Et yerine b\u00f6cek yemeye haz\u0131r olun!<\/p>\n
Un kurduyla zenginle\u015ftirilmi\u015f k\u00f6fteye ne dersiniz? Ya fermente edilmi\u015f mantardan yap\u0131lm\u0131\u015f biftek? D\u00fcnyada protein kaynaklar\u0131na eri\u015fim zorla\u015ft\u0131k\u00e7a onlarca \u015firket ete alternatif olu\u015fturacak yiyecekler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. Ortalama olarak bir insan\u0131n g\u00fcnde 50 gram proteine ihtiyac\u0131 var. Fakat Kuzey Amerika ve Avrupa gibi zengin b\u00f6lgelerde insanlar tipik olarak bunun iki kat\u0131n\u0131 t\u00fcketiyor. Genel olarak zenginlik art\u0131k\u00e7a ete talep de artar. Bu e\u011filim \u00f6zellikle \u00c7in\u2019de belirgin. \u00d6yle ki bu \u00fclkede 1960\u2019tan bu yana t\u00fcketilen et miktar\u0131 15 kat\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. Bu kadar \u00e7ok et yemek, hayvanlar, insanlar ve gezegenin \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck y\u00fck olu\u015fturuyor.<\/p>\n
KIRMIZI ETTE KES\u0130NT\u0130<\/strong><\/p>\n Lancet Raporu\u2019na g\u00f6re gezegen ve insanlar i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beslenme d\u00fczeninde, k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretiminde y\u00fczde 75 gibi hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir kesinti gerekiyor. Ayn\u0131 zamanda sebze, meyve, baklagiller ve kabuklu yemi\u015f \u00fcretiminin en az iki misli artmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re 2050 y\u0131l\u0131na kadar k\u00fcresel et t\u00fcketiminin y\u00fczde20\u2019sinin yerine mikrobiyal protein alternatifleri koymak y\u0131ll\u0131k ormans\u0131zla\u015ft\u0131rma oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 50 azaltabilir. Hayvansal proteinlere alternatif bulmak o kadar da zor de\u011fil. Bezelye, fasulye, tah\u0131llar ve kabuklu yemi\u015fler gibi bitkiler hem daha ucuz hem de eri\u015fimi kolay. Bunlar sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu kadar da d\u00fc\u015f\u00fck karbon ayak izine sahip.<\/p>\n LEZZET\u0130 ARATMAYACAK<\/strong><\/p>\n Ayr\u0131ca tofu (soya s\u00fct\u00fcnden elde edilir), seitan (bu\u011fday gl\u00fcteni ve su ile yap\u0131l\u0131r) ve tempeh (fermente edilmi\u015f soya) gibi geleneksel bitki kaynakl\u0131 \u00fcr\u00fcnler de eti aratmayacak kadar lezzetli. Son y\u0131llarda bu pazar, b\u00f6ceklerden mikroplara, pek \u00e7ok alternatifi kapsayacak \u015fekilde geni\u015flemekte.<\/p>\n Bu proteinler yiyecek \u00fcretimini daha \u00e7evre dostu ve verimli hale getiriyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve \u00fcreticiler hem maliyet hem de tat a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantaj\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in k\u0131yas\u0131ya bir rekabetin i\u00e7inde.<\/p>\n SE\u00c7ENEKLER\u0130M\u0130Z NELER?<\/strong><\/p>\n LABORATUVAR \u00dcRET\u0130M\u0130 ET<\/strong><\/p>\n Et art\u0131k mezbahalardan de\u011fil, laboratuvarlardan \u00e7\u0131kacak. ABD\u2019de haziran ay\u0131nda ilk iki k\u00fclt\u00fcr etine ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yak\u0131ld\u0131. Laboratuvar etinin enerji talebi \u00e7ok y\u00fcksek olsa da arazi ve su ihtiyac\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck. Laboratuvar \u00fcretimi etlerde antibiyotik kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in antibiyotik direnci sorunu da ortadan kalkabilir.<\/p>\n Bitki bazl\u0131 etler:<\/strong> Soya, et yerine kullan\u0131lan alternatiflerin \u00f6nc\u00fclerinden. Ancak bezelye proteinlerinin pop\u00fclaritesi de h\u0131zla y\u00fckseliyor. Bunun nedenlerinden biri de bezelyede alerjenlerin bulunmay\u0131\u015f\u0131.<\/p>\n REKOMB\u0130NANT PROTE\u0130NLER<\/strong><\/p>\n Rekombinant teknolojisi, bir organizmadan herhangi bir yolla \u00e7\u0131kart\u0131lan bir genin, uygun bir kona\u011f\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ftirilerek \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lar. Geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilen (GM) bakteriler ve mayalar \u00e7e\u015fitli yararl\u0131 proteinlerin yarat\u0131lmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir kaynakt\u0131r. Bu s\u00fcrece \u201chassas fermentasyon\u201d denir. \u00d6rne\u011fin geleneksel peynir yap\u0131m\u0131nda hayvan\u0131n i\u015fkembesinden al\u0131nan ve peynir mayas\u0131 olarak bilinen (rennin) enzim kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n yerine GM mikroplar\u0131ndan elde edilen kimozin konulur. Rennin\u2019in yerine ge\u00e7ecek olan enzimlerin kullan\u0131m\u0131 yetkili kurumlardan al\u0131nacak onaya ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n Mikoproteinler:<\/strong> Fusarium venenatum mantar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131yla fermantasyon sonucu elde edilen ve et yerine ge\u00e7en veya et lezzeti vermek amac\u0131yla kullan\u0131lan g\u0131dalara mikoproteinler denir. Bunlar 1967\u2019de Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta bir bah\u00e7ede ke\u015ffedildi, 1980\u2019de piyasaya \u00e7\u0131kt\u0131. 2000\u2019li y\u0131llarda ABD\u2019de boy g\u00f6sterdi. Bu \u00fcr\u00fcne \u201cQuorn\u201d ad\u0131 verildi. Ba\u015fka mantarlardan da mikoprotein yap\u0131ld\u0131. \u00d6rne\u011fin ABD\u2019de \u015fu anda bir d\u00fczine kadar \u015firket farkl\u0131 mikoproteinler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Mikoproteinler yard\u0131m\u0131yla yaln\u0131zca k\u0131rm\u0131z\u0131 et de\u011fil, mantar bazl\u0131 bal\u0131k da yap\u0131l\u0131yor. \u015eirketlerin amac\u0131 mikoproteini en d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle \u00fcretmek.<\/p>\n Yosun:<\/strong> Baz\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerde iri deniz yosunu y\u00fcksek proteinli g\u0131da i\u00e7eri\u011fi olarak de\u011ferlendirilir. Pek \u00e7ok \u00fclkede denizlerde kaba g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc kahverengi bir t\u00fcr yosun tar\u0131m\u0131 yap\u0131larak havadan karbonun ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmakta. Bu \u015fekilde hayvanlara ve insanalara da protein sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Son ara\u015ft\u0131rmalarda k\u0131rm\u0131z\u0131-yosundan yap\u0131lan hayvan-g\u0131da- desteklerinin s\u0131\u011f\u0131rlardaki metan gaz\u0131n\u0131 y\u00fczde 80 oran\u0131nda azaltt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Spirulina gibi mikro-yosunlar da protein unu olarak mutfaklarda kullan\u0131l\u0131yor. \u201cBilim insanlar\u0131 yapay zek\u00e2dan yararlanarak mikro-yosunlar\u0131n en verimli t\u00fcr\u00fcn\u00fc bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca yosunlar\u0131n ye\u015fil rengini ve bal\u0131k tad\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in de \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n Bakteriyel proteinler:<\/strong> Baz\u0131 bakteriler, hidrojenle beslendikleri takdirde havadaki karbondioksitten do\u011fal olarak protein \u00fcretebilirler. Suyu ayr\u0131\u015ft\u0131rmak gibi. Finlandiya\u2019da bulunan Solar Foods, Xanthobacter isimli do\u011fal bir bakteriden yararlanarak insanlar\u0131n kullanmas\u0131 i\u00e7in protein tozu \u00fcretiyor. Solein ad\u0131 verilen bu \u00fcr\u00fcn ge\u00e7en y\u0131l Singapur\u2019da onay ald\u0131.<\/p>\n B\u00f6cekler:<\/strong> D\u00fcnyada \u00e7ok say\u0131da k\u00fclt\u00fcr\u00fcn m\u00f6n\u00fclerine b\u00f6cek de dahildir. Genellikle b\u00fct\u00fcn olarak ve k\u0131zart\u0131larak yenir. Son y\u0131llarda baz\u0131 \u015firketler b\u00f6cekleri hayvan yemi olarak kullanmak \u00fczere b\u00f6cek \u00e7iftliklerinde yeti\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. \u00c7o\u011funlukla a\u011fustos b\u00f6ce\u011fi, \u00e7ekirge, un kurdu ve kara-asker-sine\u011fi larvalar\u0131 yeti\u015ftiriliyor. B\u00f6cek bazl\u0131 burgerler uzun y\u0131llardan beri AB \u00fclkelerinde sat\u0131l\u0131yor. A\u011fustos b\u00f6ce\u011fi veya \u00e7ekirgeden yap\u0131lan unlar da uluslararas\u0131 g\u0131da pazarlar\u0131nda bulunuyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Et yerine b\u00f6cek yemeye haz\u0131r olun! Un kurduyla zenginle\u015ftirilmi\u015f k\u00f6fteye ne dersiniz? Ya fermente edilmi\u015f mantardan yap\u0131lm\u0131\u015f biftek? D\u00fcnyada protein kaynaklar\u0131na eri\u015fim zorla\u015ft\u0131k\u00e7a onlarca \u015firket ete alternatif olu\u015fturacak yiyecekler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. Ortalama olarak bir insan\u0131n g\u00fcnde 50 gram proteine ihtiyac\u0131 var. Fakat Kuzey Amerika ve Avrupa gibi zengin b\u00f6lgelerde insanlar tipik olarak bunun iki […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":277909,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[],"class_list":{"0":"post-275835","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ekonomi","8":"category-yasam"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=275835"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275835\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/277909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=275835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=275835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/halkweb.com.tr\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=275835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}