Aziz Nesin’in aramızdan ayrılışının 24’ncü yıldönümü… 

Roman, öykü, şiir, deneme ve makale konularında sayısız eser üreten yazdıkları farklı pek çok dile çevrilmiş ve eserleri toplamda 8 milyondan fazla baskı yapmış usta yazar Aziz Nesin’i aramızdan ayrılışının 24. yılında özlemle anıyoruz. Ömrünü hapishanelerde geçiren, karanlığa karşı mücadele eden, Madımak Katliamı’nda ölümle burun buruna gelen aydın düşünür, 80 yaşında hayata gözlerini yumdu… Ardında […]

Roman, öykü, şiir, deneme ve makale konularında sayısız eser üreten yazdıkları farklı pek çok dile çevrilmiş ve eserleri toplamda 8 milyondan fazla baskı yapmış usta yazar Aziz Nesin’i aramızdan ayrılışının 24. yılında özlemle anıyoruz. Ömrünü hapishanelerde geçiren, karanlığa karşı mücadele eden, Madımak Katliamı’nda ölümle burun buruna gelen aydın düşünür, 80 yaşında hayata gözlerini yumdu… Ardında birçok eser bırakan Nesin’in hafızalara kazınan sayısız sözlerinden biri de “Hayalim; küçük bir çocuğa ‘ne kadar seviyorsun’ dediğinde, açıp elini iki yana ‘İşte bu kadar’ derken ki o masum sevgiyi bulmaktı” oldu. İşte Aziz Nesin’in hayatı, eserleri ve hakkında merak edilen her şey…

AZİZ NESİN KİMDİR?

Asıl adı Mehmet Nusret Nesin’dir 20 Aralık 1915’te Heybeliada’da doğmuş, 6 Temmuz 1995, Alaçatı’da hayatını kaybetmiştir. Bilinen adıyla Aziz Nesin, kısa öykü, tiyatro ve şiir dallarında pek çok yapıtı bulunan Türk mizah yazarıdır.

UNESCO’nun yayınladığı Index Translationum adlı dünya çeviri bibliyografyasına göre Aziz Nesin, Türkçe eser veren yazarlar arasında Orhan Pamuk, Yaşar Kemal ve Nazım Hikmet’in ardından eserleri yabancı dillere en çok çevrilen dördüncü yazar konumundadır.

Çocukluğu
Aziz Nesin, 20 Aralık 1915’te İstanbul Heybeliada’da doğdu. Babası Abdülaziz Bey Giresun’un Şebinkarahisar ilçesine bağlı Ocaktaşı köyünden gelerek İstanbul’a yerleşti ve bahçıvanlık yaparak geçimini sağladı.

Öğrenim Hayatı
Aziz Nesin, 1924’te İstanbul Süleymaniye’deki adı daha sonra İstanbul 7. İlkokulu olarak değiştirilecek olan “Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi’nin 3. sınıfına girdi. İki yıl Darüşşafaka Lisesi’nde okuduktan sonra, 1935’te Kuleli Askeri Lisesi’ni, 1937’de Ankara’da Harp Okulu’nu bitirip teğmen oldu. Son olarak 1939’da Askeri Fen Okulu’nu bitirdi. Bu dönemde bir yandan da Güzel Sanatlar Akademisi Süsleme Bölümü’ne devam etti. Bir röportajında ona bu eğitim hayatının “Fikri takip” dedikleri şeyi getirdiğini belirtmiştir.

Çalışma Hayatı
Aziz Nesin, Ankara Harp Okulu’nu bitirmesinin ardından asteğmen rütbesiyle orduya katıldı. 1941’den başlayarak II. Dünya Savaşı yıllarında 2 yıl Trakya’da çadırlı ordugâhta görev yaptı. 1942’de Erzurum Müstahkem Mevkii İstihkam Taburu Bölük Komutanlığı’na atandı ve bir bomba kazasında yaralandı. Erzincan’da depremde yıkılmış bir cephaneliğin boşaltılmasıyla görevlendirildi. 1944’te Ankara’da Harp Okulu’nda açılan ilk tank kursuna katıldı. Aynı yıl Zonguldak’ta uçaksavar top mevzileri yaptırmakla da görevlendirildikten sonra üsteğmen rütbesindeyken “görev ve yetkisini kötüye kullandığı” suçlamasıyla askerlikten uzaklaştırıldı.

Özel Hayatı
Aziz Nesin, iki kere evlenmiş, Vedia Nesin ile yaptığı ilk evliliğinden Oya (d. 1940) ve Ateş (d. 1942), Meral Çelen ile yaptığı ikinci evliliğinden ise Hüseyin Ali (d. 1956) ve Ahmet Aziz (d. 1957) adlarında toplam 4 çocuk sahibi olmuştur.

Mizah ve sanat anlayışı
Yapılan bir röportajdan alıntı… Aziz Nesin; mizahı, sanatçıyı ve sanatını şu şekilde tanımlamaktadır.

« …Mizah deyince halk yararına işlevi olan görevci mizahı anladığımı baştan söylemeliyim…Beni mizah yazarlığına iten etken, o günkü ortamın koşullarıydı. Kısaca şunu söyleyeyim; genellikle yoksunluk ve yoksulluk, yaşamından gelen bir kızgınlık, öfke, bir hınç alma biçimidir mizah…Her zorluk, her acı çeken ille de mizahçı olmaz elbet, ama bu ağır koşullar kişinin mizahçı yeteneğini geliştirir…Mizahçının yetişmesi için gerekli bireysel koşuldan da anlaşılacağı üzere, mizah, bir yıkıcılıktır. Mizahçı kırgınlıklarını, nefretini, kinini, öfkesini, hıncını, bilinçli bir biçimde gerçekten yıkılması gereken hedefe yöneltebilir ve mizah silahını halk yararına kullanabilirse, bir olumlu yıkıcı olur…Sınıfsal bilinci olan her yazar, ister istemez güdümlü olduğunu, kendi kendini güdümlediğini bilir.Sınıfsal bilince sahip bir yazarı, bir sanatçıyı güdümlü kılmak hiçbir politikacının hiçbir yönetmenin haddi değildir… Sanatın işlevi?…Bu konuda başkalarınınkine uymayan düşünceler içindeyim…Sanatçının kendini, kendi sınıfıyla özdeşleştirmesi koşuluyla, sanatın işlevi, sanatçının kendini dışlaması, varlaması, ortaya koyması demektir. Sınıfıyla özdeşleşmiş olduğundan, kendini anlatırken sınıfını anlatmış olur.

AZİZ NESİN MADIMAK OTELİ KATLİAMINI ANLATIYOR

”Hepinize saygılarımı, sevgilerimi sunuyorum.”

Ben Aziz Nesin. 1915 doğumluyum ve işin aslı yaşadığım toplumdan biraz farklı bir yapıdayım. Boyum kadar kitap yazmış, hayatımı yazmaktan kazanmış biriyim. Açık sözlüyüm, düşünürüm düşündüğümü söylerim. Bundandır ki, ömrümün uzun bir süresini ya hapishanelerde geçirdim ya ölümle burun buruna geldim. Ancak bir olay var ki yarası kapanmaz, kapanamaz.

”Ben bir ateistim.”

Evet ben bir ateistim. İnananlara, inançlara saygı duyuyorum. ”Ben genelde 400 yıl önce ne olursa olsun, en doğru sözler olsun, bugün aynen onların yürürlükte kalmasından yana değilim. 700 yıl önce, 750 yıl önceki Mevlana da öyle, tabii bunların içinde ölümsüz değerde sözler elbette vardır. Ama o felsefe bütünüyle bugüne ait uygulanamaz ve o yüzden ben Müslüman değilim, yoksa Kuran’da da güzel sözler var. 1300-1400 yıl önceki sözlerin, kimin sözü olursa olsun, eskimeyeceğine inanmıyorum. Eskimiştir”, demiştim.

Nereden bilebilirdik

Tarihler 1 Temmuz 1993 idi. 4. Pir Sultan Abdal Şenlikleri için Sivas’taydık. Daha şehre gelmeden, özellikle benim hakkımda bildiriler yayınlanmaya başlanmış, hedef gösterilmiştim. İlk günden itibaren gerginlik had safhadaydı. 2 Temmuz günü ise yerel gazetelerde kullanılan sözler, bir nevi olacakların habercisiydi.

Röportaj yapmaya gelen İhlas Haber Ajansı muhabiri, aslında o güruhun içinden geçenleri anlatmaya, cevap almaya gelmişti.
Sürekli camianın tahriklere kapıldığını söylüyordu. Tahrik olabilirler, bunda sıkıntı yoktu. Ancak tahrik olan dövmez, öldürmezdi. Duyarlılık öldürmek değildir arkadaş.
Bu tartışmadan sonra apar topar otele geçtim.

Bu tartışmadan sonra apar topar otele geçtim.

Zaten gün içerisinde gerginlik şehrin belli yerlerinde iyiden iyiye tırmanmıştı. Akşam saat 5 sularında ise gözü dönmüş kalabalık Madımak Oteli’nin önündeydi. Dışarı ile iletişimimizi sağlayan tek araç telefondu artık. Erdal İnönü arandı ve ona ”Erdal Bey sanırım dışarıdaki sloganları ve camlarda patlayan taş sesleri size kadar ulaşıyor olmalı dedim.” gereken önlemin alınacağını söyleyip, azalan umutlarımızı biraz olsun tazelemişti.

Tiyatro değil, katliam

Ancak kalabalığın öfkesi dinmiyor, güruhu sakinleştirmek adına konuşan belediye başkanı ne kadar reddetse de ‘gazamız mübarek olsun’ sözüyle adeta çığırtkanlık yapıyordu. Bundan sonra olacaklar kitle psikolojisinin sonuçlarıydı. ‘Cumhuriyet Sivas’ta kuruldu, Sivas’ta yıkılacak’, ‘Laiklere ölüm’, ‘Yaşasın şeriat’ ve ‘Sivas Aziz’e mezar olacak’ sloganları, aslında hedefin sadece ben olmadığını anlatmaya çalışıyor gibiydi.

İlk fitil ateşlendi.

Önce yağmalama sonra ise ‘yakın ulan yakın’ sesleri ve tekbirlerle çevredeki araçlar ateşe verilmişti. Ateşin kızıllığı, dumanın siyahlığıyla birleşip çevremizi sarmıştı. Bu kaçıncı öldürülüşüm bilmiyorum fakat ölüme en yakın olduğum anı artık görebiliyordum.

Her şey 5-10 dakika içinde olup bitmişti.

Odamda Lütfi Kaleli ile birlikte çaresiz bir bekleyiş içerisindeyken, aşağı taraftan korkunç çığlıklar gelmeye başladı. Bağırıldı, yardım istendi ve sonra sesler sustu. Artık sıra bendeydi. Kesin olarak ölüme hazırdım. Hatta Lütfi Kaleli birkaç kez ‘ölüyoruz abi’ dedi. Dedim ölüyoruz, öleceğiz. Başka çare yok.

Olduğum yere çökmüştüm. Takatim kalmadı.

Sonra dönüp Lütfi’ye ”Sayın Kaleli beni şu yatağa yatır, bu güruha kötü bir ceset vermek istemiyorum. Korkarak ölen bir adam gibi görünmeyeyim. Köşeye büzüşmüş bir adam gibi ölmeyeyim.” dedim. Sonrasında Lütfi’nin önerisiyle camlara doğru koştuk ve yardım istemeye başladık. O sırada otelin önüne yaklaşan bir etfaiye bizi kurtarmak için yeltendi.

Merdivenlerden inerken, çökmüş haldeydik…

Etfaiye merdivenlerinden inerken, sonradan Refah Partisi Meclis üyesi olduğunu öğrendiğim Cafer Özçakmak ‘Asıl öldürülecek hayvan burada’ dedi ve tam kurtuluyorum derken artık Sırat Köprüsü’nde gibiydim. Devam etsem linç, geri dönsem cehennem vardı.

O sırada görevlilerden biri beni bileğimden çekerek kalabalığın ortasına attı.

Yere düştüm, tekme ve yumruklarla vurmaya başladılar. Sonrasında polis arabasına kadar sürüklendim. Yaralı olarak kurtulmuştum ancak 35 can, 33’ü aydın 35 insan, yıllar sonra bile yeri doldurulamayacak onlarca değer katledilmişti.

Metin Altıok vardı içerde, Asım Bezirci, Behçet Aysan vardı.
Birimize bir şey olursa kalanlar ne yapar diye sorulduğunda, ‘kalanlar, ölenler için şiirler yazar.’ denilerek bekleniyordu ölüm.

AZİZ NESİN TARAFINDAN SÖYLENMİŞ 10 ÖNEMLİ CÜMLE
1. Hayalim; küçük bir çocuğa ‘ne kadar seviyorsun’ dediğinde, açıp elini iki yana ‘İşte bu kadar’ derken ki o masum sevgiyi bulmaktı.

2. Aynı kağıdın arka ve on yüzleri gibiyiz. Sonsuza dek beraber; ama hiçbir zaman birbirlerini görmeyen.

3. Bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın, diyerek yaşattığınız yılanların bir sonraki hedefi siz olursunuz.

4. Ne kadar kalmak istesek de bazen gitmek zorunda kalırız. Ve ne kadar gitmek zorunda olsak da kalmaktan yanadır sol yanımız.

5. Türk erkeğinin dünyanın en kıskanç erkeklerinden biri olmasının sebebi; sevgililerine değil, kendilerine güvenmediklerindendir.

6. Bir gün bu ülkenin başucuna bir not yanağına da bir öpücük kondurup gideceğim. Çok tatlı uyuyordun uyandırmaya kıyamadım diyeceğim.

7. İşin zoruna gideceksin. Her zaman zoru dene. Zoru yapamasan bile, zoru yapmaya çalışarak hiç olmazsa kolayını yaparsın.

8. Korkmuyorum diyenler, ya başkalarına yalan söylüyorlar, ya kendilerine yalan söyleyip kendilerini kandırıyorlar ya da bilmeyerek insan olmadıklarını söylüyorlar.

9. Hayatım süresince boyum kadar kitap yazdım ama beni sevmeyenler buna da mazeret bulup onun zaten boyu kısaydı diyebilirler.

10. İnsan yalnızca söylediklerinden değil, sustuklarından da sorumludur.

En çok okunan haberler

AKP’de Süleyman Soylu istifası: Devleti küçük düşürdü

"Partimden; Kuruluş ilkelerinden uzaklaşması, Doğu Perinçek ve Osman Öcalan’la aynı çizgide buluşmasından duyduğum rahatsızlık ve icra makamındaki bakanımızın Diyarbakır HDP il binası önünde Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve partimizi düşürdüğü aciz durumu aklım ve vicdanımın kabul etmemesi neticesiyle çok sevdiğim Ak Partimden üzülerek istifa kararı almış bulunmaktayım. "

Hayatını kaybeden Neslican Tay’ın ardından alçak mesaj: Cennete gidecekmiş, bu çıplaklıkla zor

Neslican Tay'ın ölümü tüm Türkiye'yi yasa boğarken Akferaset adlı hesaptan alçakça bir mesaj paylaşıldı. 

“Erdoğan’ın diploması yok” diyen yazara şok!

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın diplomasına ilişkin 'Diplomasız' adlı kitabı yazan Ergün Poyraz'a dava açıldı.

Erdoğan’dan vakıflarla ilgili açıklama: ‘Ben bu boyutta olduğunu bilmiyordum’

Erdoğan, MYK toplantısında vakıflar konusuna değinerek, İmamoğlu ile konuşacağını belirtti.

Ekrem İmamoğlu 90’da 90’a taktı!

Tartışmalı çıkışlarıyla bilinen İlahiyatçı Nurettin Yıldız, bu kez de kadınların kaç kilometre araç süreceğine karıştı. Yıldız'ın açıklamaları Türkiye'nin gündemine otururken en sağlam yanıt İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'ndan geldi. 

Başkan Turan Hançerli Avcılar sahilinde çöp topladı

Avcılar Belediyesi Avcılar Kent Konseyi ve Avcılar Çevre Derneği, 21 Eylül Dünya Çevre Günü’nde temizlik seferberliği başlattı.

MHP’lilere kaçakçılık operasyonu: 4 kişi tutuklandı, il başkanı istifa etti

Antalya'da MHP'lilere yönelik silah kaçakçılığı operasyonunda 4 kişi tutuklandı

İBB Sözcüsü Murat Ongun’dan ‘Reis Bey’ açıklaması: Bir kez sergilenmesinin maliyeti 368 bin!

İBB Sözcüsü Murat Ongun, Necip Fazıl Kısakürek’in 1960 yılında yazdığı ‘Reis Bey’ adlı oyunun İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin repertuardan çıkarılmasıyla ilgili açıklama yaptı.

AKP’li vekilden büyükelçi yapılan Bağış’a ‘Bakara’ göndermesi

17-25 Aralık yolsuzluk operasyonlarının kilit isimlerinden olan ve o dönem 2013'te bakanlık görevinden istifa eden Avrupa Birliği eski Bakanı Egemen Bağış'ın Prag Büyükleçiliği’ne atanması tartışma yaratmaya devam ediyor.

Millet İttifakı’nda sular durulmuyor… İYİ Parti Sözcüsü: Biz bu bileşenin içinde olmayız

Millet İttifakı bileşenlerinden İyi Parti, diğer bileşen CHP’yi HDP üzerinden eleştirdi.

AKP’de Süleyman Soylu istifası: Devleti küçük düşürdü

"Partimden; Kuruluş ilkelerinden uzaklaşması, Doğu Perinçek ve Osman Öcalan’la aynı çizgide buluşmasından duyduğum rahatsızlık ve icra makamındaki bakanımızın Diyarbakır HDP il binası önünde Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve partimizi düşürdüğü aciz durumu aklım ve vicdanımın kabul etmemesi neticesiyle çok sevdiğim Ak Partimden üzülerek istifa kararı almış bulunmaktayım. "

Neslican Tay hakkında alçak tweetleri atan şahısların kimliği tespit edildi!

Kansere karşı verdiği mücadele ile gündeme gelen ve bununla simgeleşen Neslican’ın hayatını kaybetmesinin ardından sosyal medyada paylaşılan fotoğrafları aktrollerin çirkin saldırılarına maruz kaldı. Avukat Umur Yıldırım, sosyal medyada tepki toplayan çirkin paylaşımları yapan şahısların kimliğini ifşa etti.