Otizmle ya\u015famak, \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ocuktan \u00e7ok aileyi s\u0131nar.<\/p>\n
Otizm T\u00fcrkiye\u2019de hala yanl\u0131\u015f bir yerden konu\u015fuluyor. Bir hastal\u0131k gibi ele al\u0131n\u0131yor. Bir eksiklikmi\u015f gibi tarif ediliyor. \u201cD\u00fczeltilmesi gereken\u201d bir durum olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Oysa i\u015fin ger\u00e7e\u011fi bu de\u011fil. Otizm ne bir mikrop ne de sonradan ortaya \u00e7\u0131kan bir bozukluk. Otizm, beynin d\u00fcnyayla kurdu\u011fu ili\u015fkinin farkl\u0131 bir yolu. Ama bu fark, g\u00fcnl\u00fck hayatta en \u00e7ok \u00e7ocu\u011fu de\u011fil, onunla birlikte ya\u015fayan aileyi zorluyor.<\/p>\n
Her otizmli \u00e7ocuk ayn\u0131 de\u011fil. Kimi konu\u015fmakta zorlan\u0131yor, kimi g\u00f6z temas\u0131 kurmuyor, kimi tekrar eden davran\u0131\u015flar g\u00f6steriyor. Ama ayn\u0131 \u00e7ocuk bazen bir ayr\u0131nt\u0131y\u0131 herkesten \u00f6nce fark edebiliyor, bazen bir melodiyi tek dinleyi\u015fte hat\u0131rl\u0131yor, bazen de saatlerce ayn\u0131 i\u015fe odaklanabiliyor. Yani mesele sadece \u201cyapamad\u0131klar\u0131\u201d de\u011fil; d\u00fcnyay\u0131 ba\u015fka bir yerden alg\u0131lamalar\u0131.<\/p>\n
Otizmin nedenine dair toplumda hala \u00e7ok fazla yanl\u0131\u015f bilgi dola\u015f\u0131yor. Oysa bilim bu konuda olduk\u00e7a net: Otizm b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde genetik ve do\u011fu\u015ftan geliyor. Tek bir nedeni yok, tek bir geni yok. \u015eunu \u00f6zellikle s\u00f6ylemek gerekiyor: Otizm a\u015f\u0131yla olmaz. Anne baban\u0131n tutumuyla, ilgisiyle hi\u00e7 olmaz. Bu t\u00fcr iddialar ailelerin i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131yor; tam tersine, \u00fczerlerine bir de su\u00e7luluk duygusu y\u00fckl\u00fcyor.<\/p>\n
Peki tedavisi var m\u0131?<\/p>\n
Otizmi tamamen ortadan kald\u0131ran bir ila\u00e7 yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortada yok edilmesi gereken bir hastal\u0131k yok. Ama bu, yap\u0131lacak hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na da gelmiyor. Erken tan\u0131 ve do\u011fru e\u011fitimle bir\u00e7ok \u00e7ocuk ileti\u015fim kurabiliyor, g\u00fcnl\u00fck hayatta daha ba\u011f\u0131ms\u0131z olabiliyor. Buradaki mesele \u00e7ocu\u011fu \u201cnormale d\u00f6nd\u00fcrmek\u201d de\u011fil; kendi potansiyelini kullanabilmesine alan a\u00e7mak.<\/p>\n
Ama as\u0131l zor olan k\u0131sm\u0131 genellikle burada ba\u015fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00fcre\u00e7 ka\u011f\u0131t \u00fczerinde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay de\u011fil. Ve y\u00fck, \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ocu\u011fun de\u011fil, ailenin \u00fczerinde kal\u0131yor.<\/p>\n
Otizm tan\u0131s\u0131 alan bir \u00e7ocu\u011fun ailesi i\u00e7in hayat bir anda de\u011fi\u015fiyor. G\u00fcnl\u00fck planlar alt\u00fcst oluyor, i\u015f hayat\u0131 etkileniyor, sosyal ili\u015fkiler daral\u0131yor. \u201cDo\u011fru e\u011fitimi bulabilecek miyim?\u201d, \u201cYanl\u0131\u015f m\u0131 yap\u0131yorum?\u201d, \u201cBu \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde ne olacak?\u201d sorular\u0131 anne babalar\u0131n akl\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131yor. Maddi y\u00fck art\u0131yor, yorgunluk birikiyor. Ve en \u00f6nemlisi, bir\u00e7ok aile kendini yaln\u0131z hissediyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de bu yaln\u0131zl\u0131k daha da belirgin. Erken tan\u0131ya ula\u015fmak zor, nitelikli e\u011fitim pahal\u0131, devlet deste\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131. Kayna\u015ft\u0131rma e\u011fitimi var deniyor ama uygulamada \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ocuk s\u0131n\u0131fta duruyor, ger\u00e7ek bir destek sunulmuyor. \u00d6\u011fretmen yaln\u0131z, aile yaln\u0131z, \u00e7ocuk yaln\u0131z. Oysa kayna\u015ft\u0131rma, \u00e7ocu\u011fun sisteme uymas\u0131 de\u011fil; sistemin \u00e7ocu\u011fa uyum sa\u011flamas\u0131 demek.<\/p>\n
Yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan ailelerin durumu bu y\u00fczden farkl\u0131. \u00c7ocuklar\u0131 daha \u015fansl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil; daha b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir sistemin i\u00e7inde olduklar\u0131 i\u00e7in. Erken tan\u0131 daha h\u0131zl\u0131, e\u011fitim ve terapiye eri\u015fim daha kolay. Okullarda bireysel destek ger\u00e7ekten uygulan\u0131yor. Ve en \u00f6nemlisi, \u201cBu \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce ne olacak?\u201d sorusu tamamen cevaps\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131yor. Yeti\u015fkinlik i\u00e7in ya\u015fam, i\u015f ve sosyal destek planlar\u0131 var. Bu da ailelerin omzundaki y\u00fck\u00fc hafifletiyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de ise aileler \u00e7o\u011fu zaman her \u015feyi tek ba\u015f\u0131na ta\u015f\u0131mak zorunda kal\u0131yor. Otizmle ya\u015faman\u0131n zor taraf\u0131 \u00e7o\u011fu zaman otizmin kendisi de\u011fil; destek eksikli\u011fi oluyor.<\/p>\n
Bu yaz\u0131, otizmi sadece bir \u00e7ocuk meselesi gibi g\u00f6rmemek i\u00e7in yaz\u0131ld\u0131. Ailelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yorgunlu\u011fu, kayg\u0131y\u0131, g\u00f6r\u00fcnmeyen eme\u011fi hat\u0131rlatmak i\u00e7in\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc otizm bir eksiklik de\u011fil. Eksiklik, bu farkl\u0131l\u0131\u011fa ve bu ailelere yeterince alan a\u00e7amayan bir sistemde ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
Bir toplum, en k\u0131r\u0131lgan bireylerine ve onlar\u0131n ailelerine ne kadar sahip \u00e7\u0131k\u0131yorsa, o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eunu \u00f6zellikle s\u00f6ylemek gerekiyor: Otizm a\u015f\u0131yla olmaz. Anne baban\u0131n tutumuyla, ilgisiyle hi\u00e7 olmaz. Bu t\u00fcr iddialar ailelerin i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131yor; tam tersine, \u00fczerlerine bir de su\u00e7luluk duygusu y\u00fckl\u00fcyor.<\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":{"0":"post-280895","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280895"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":280896,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280895\/revisions\/280896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}