir hayat\u0131 da g\u00fcvenlik ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n
Onun d\u0131\u015f\u0131nda devlete atfedilen kutsiyetler ve a\u015f\u0131r\u0131 anlamlar\u0131n hepsi, bu temel ve basit g\u00f6revlerini dahi yerine getiremeyen devletlerin a\u00e7\u0131k kusurlar\u0131n\u0131 gizleme gayretinden ibarettir.<\/p>\n
Peki b\u00f6yle bir devletin sahip olmas\u0131 gereken hususlar nedir derseniz ben bunu ‘ASALET’ diye kodlayaca\u011f\u0131m.
\nADALET olmas\u0131n o diyenleriniz olacakt\u0131r. De\u011fil, onu da i\u00e7eriyor.<\/p>\n
Hay\u0131r tabii ki bahsetti\u011fimiz feodal bir asalet de de\u011fil bahsetti\u011fim. Bir k\u0131saltma.<\/p>\n
Gen\u00e7li\u011fimde \u015fiir karalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bile denemedi\u011fim akrosti\u015f tekni\u011finden yola \u00e7\u0131karak yap\u0131lan bir kodlama da diyebilirsiniz.<\/p>\n
‘Asalet’i \u015f\u00f6yle a\u00e7al\u0131m:<\/p>\n
A<\/strong>dalet Halka y\u00fck olan de\u011fil, halk\u0131n s\u0131rt\u0131ndan y\u00fck alan bir devletin, -yani varl\u0131k nedenini yerine getiren bir devletin- sa\u011flamas\u0131 gereken \u015fey asl\u0131nda bu kadar basit.<\/p>\n \u00d6nce Adalet.<\/p>\n Her \u015feyden \u00f6nce adaleti sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc devlet. \u00c7\u00fcnk\u00fc adaletin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde \u00f6nce devlet \u00e7\u00fcr\u00fcr, sonra da toplum. Adalet tuzudur devletin. Koku\u015fmay\u0131 da sistemi i\u00e7ten i\u00e7e kemiren kurtlanmay\u0131 da \u00f6nleyecek olan adalettir.<\/p>\n Sadece mahkeme \u00f6n\u00fcnde adalet de de\u011fil. Gelirde adalet, e\u011fitimde adalet, f\u0131rsatta adalet.<\/p>\n Sonra Sa\u011fl\u0131k.<\/p>\n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 halk\u0131na sa\u011flamaktan aciz bir devlet olamaz. Olmzsa olmaz Asayi\u015f.<\/p>\n Asayi\u015fin tesis edilemedi\u011fi toplumda di\u011fer \u015fartlar\u0131n hi\u00e7biri sa\u011flanamaz. Sokaklar\u0131n \u00e7etelere teslim oldu\u011fu, insanlar\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczende devletin asli g\u00f6revi yerine getirilmiyor demektir.<\/p>\n \u0130nsanlar g\u00fcvenlikleri s\u00f6z konusu oldu\u011funda devletten de\u011fil de g\u00fc\u00e7l\u00fc ve hat\u0131rl\u0131 ‘abilerden’ yard\u0131m istiyorsa, \u00e7areyi devlette de\u011fil Sedat Peker’de ar\u0131yorsa ortada zaafa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir devlet vard\u0131r.<\/p>\n Liyakat tercih de\u011fil bir zorunluluktur.<\/p>\n Devleti y\u00f6netenlerin kadro se\u00e7imlerinde liyakati esas almalar\u0131 bir tercih de\u011fil zorunluluktur. Milletin emanetini elinde tutanlar, bu konuda ‘kay\u0131rmac\u0131l\u0131k’ ve ‘adamc\u0131l\u0131k’ batakl\u0131\u011f\u0131na saplan\u0131rsa devlette ‘liyakat’ yerine ‘sadakat’ esas al\u0131n\u0131rsa hem adalet duygusu zedelenir hem de en basit i\u015flerde bile \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcreten de\u011fil sorun \u00fcreten bir devlet yap\u0131ss\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131n\u0131r.<\/p>\n Bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu kaynak yetersizli\u011finden ya da mevzuat eksikli\u011finden de\u011fil, bu kaynaklar\u0131 kullanan ve mevzuatlar\u0131 uygulayan kadrolar\u0131n liyakatsizli\u011finden kaynakl\u0131.<\/p>\n E\u011fitim \u015fart.<\/p>\n Bir zamanlar bir reklam filminin slogan\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 bu kal\u0131p. ‘E\u011fitim \u015fart’<\/p>\n Bu \u00fclkede \u00e7oban\u0131 cumhurba\u015fkan\u0131, i\u015f\u00e7i \u00e7ocu\u011funu ba\u015fbakan, k\u00f6yl\u00fc \u00e7ocu\u011funu m\u00fcste\u015far yapan sistemin bir aya\u011f\u0131 cumhuriyet ise di\u011fer aya\u011f\u0131 ise t\u00fcm topluma f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi sa\u011flayan e\u011fitimdir.<\/p>\n Fikri h\u00fcr, vicdan\u0131 h\u00fcr ve kendisine anlat\u0131lan\u0131 de\u011fil olan biteni kavrayabilen bilin\u00e7li bir toplumun in\u015fas\u0131 ancak e\u011fitimle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n E\u011fitimi bir ayr\u0131cal\u0131k de\u011fil herkesin eri\u015febilece\u011fi temil bir hak olarak kurgulamayanher devlet bir g\u00fcn i\u00e7eriden \u00e7\u00fcr\u00fcyen a\u011fa\u00e7 gibi en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve heybetli g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc anda y\u0131k\u0131lmaya mahkum olur.<\/p>\n Ve tabii ki Tefti\u015f. Yani denetim.<\/p>\n En m\u00fckemmel sistemler dahi, etkin denetim olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bir s\u00fcre sonra sorun \u00fcretmeye ba\u015flar. Devlet Denetleme Kurulu, Say\u0131\u015ftay, M\u00fclkiye ba\u015fm\u00fcfetti\u015fleri gibi denetimin asli unsurlar\u0131n\u0131n etkin \u015fekilde kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, hatta Say\u0131\u015ftay’a ‘a\u00e7\u0131k aramay\u0131n’ diye talimat verildi\u011fi bir \u00fclkede suistimalin ve ihmellerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemez.<\/p>\n Mevzuatlar ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcnde kal\u0131r, hesap verilmesi gerekti\u011finde ise bir t\u00fcrl\u00fc ‘sorumlu’ bulunmaz. Devleti y\u00f6netmeye talip olmak sadece yetkiyi kullanmak de\u011fil sorumlulu\u011fu da \u00fcstlenmek ve gerekti\u011finde hesap vermektir.<\/p>\n Denetim, hesap verebilirlik ve \u015feffafl\u0131k yoksa; halk\u0131na refah sa\u011flayan bir devlet de\u011fil, halk\u0131ndan ger\u00e7ekleri saklayan bir devlet vard\u0131r. Apa\u00e7\u0131k hakikatlerin bilinmedi\u011fi bir d\u00fczende ise kimsenin ger\u00e7ek sorumlulardan hesaap sorma imkan\u0131 yoktur.<\/p>\n Denetimin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde devlet, kendisini y\u00f6neten elitin, ‘mal\u0131 deniz yemeyen keriz’ mant\u0131\u011f\u0131yla ya\u011fmalad\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n Asl\u0131nda 6 tmel ba\u015fl\u0131kta s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu sistemi kurmak hi\u00e7 de zor de\u011fil. Yeter ki bunu yapmay\u0131 samimiyetle isteyen bir irade ortada olsun.<\/p>\n Siyasetin herg\u00fcn devleti kutsayan hamaset \u00fcretmesi yerine, milletin asli g\u00f6revlerini yerine getirdi\u011fi i\u00e7in g\u00fcven duydu\u011fu bir devleti in\u015fa etmek, \u00fclkenin \u00f6n\u00fcnde duran en \u00f6ncelikli hedeftir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Siyasetin herg\u00fcn devleti kutsayan hamaset \u00fcretmesi yerine, milletin asli g\u00f6revlerini yerine getirdi\u011fi i\u00e7in g\u00fcven duydu\u011fu bir devleti in\u015fa etmek, \u00fclkenin \u00f6n\u00fcnde duran en \u00f6ncelikli hedeftir.<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":282964,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[289],"class_list":{"0":"post-282963","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazarlar","8":"tag-manset"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/282963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=282963"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/282963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":282966,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/282963\/revisions\/282966"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/282964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=282963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=282963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=282963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nS<\/strong>a\u011fl\u0131k
\nA<\/strong>sayi\u015f
\nL<\/strong>iyakat
\nE<\/strong>\u011fitim
\nT<\/strong>efti\u015f<\/p>\n
\nT\u00fcm haklar\u0131n temeli ya\u015fam hakk\u0131ysa, o ya\u015fam\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde ya\u015famak, sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fimin sorun olmad\u0131\u011f\u0131, sadece tedavi edici sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil \u00f6nleyici sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan, g\u0131da g\u00fcvenli\u011finden tutun da sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131nda kadar asl\u0131nda anayasal g\u00f6revleri olan bu \u015fartlar\u0131 eksiksiz \u015fekilde yerine getiren bir devlet.<\/p>\n