Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki Ebola salgınını uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu olarak ilan etti. Ajans, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin doğusundaki Ituri eyaletinde yaklaşık 246 şüpheli vaka ve 80 ölümün bildirildiği salgının, pandemi acil durumu kriterlerini karşılamadığını söyledi.
Ancak, bunun şu anda tespit edilen ve bildirilenlerden “çok daha büyük bir salgın” olabileceği ve yerel ve bölgesel yayılma riskinin önemli olduğu konusunda uyardı.
Bu duyuru Türkiye’de ve Dünya’da yeni bir salgın mı geliyor endişesi yarattı!
Ebola nedir ve nasıl yayılır?
* Bu salgına ne sebep oluyor? Ebola, bir virüsün neden olduğu bir hastalıktır; nadirdir, ancak şiddetlidir ve genellikle ölümcüldür. Salgınlara neden olan üç Ebola virüsü türü vardır ve bu tür Bundibugyo olarak bilinir.
* Ebola nasıl bulaşır? İnsanlar arasında kan ve kusmuk gibi enfekte vücut sıvıları yoluyla yayılır.
* Ne kadar ölümcül? Bundibugyo Ebola virüsünün önceki salgınlarında insanların yaklaşık %30’u hayatını kaybetti.
* Kuluçka süresi nedir? Belirtiler enfeksiyon bulaştıktan sonra iki ila 21 gün arasında ortaya çıkar.
* Belirtiler nelerdir? İlk belirtiler aniden ortaya çıkar ve ateş, baş ağrısı ve yorgunluk gibi grip benzeri belirtilerdir. Hastalık ilerledikçe kusma ve ishal gelişir ve vücut organları eskisi kadar iyi çalışmaz. Bazı hastalarda iç ve dış kanama görülebilir.
* Ebola nereden geliyor? Salgınlar, birinin meyve yarasaları gibi enfekte hayvanlardan Ebola virüsü kapmasıyla başlar.
* Aşı var mı? Zaire tipi Ebola için aşılar var, ancak Bundibugyo için yok.
Sağlık ajansının açıklamasına göre, mevcut Ebola türü Bundibugyo virüsünden kaynaklanıyor ve bu virüse karşı onaylanmış bir ilaç veya aşı bulunmuyor.
DSÖ, virüsün laboratuvar ortamında doğrulanmış sekiz vakasının bulunduğunu, ayrıca Ituri eyaletinin başkenti Bunia ile altın madenciliği kasabaları Mongwalu ve Rwampara da dahil olmak üzere üç sağlık bölgesinde şüpheli vakalar ve ölümlerin olduğunu bildirdi.
DSÖ, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki devam eden güvenlik durumu ve insani krizin, yüksek nüfus hareketliliğinin, salgının yoğun olduğu bölgenin kentsel bir konumda bulunmasının ve bölgedeki çok sayıda kayıt dışı sağlık tesisinin, yayılma riskini artırdığını belirtti.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ne komşu ülkeler, ticaret ve seyahat nedeniyle yüksek riskli ülkeler olarak kabul ediliyor.
Ruanda, “önlem amaçlı” olarak Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile olan sınırındaki güvenlik kontrollerini sıkılaştıracağını açıkladı.
Sağlık Bakanlığı, gözetim sistemlerinin güçlendirildiğini ve sağlık ekiplerinin “erken teşhis ve gerektiğinde hızlı müdahale sağlamak” için teyakkuzda olduğunu belirtti.
Bizim ülkemizde salgın riski insandan insana solunum yoluyla bulaşan influemza, COVID vb hastalıklar toplumda risk oluşturmaktadır.
İnsanlar arasında kan ve kusmuk gibi enfekte vücut sıvıları yoluyla yayıldigi icin Ülkemiz için Ebola vakası veya salgın riski bulunmamakla birlikte artık virüslerin ve salgın hastalikların hayatımızda olduğunu unutmamak lazım. Aynı deprem riski gibi, deprem ile yaşamayı nasıl öğrendiysek bu tür salgın hastalıklarla da yaşamayı be bireysel hijyeni hayatımızdan çıkarmamalıyız.
Prof. Dr. Şevket Özkaya