Çin’in 2018’deki ithalat yasağının ardından Avrupa’nın en büyük plastik atık durağı haline gelen Türkiye, her gün yaklaşık 241 kamyon yabancı çöpü ağırlıyor. Uzmanlar, ithal edilen plastiklerin büyük kısmının dönüştürülemediği ve toprağı zehirlediği konusunda uyarıyor.
HALKWEB / DİLEK BOZKURT Türkiye’nin plastik atık ithalatındaki çarpıcı yükselişi, çevresel sürdürülebilirlik ve halk sağlığı tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Eurostat ve çeşitli çevre örgütlerinin verilerine dayanan saha araştırmaları, Türkiye’nin “Avrupa’nın çöplüğü” olma riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Her Gün Yüzlerce Kamyon Plastik Atık Giriş Yapıyor
Resmi veriler ve Greenpeace gibi çevre örgütlerinin raporları, Türkiye’ye giren atık miktarının devasa boyutlara ulaştığını kanıtlıyor. Paylaşılan güncel verilere göre, Türkiye’ye her gün yaklaşık 150 ila 241 kamyon dolusu plastik atık giriş yapmaktadır. Bu atıkların ana kaynağını ise İngiltere, Almanya, Belçika ve Hollanda gibi sanayileşmiş Avrupa ülkeleri oluşturuyor.
Çin Kapıları Kapattı, Rota Türkiye’ye Döndü
Küresel atık ticaretindeki bu değişim, Çin’in 2018 yılında çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında plastik atık ithalatını yasaklamasıyla (National Sword politikası) başladı. Bu kararın ardından Avrupa ülkeleri, bertaraf maliyetlerinden kaçınmak için plastik çöplerini Türkiye gibi ülklere yönlendirdi.
%60’ı Dönüştürülemiyor: Çöp Doğaya Bırakılıyor
İthal edilen plastiklerin verimliliği konusundaki veriler ise endişe verici. Uzman görüşleri ve çevre raporları, Türkiye’ye giren plastiklerin %40-60 bandındaki büyük bir bölümünün geri dönüştürülebilir nitelikte olmadığını belirtiyor. Ekonomik değeri olmayan bu atıkların bir kısmı yakılırken, bir kısmı ise yasa dışı şekilde doğaya bırakılıyor.
Toprakta “Kanserojen” Alarmı
Bilim insanlarının yaptığı incelemeler, bu kontrolsüz sürecin ağır bir bedeli olduğunu gösteriyor. Atıkların yakıldığı bölgelerde topraktaki kanserojen madde seviyelerinin, normal değerlerin yüz binlerce kat üzerine çıktığı tespit edildi. Bu durum, bölgedeki tarım arazileri ve halk sağlığı için doğrudan tehdit oluşturuyor.
Çevre Örgütlerinden “Tam Yasak” Çağrısı
Mevcut tablonun ardından çevre örgütleri ve aktivistler, yerli geri dönüşüm politikalarının güçlendirilmesini ve plastik atık ithalatının tamamen yasaklanmasını talep ediyor. Türkiye’nin Avrupa’nın plastik çöplüğü haline gelmemesi için acil denetim ve politika değişikliği çağrısı yapılıyor.
Haber Kaynakçası:
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İthalat Verileri
Eurostat (Avrupa İstatistik Ofisi) Atık İhracat Raporları
Greenpeace Akdeniz “Türkiye Plastik Çöplüğü Olmasın” Kampanya Verileri
Akademik Saha Araştırmaları (Toprak Analiz Sonuçları)