Milliyet\u00e7ilik, tarihsel olarak bir halk\u0131n egemenlik bilinci, kamusal sorumluluk duygusu ve ortak gelecek tasavvuru \u00fczerine in\u015fa edilir. Ernest Renan\u2019\u0131n ifadesiyle millet, \u201cher g\u00fcn yeniden verilen bir plebisit\u201dtir; yani bilin\u00e7li, s\u00fcreklilik ta\u015f\u0131yan ve ahlaki bir siyasal iradedir. Benedict Anderson bu iradeyi siyasal olarak kurulan bir \u201chayali cemaat\u201d olarak tan\u0131mlar; Eric Hobsbawm ise milliyet\u00e7ili\u011fin ancak tarih, emek ve kurumlar \u00fczerinden anlam kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgular. K\u0131sacas\u0131 milliyet\u00e7ilik; ba\u011f\u0131rarak de\u011fil d\u00fc\u015f\u00fcnerek, t\u00fcketerek de\u011fil \u00fcreterek, k\u00fcfrederek de\u011fil hukuk kurarak var olur.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de ise uzun s\u00fcredir bu bilin\u00e7li siyasal iradenin yerini, refleksif \u00f6fke n\u00f6betleri, trib\u00fcn k\u00fcfr\u00fc ve t\u00fcketim nesneleri ald\u0131. Milliyet\u00e7ilik, bir fikir olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir jest, bir poz, bir etiket h\u00e2line getirildi. Buna art\u0131k daha d\u00fcr\u00fcst bir isim vermek gerekiyor: Gazoz milliyet\u00e7ili\u011fi.
\nT\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurucu ideolojisi olan Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi, bu s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n tam kar\u015f\u0131s\u0131nda durur. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ni kuran T\u00fcrkiye halk\u0131na T\u00fcrk milleti denir\u201d tan\u0131m\u0131, etnik k\u00f6keni de\u011fil siyasal aidiyeti, kan\u0131 de\u011fil hukuku, k\u00fclt\u00fcrel \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil e\u015fit yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131 esas al\u0131r. Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi hamasi de\u011fildir; programl\u0131d\u0131r. D\u0131\u015flay\u0131c\u0131 de\u011fildir; kurucudur. Yurtseverli\u011fi bir his patlamas\u0131 de\u011fil, kamusal sorumluluk rejimi olarak g\u00f6r\u00fcr. Bug\u00fcn \u201cyerli ve milli\u201d diye pazarlanan bir\u00e7ok refleks ise bu anlay\u0131\u015f\u0131n tam kar\u015f\u0131 ucunda durmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bursaspor trib\u00fcnlerinde Leyla Zana\u2019ya edilen k\u00fcf\u00fcr, bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn tesad\u00fcfi bir \u00f6rne\u011fi de\u011fildir. Bu k\u00fcf\u00fcr, y\u0131llard\u0131r bilin\u00e7li bi\u00e7imde \u00fcretilen kimlik siyasetinin, d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 dilin ve cezas\u0131z b\u0131rak\u0131lan nefret s\u00f6yleminin do\u011fal sonucudur. K\u00fcf\u00fcr, milliyet\u00e7ilik de\u011fildir. K\u00fcf\u00fcr, d\u00fc\u015f\u00fcncenin bitti\u011fi yerde ba\u015flayan bir ilkel bo\u015fal\u0131m bi\u00e7imidir. Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finde k\u00fcf\u00fcr yoktur; fikr\u00ee m\u00fccadele, siyasal ele\u015ftiri ve hukuk vard\u0131r. Trib\u00fcn diliyle siyaset yapmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda, millet yurtta\u015f olmaktan \u00e7\u0131kar; kolay y\u00f6nlendirilen bir kalabal\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n
Ne var ki as\u0131l ibretlik olan, bu olaydan sonra sergilenen tepkilerdir.<\/p>\n
Zafer Partisi\u2019nden ba\u015flayarak farkl\u0131 siyasal akt\u00f6rlerin Uluda\u011f Gazozu \u00fczerinden poz vermesi, milliyet\u00e7ili\u011fin art\u0131k tarihsel bilin\u00e7le de\u011fil, market raflar\u0131yla kuruldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bir i\u00e7ecek markas\u0131, bir anda siyasal sadakatin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu, Eric Hobsbawm\u2019\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u201cicat edilmi\u015f gelenekler\u201din bile gerisine d\u00fc\u015fen, neredeyse parodik bir milliyet\u00e7ilik performans\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnce yoktur; sembol vard\u0131r. Program yoktur; jest vard\u0131r. \u0130lke yoktur; foto\u011fraf vard\u0131r.<\/p>\n
\u0130mamo\u011flu\u2019nun dan\u0131\u015fman\u0131 \u0130brahim \u00d6zkan\u2019\u0131n ve Dr. Bengi Ba\u015fer\u2019in bu g\u00f6steriye eklemlenmesi ise, bu s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca milliyet\u00e7i sa\u011fa ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, muhalefetin merkezine kadar yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Muhalefet, milliyet\u00e7ili\u011fi tart\u0131\u015fmak yerine ona uyum sa\u011flamay\u0131, onu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek yerine onunla poz vermeyi tercih etmi\u015ftir. Siyaset, fikir \u00fcretme alan\u0131 olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f; g\u00f6rsel sadakat rit\u00fcelleriyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir alg\u0131 faaliyetine indirgenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu noktada \u015funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemek gerekir:<\/p>\n
Bir i\u00e7ecek markas\u0131yla siyasal aidiyet kuruluyorsa, ortada milliyet\u00e7ilik de\u011fil; k\u00fclt\u00fcrel t\u00fcketimcili\u011fin politik taklidi vard\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f ne ulus bilinci \u00fcretir ne de yurtta\u015fl\u0131k. Sadece g\u00fcr\u00fclt\u00fc \u00fcretir. Ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc, her zaman d\u00fc\u015f\u00fcncenin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r.<\/p>\n
CHP\u2019nin bu s\u00fcre\u00e7teki tutumu ise, T\u00fcrkiye muhalefetinin entelekt\u00fcel krizinin neredeyse ders kitab\u0131 \u00f6rne\u011fidir. Ne trib\u00fcn k\u00fcfr\u00fcne kar\u015f\u0131 Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi temelinde net bir tutum al\u0131nm\u0131\u015f, ne de bu pop\u00fclist sembolizme kar\u015f\u0131 kurucu bir yurtseverlik dili geli\u015ftirilebilmi\u015ftir. CHP bir kez daha kalabal\u0131\u011f\u0131n arkas\u0131na saklanmay\u0131, g\u00fcr\u00fclt\u00fcye teslim olmay\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnsel risk almamay\u0131 tercih etmi\u015ftir. Oysa yurtseverlik, tam da bu anlarda anlam kazan\u0131r: Yanl\u0131\u015fa alk\u0131\u015f tutan \u00e7o\u011funlu\u011fa kar\u015f\u0131, do\u011fruyu savunabilme cesaretidir.<\/p>\n
Ger\u00e7ek yurtseverlik;
\n\u2013 kamusal ahlak\u0131 savunur,
\n\u2013 hukuku merkeze al\u0131r,
\n\u2013 eme\u011fi ve e\u015fit yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131 esas al\u0131r,
\n\u2013 kimlik siyasetiyle de\u011fil, ortak ya\u015fam ilkeleriyle konu\u015fur,
\n\u2013 Cumhuriyet\u2019i bir semboller manzumesi de\u011fil, ya\u015fayan bir siyasal d\u00fczen olarak kavrar.<\/p>\n
Gazozla yurtseverlik olmaz.
\nK\u00fcf\u00fcrle millet olunmaz.
\nPoz vererek Cumhuriyet savunulmaz.<\/p>\n
Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de \u201cmilliyet\u00e7ilik\u201d ad\u0131 alt\u0131nda dola\u015f\u0131ma sokulan bu pratikler, ulusu siyasal bir \u00f6zne olarak g\u00fc\u00e7lendirmiyor; tam tersine onu duygusal, tepkisel ve kolay manip\u00fcle edilen bir kalabal\u0131\u011fa indiriyor. Bu, yaln\u0131zca iktidarlar\u0131n de\u011fil, siyasal cesareti olmayan muhalefetin de i\u015fine gelen bir toplumsal formdur. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnen yurtta\u015f soru sorar; ba\u011f\u0131ran taraftar ise sadece e\u015flik eder.<\/p>\n
Yurtseverlik trib\u00fcnde de\u011fil; ak\u0131lda, hukukta ve kamusal vicdanda ya\u015far.
\nGazoz milliyet\u00e7ili\u011fi ise tam olarak bunlar\u0131n yoklu\u011funda ortaya \u00e7\u0131kar.
\nVe her ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, bu \u00fclkenin yaln\u0131zca siyasal akl\u0131n\u0131 de\u011fil, Cumhuriyet iddias\u0131n\u0131 da biraz daha a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Bu tablo kar\u015f\u0131s\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gereken ise son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin ihtiyac\u0131, reflekslere teslim olan bir s\u00f6zde milliyet\u00e7ilik de\u011fil; Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fini yeniden siyasal ak\u0131l, yurtta\u015fl\u0131k hukuku ve kamusal sorumluluk temelinde \u00fcretmektir. Muhalefet, pop\u00fcler olan\u0131n pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklenmeyi b\u0131rak\u0131p, do\u011fru olan\u0131 savunma cesaretini yeniden kazanmak zorundad\u0131r.<\/p>\n
Milliyet\u00e7ilik, trib\u00fcnlere g\u00f6z k\u0131rparak de\u011fil; laiklikten, hukuktan, sosyal devletten ve e\u015fit yurtta\u015fl\u0131ktan taviz vermeden yap\u0131l\u0131r. Cumhuriyet\u00e7i yurtseverlik, k\u0131sa vadeli alk\u0131\u015flara de\u011fil, uzun vadeli siyasal omurgaya dayan\u0131r. Aksi h\u00e2lde bug\u00fcn gazozla kurulan sembolik sadakat, yar\u0131n daha sert, daha d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve daha otoriter bi\u00e7imlere evrilir. Bu y\u00fczden mesele bir i\u00e7ecek markas\u0131 de\u011fil; siyasal akl\u0131n yeniden in\u015fa edilip edilmeyece\u011fi meselesidir.<\/p>\n
\u00d6te yandan bu \u201cgazoz milliyet\u00e7ili\u011fi\u201d s\u00fcrecinin, T\u00fcrkiye\u2019de y\u0131llard\u0131r i\u015fletilen ter\u00f6rle m\u00fccadele s\u00f6ylemiyle yan yana ilerlemesi de dikkat \u00e7ekicidir. Ter\u00f6r\u00fc bitirme iddias\u0131, toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 ve hukuk devletini g\u00fc\u00e7lendirmek yerine, kimlikler \u00fczerinden gerilim \u00fcretmenin aparat\u0131 h\u00e2line getirildi\u011finde; ortaya g\u00fcvenlik de\u011fil, s\u00fcrekli teyakkuz h\u00e2li \u00e7\u0131kar. Gazoz \u00fczerinden kurulan sembolik safla\u015fmalar, bu teyakkuz siyasetinin k\u00fclt\u00fcrel uzant\u0131s\u0131d\u0131r. Sorunlar\u0131 hukukla \u00e7\u00f6zmek yerine, sembollerle bast\u0131rma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131; ter\u00f6r\u00fc de, toplumsal kutupla\u015fmay\u0131 da besler.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc ter\u00f6rle m\u00fccadele, hukukun ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; tam tersine en g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde i\u015fletildi\u011fi yerde ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131r. Gazoz milliyet\u00e7ili\u011fi ise hukuku de\u011fil, refleksi; \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de\u011fil, ge\u00e7ici tatmini b\u00fcy\u00fct\u00fcr.<\/p>\n
Ve kimse kusura bakmas\u0131n.
\nMilliyet\u00e7ilik, marketten al\u0131nan bir \u015fi\u015feyle yap\u0131lmaz.
\nCumhuriyet, poz vererek savunulmaz.
\nAtat\u00fcrk, trib\u00fcnlere oynamazd\u0131; akla seslenirdi.
\nBu \u00fclke, ba\u011f\u0131ranlardan de\u011fil d\u00fc\u015f\u00fcnenlerden kuruldu.
\nBug\u00fcn gazozla saf tutanlar, yar\u0131n ba\u015fka bir raf \u00fcr\u00fcn\u00fcnde hizaya girer.
\n\u00c7\u00fcnk\u00fc fikri olmayan\u0131n sadakati, sembollerle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.
\nUlus olmak, i\u00e7mekle de\u011fil in\u015fa etmekle ilgilidir.
\nVe T\u00fcrkiye\u2019nin ihtiyac\u0131, daha \u00e7ok gazoz de\u011fil;
\ndaha \u00e7ok ak\u0131l, daha \u00e7ok hukuk, daha \u00e7ok cesarettir.<\/p>\n
Ve belki de en ac\u0131 ger\u00e7ek \u015fudur: Gazoz milliyet\u00e7ili\u011fi bu \u00fclkede tesad\u00fcfen ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131. Bu, d\u00fc\u015f\u00fcncenin sistemli bi\u00e7imde itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, akl\u0131n \u201celitizm\u201d, hukukun \u201cayak ba\u011f\u0131\u201d, ilkenin \u201cl\u00fcks\u201d say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 uzun bir siyasal iklimin do\u011fal \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Y\u0131llarca yurtta\u015f de\u011fil taraftar \u00fcretildi, bilin\u00e7 de\u011fil refleks te\u015fvik edildi, hak talebi de\u011fil sadakat \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>\n
Sonunda ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey, ulusu ileriye ta\u015f\u0131yacak bir milliyet\u00e7ilik de\u011fil; en ufak kriz an\u0131nda k\u00f6p\u00fcren, g\u00fcr\u00fclt\u00fc \u00e7\u0131karan ama hi\u00e7bir sorunu \u00e7\u00f6zmeyen bir duygu kalabal\u0131\u011f\u0131 oldu. \u0130\u015fte tam bu y\u00fczden mesele bir gazoz meselesi de\u011fildir. Mesele, Cumhuriyet\u2019in yurtta\u015f m\u0131 yeti\u015ftirece\u011fi, yoksa raflar aras\u0131nda y\u00f6nlendirilen kalabal\u0131klarla m\u0131 yoluna devam edece\u011fidir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gazoz milliyet\u00e7ili\u011fi bu \u00fclkede tesad\u00fcfen ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131. Bu, d\u00fc\u015f\u00fcncenin sistemli bi\u00e7imde itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, akl\u0131n \u201celitizm\u201d, hukukun \u201cayak ba\u011f\u0131\u201d, ilkenin \u201cl\u00fcks\u201d say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 uzun bir siyasal iklimin do\u011fal \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Y\u0131llarca yurtta\u015f de\u011fil taraftar \u00fcretildi, bilin\u00e7 de\u011fil refleks te\u015fvik edildi, hak talebi de\u011fil sadakat \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":{"0":"post-280656","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280656"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":280658,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280656\/revisions\/280658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}