Türkiye Komünist Partisi (TKP), madenlerin özel sektör elinde “talan edildiğini” vurgulayarak 9 maddelik bir kurtuluş planı açıkladı. Tüm maden ruhsatlarının iptal edilmesini isteyen TKP, madenciliğin acilen ve bedelsiz olarak devletleştirilmesi çağrısında bulundu.
Madenlerde “Piyasa Düzeni” Çöktü
TKP tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’nin yer altı kaynaklarının zenginliğine rağmen mevcut serbest piyasa düzeninin bu kaynakları bir “talan” alanına çevirdiği belirtildi. Geçmişte sanayi altyapısının temelini oluşturan Etibank ve Türkiye Kömür İşletmeleri gibi kurumların özelleştirilerek işlevsiz hale getirildiği hatırlatılan açıklamada, madenlerin holdinglerin ve çok uluslu tekellerin kâr hırsına teslim edildiği ifade edildi.
”Doğa Yıkıma Uğradı, Madenci Sefalete Mahkum Edildi”
Mevcut tablonun ağır sonuçları olduğu vurgulanan bültende, maliyet hesapları uğruna işçi hayatlarının hiçe sayıldığı ve doğanın onarılamaz zararlar gördüğü belirtildi. Maden ruhsatlarının milli gelire katkıdan ziyade sermaye için bir “rant kapısı” haline geldiği eleştirisi yapıldı.
9 Maddede Madenlerin Geleceği: TKP’nin Çözüm Planı
TKP, Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığı ve halkın refahı için şu adımların atılmasını şart koşuyor:
Bedelsiz Devletleştirme: Tüm özel şirketlere ait maden arama ve işletme ruhsatları iptal edilmeli, işletmelere el konulmalıdır.
Merkezi Planlama: Madencilik faaliyetleri devlet eliyle, sanayi ve tarımın ihtiyaçlarını gözeten merkezi bir planla yürütülmelidir.
Bilimsel ve Çevreci Yaklaşım: Ormanlar, su kaynakları ve halk sağlığı korunmalı; madencilik bilimsel verilere dayalı yapılmalıdır.
İşçi Sağlığı ve Güvenliği: Madencilerin sendikal hakları ve güvenli çalışma koşulları devlet güvencesine alınmalıdır.
Uç Ürün ve Sanayi Hamlesi: Madenler sadece ham madde olarak ihraç edilmemeli, Türkiye’de işlenerek yüksek katma değerli mamullere dönüştürülmelidir.
Mühendislik Odaklı Üretim: İnşaat odaklı düşük katma değerli model yerine, ileri teknoloji ve mühendislik kalitesi yüksek bir endüstri kurulmalıdır.
Doğaya Geri Kazandırma: İşletmesi biten sahaların rehabilitasyonu ve ekolojik dengeye uygun hale getirilmesi zorunlu olmalıdır.
Yerli Teknoloji ve Ar-Ge: Maden makineleri yerlileştirilmeli, çevre dostu teknolojiler için Ar-Ge çalışmaları desteklenmelidir.
Demokratik Denetim: Devletleştirme süreci; işçi sendikaları ve ilgili meslek odalarının aktif denetimiyle şeffaf bir şekilde yürütülmelidir. ”Türkiye’nin doğal zenginlikleri halkın malıdır; bu arsızlığa dur demek için tüm madenler derhal devletleştirilmelidir.”
