Su\u00e7 s\u00f6z konusu olunca akla gelen ilk benzetme batakl\u0131k\/sinek benzetmesidir.<\/p>\n
‘Sadece sinekleri \u00f6ld\u00fcrmek yetmez, batakl\u0131\u011f\u0131 kurutmak gerekir’ denilerek su\u00e7lu ile m\u00fccadele etmenin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 su\u00e7u bitirmek i\u00e7in de \u00e7aba g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini ifade eder bu anoloji.<\/p>\n
‘G\u00fcnahs\u0131z olan ilk ta\u015f\u0131 ats\u0131n’ s\u00f6z\u00fc ise g\u00fcnah\/su\u00e7 dedi\u011fimiz kavram\u0131n her insan i\u00e7in muhtemel oldu\u011funa da i\u015faret eder.<\/p>\n
Malum bu g\u00fcnlerde siyasetten spora, medyadan i\u015f camias\u0131na, sanat d\u00fcnyas\u0131ndan sosyeteye ve sokaktaki insana kadar her kesim ‘su\u00e7la’ an\u0131l\u0131yor ve su\u00e7la m\u00fccadele konusunda pe\u015f pe\u015fe yap\u0131lan operasyonlarla yat\u0131p kalk\u0131yoruz.<\/p>\n
\u0130nsanl\u0131k tarihi kadar eski olan ‘su\u00e7’ olgusu \u00fczerine farkl\u0131 bir benzetme de ben yapay\u0131m m\u00fcsadenizle.<\/p>\n
Ben su\u00e7 ve su\u00e7lu meselesini batakl\u0131k\/sinek analojisi yerine a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k yara\/sinek analojisi ile anlatmak istiyorum.<\/p>\n
Yayg\u0131n benzetmede oldu\u011fu gibi su\u00e7lu yine ‘sinek’ olarak tasvir edilirlken bu analojide ‘su\u00e7’un yerine ‘a\u00e7\u0131k yara’y\u0131 koyuyorum.<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 batakl\u0131\u011f\u0131n sinek \u00e7ekmesi gibi, a\u00e7\u0131k yara da sinek \u00e7eker ve bir s\u00fcre sonra sineklerin b\u0131rakt\u0131klar\u0131 larvalar y\u00fcz\u00fcnden sinek \u00fcretmeye de ba\u015flar.<\/p>\n
Su\u00e7 = A\u00e7\u0131k yara<\/strong> V\u00fccuttaki a\u00e7\u0131k yara iki t\u00fcrl\u00fc olabilir.<\/p>\n D\u0131\u015fardan bir m\u00fcdahale ile yara a\u00e7\u0131labilir. B\u00fcnyedeki bir rahats\u0131zl\u0131k nedeniyle v\u00fccutta yaralar olu\u015fabilir.<\/p>\n Her iki durumda da ilk yap\u0131lmas\u0131 gereken m\u00fcdahale \u00f6ncelikle yaran\u0131n ve \u00e7evresinin temzilenmesi ve yara kapanana kadar d\u00fczenli \u015fekilde pansuman yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n E\u011fer a\u00e7\u0131k yaran\u0131n bak\u0131m\u0131 do\u011fru \u015fekilde yap\u0131lmazsa, yara sinek \u00e7eker ve b\u0131rak\u0131lan bir larva ile kurtlanma ba\u015flar.<\/p>\n Toplumda meydana gelen ani travmalar v\u00fccutta d\u0131\u015far\u0131dan a\u00e7\u0131lan yaraya benzer.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin g\u00f6\u00e7men sorunu, Bunlar asl\u0131nda toplumun kendi b\u00fcnyesinden kaynaklanan sorunlar de\u011fil, kimi zaman ba\u015fka g\u00fc\u00e7ler kimi zaman da toplumu y\u00f6neten s\u0131n\u0131f\u0131n hatlar\u0131ndan kaynaklanan sorunlard\u0131r. Yani yaralar.<\/p>\n Dedi\u011fimiz gibi a\u00e7\u0131k yaralar e\u011fer d\u0131\u015fardan gelen bir m\u00fcdahale ile olu\u015fmu\u015fsa ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl de\u011filse, kanamay\u0131 durdurup pe\u015finden do\u011fru bak\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yara k\u0131sa s\u00fcrede kabuk ba\u011flar ve iyile\u015fir.<\/p>\n Ancak yaralar b\u00fcnyedeki bir rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n semptomu olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yorsa o zaman durum farkl\u0131.<\/p>\n \u0130\u00e7 organlardaki bir fonksiyon bozuklu\u011fu, organ yetersizli\u011fi, kandaki vir\u00fcs veya benzer bir b\u00fcnyeden kaynakl\u0131 olarak a\u00e7\u0131lan yaralarda ise tedavi de farkl\u0131 t\u00fcrl\u00fc olacakt\u0131r.<\/p>\n Organ yetmezli\u011fi nas\u0131l ki v\u00fccutta baz\u0131 a\u00e7\u0131k yaralar\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden olabiliyorsa, gelir yetmezli\u011fi ya da yoksulluk da uzun s\u00fcre \u00e7\u00f6z\u00fclmezse toplumda a\u00e7\u0131k yaralar\u0131n yani su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na neden olacakt\u0131r.<\/p>\n Yara d\u0131\u015far\u0131dan gelen bir m\u00fcdahale ile de a\u00e7\u0131lsa, b\u00fcnyedeki bir fonksiyon bozuklu\u011fundan kaynakl\u0131 da a\u00e7\u0131lsa yara bak\u0131m\u0131 ve bu esnada yaran\u0131n \u00e7ekece\u011fi sineklerle m\u00fccadele etmek ve sterilizasyonu sa\u011flamak yap\u0131lacak ilk m\u00fcdahale \u015fekli olacakt\u0131r.<\/p>\n Ancak e\u011fer yara b\u00fcnyedeki bir rahats\u0131zl\u0131ktan kaynaklan\u0131yorsa, bu kez o rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tahlillere ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r.<\/p>\n Kan testleri, g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeler, farkl\u0131 anabilim dallar\u0131n\u0131n uzmanlar\u0131n\u0131n yapacaklar\u0131 muayene ve de\u011ferlendirmeler sonucunda v\u00fccutta yaralar \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olan hastal\u0131\u011f\u0131n te\u015fhisi yap\u0131larak tedavi ba\u015flanmazsa, yaray\u0131 ne kadar temiz tutarsan\u0131z tutun yeni yaralar a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131 gibi mevcut yaralar\u0131n iyi\u015fle\u015fmesi de imkans\u0131z hale gelecektir.<\/p>\n Ve sonunda \u00f6l\u00fcm ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r.<\/p>\n Bu nedenle toplumda da su\u00e7u \u00fcreten nedenler konusunda siyasetin tek ba\u015f\u0131na te\u015fhis koyup tedavi etmeye kalk\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck riskleri vard\u0131r. Zaten toplumda farkl\u0131 uzmanl\u0131k alanlar\u0131n\u0131n varl\u0131k nedeni de bu t\u00fcr durumlarda ortak ak\u0131l ile \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak i\u00e7indir.<\/p>\n Nas\u0131l ki bir hasta i\u00e7in kapsaml\u0131 bir kons\u00fcltasyon yapmadan cerrahi m\u00fcdahale karar\u0131 al\u0131nm\u0131yorsa, toplumsal meselelere m\u00fcdahale konusunda da i\u015fin uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan kapsaml\u0131 bir kons\u00fcltasyona ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n Aksi halde ne zaman toplum vicdan\u0131n\u0131 rahats\u0131z eden bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ortal\u0131k hemen ‘idam geri gelsin’ diyen kalabal\u0131\u011f\u0131n g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc ile ter\u00f6rize ediliyor.<\/p>\n Bu asl\u0131nda her a\u00e7\u0131k yarada yaralanman\u0131n oldu\u011fu organ\u0131n kesilip at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nermek gibidir.<\/p>\n Oysa t\u0131bb\u0131n amac\u0131 sadece bedeni canl\u0131 tutmak de\u011fildir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00f6nce beden b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde canl\u0131 tutmakt\u0131r.<\/p>\n E\u011fer ki cerrahi bir m\u00fcdahale gerekecek kadar derin bir yara s\u00f6z konusu oldu\u011funda ise sadece usta bir cerraha de\u011fil, iyi bir anestezi ekibine de ihtiya\u00e7 olacakt\u0131r.<\/p>\n Hastan\u0131n bilinci yerindeyken ve kan\u0131rtarak yap\u0131lacak bir ameliyat ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 olabilir?<\/p>\n Kimi cerrahi m\u00fcdahalelerde lokal anestezi kimilerinde ise genel anesteziye yani narkoza ihtiya\u00e7 oldu\u011funu biliyoruz.<\/p>\n Bu, yaran\u0131n derinli\u011fi, bulundu\u011fu organ, ameliyat\u0131n ne kadar s\u00fcrece\u011fi ve tabii ki ameliyat\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 b\u00fcnyenin di\u011fer sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ( tansiyon, \u015feker, akut kalp problemi Vs) ile birlikte de\u011fertlendirilerek karar verilen bir durum.<\/p>\n Yanl\u0131\u015f bir cerrahi m\u00fcdahale organ ve doku kayb\u0131na neden olabilece\u011fi gibi hastan\u0131n masada kalmas\u0131 ile de sonu\u00e7lanabilir! \u015e\u00fcphesiz bu en istenmeyen durumdur.<\/p>\n Analojiyi kurmam\u0131za as\u0131l neden olan su\u00e7 ve su\u00e7luyla m\u00fccadele meselesine d\u00f6necek olu\u0131rsak, su\u00e7lu ile adli te\u015fkilat ve kolluk m\u00fccadele ederken su\u00e7la m\u00fccadele ise ba\u015fta \u00fclkeyi y\u00f6neten siyaset kurumunun konusunda uzman toplum kesimleri ile birlikte hareket etmesi gerekir.<\/p>\n Aksi durumda toplumda b\u00fcy\u00fck kay\u0131plara hatta geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayacak bir toplumsal \u00f6l\u00fcm haline neden olabilir. Bug\u00fcn herkesin dilindeki ‘\u00e7\u00fcr\u00fcme’ benzetmesi s\u00fcphesiz tesad\u00fcf de\u011fil.<\/p>\n Belli ki uzunca s\u00fcre su\u00e7luyla m\u00fccadele konusunda da su\u00e7la m\u00fccadele konusunda da gerekli h\u0131zla do\u011fru m\u00fcdahaleler olmam\u0131\u015f ki, bug\u00fcn su\u00e7luyla m\u00fccadele konusunda at\u0131lan ad\u0131mlar bile su\u00e7un b\u00fcnyede yarartt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcmeyi durdurmaya yetmiyor.<\/p>\n Peki yaralar\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hale gelmeden tedavi edecek kadrolar da a\u00e7\u0131k yaralara maruz kalm\u0131\u015fsa ve sinekler o yaralara da larva b\u0131rakm\u0131\u015fsa ne olacak?<\/p>\n O halde tedaviye \u00f6nce oradan ba\u015flayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n U\u00e7ak anonslar\u0131nda ‘oksijen maskesini \u00f6nce kendinize sonra yan\u0131n\u0131zdakine tak\u0131n’ denir.<\/p>\n \u0130lk yard\u0131m ve kurtarma m\u00fcdahalelerinde de \u00f6ncelikle kurtar\u0131c\u0131n\u0131n can g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flan\u0131r ve onun hayat\u0131 riske at\u0131lmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o hayattaysa yaral\u0131ya ya da enkaz alt\u0131ndakine yard\u0131m edebilecektir.<\/p>\n Tam da bu nedenle toplumu tedavi edecek heyetlerdeki bozulmay\u0131 tedavi ederek ba\u015flamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Bunu yapmak i\u00e7in toplumun sterilizastyon ve tedavi konusunda t\u0131bbi bilgileri yoksa, kadim bilgilerinden yola \u00e7\u0131karak baz\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilir. Babaannelerimiz, annelerimiz sterilizasyon i\u00e7in ne yap\u0131yorsa belki de o y\u00f6ntemlerle \u00f6nce ‘sa\u011fl\u0131k ekibini’ tedavi ederek yola \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z.<\/p>\n Sirkeyi (ak\u0131l), sar\u0131msa\u011f\u0131 (irade) ve temiz t\u00fclbenti (vicdan) eksik etmeyin!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Su\u00e7 s\u00f6z konusu olunca akla gelen ilk benzetme batakl\u0131k\/sinek benzetmesidir. ‘Sadece sinekleri \u00f6ld\u00fcrmek yetmez, batakl\u0131\u011f\u0131 kurutmak gerekir’ denilerek su\u00e7lu ile m\u00fccadele etmenin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 su\u00e7u bitirmek i\u00e7in de \u00e7aba g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini ifade eder bu anoloji. ‘G\u00fcnahs\u0131z olan ilk ta\u015f\u0131 ats\u0131n’ s\u00f6z\u00fc ise g\u00fcnah\/su\u00e7 dedi\u011fimiz kavram\u0131n her insan i\u00e7in muhtemel oldu\u011funa da i\u015faret eder. Malum bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":{"0":"post-280763","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280763"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":280766,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280763\/revisions\/280766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nSu\u00e7lu = Sinek<\/strong>
\nToplum = V\u00fccut<\/strong><\/p>\n
\n\u00f6rne\u011fin k\u00f6ylerin bo\u015falt\u0131larak insanlar\u0131n zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulmas\u0131,
\n\u00f6rne\u011fin bir sava\u015f veya b\u00fcy\u00fck ekonomik buhranlar.<\/p>\n